آخرین به روزرسانی ۱۴۰۵/۰۴/۲۹ (دوشنبه - ۲۹ تیر ۱۴۰۵)

امتناع فروشنده از انتقال سند پس از چند سال

سوال درمورد امتناع فروشنده از انتقال سند پس از چند سال :
سلام حاج آقا بنده یک پرونده حقوقی دارم چند سال پیش خرید و الان برای بنام زدن سند منقول میخام بزنم هربار با یک بهانه رد میکنن چکار کنم ممنون از راه نمایم کنید

برداشت نهایی وکیل نسبت به پرسش شما

پاسخ سوال درباره امتناع فروشنده از انتقال سند پس از چند سال :
با سلام و احترام

با توجه به توضیحاتی که ارائه کرده اید، چند سال قبل مالی را خریداری کرده اید و اکنون قصد دارید سند آن را به نام خود منتقل کنید، اما هر بار فروشنده یا شخصی که باید سند را منتقل کند، با بهانه های مختلف از انجام این تعهد خودداری می کند. اگرچه مشخص نکرده اید منظور شما از «سند منقول» دقیقا چیست، اما اگر موضوع مربوط به مالی مانند خودرو، موتورسیکلت، ماشین آلات یا هر مال منقولی باشد که انتقال رسمی آن نیازمند تنظیم سند یا انجام تشریفات قانونی است، قانون برای حمایت از خریدار راهکارهای مشخصی پیش بینی کرده است.

اصل کلی در حقوق ایران این است که هرگاه فروشنده مالی را بفروشد، علاوه بر تحویل مورد معامله، مکلف است مقدمات انتقال قانونی و رسمی آن را نیز فراهم کند. مطابق ماده 220 قانون مدنی، عقود نه تنها متعاملین را به اجرای آنچه در قرارداد تصریح شده ملزم می کند، بلکه آنان را به تمام نتایجی که به موجب عرف، عادت یا قانون از عقد حاصل می شود نیز متعهد می سازد. همچنین بر اساس ماده 221 قانون مدنی، اگر یکی از طرفین از انجام تعهد خودداری کند، طرف دیگر حق دارد اجرای تعهد را از دادگاه بخواهد.

بنابراین اگر در قرارداد یا مبایعه نامه، فروشنده متعهد شده باشد که سند را به نام شما منتقل کند، نمی تواند بدون دلیل قانونی از انجام این تعهد خودداری کند. حتی اگر تاریخ انتقال سند گذشته باشد، اصل تعهد از بین نمی رود و شما همچنان حق دارید الزام او را به انتقال سند از دادگاه درخواست کنید، مگر اینکه به موجب قانون یا قرارداد، حق شما به علت خاصی ساقط شده باشد.

در چنین پرونده هایی، دادگاه ابتدا بررسی می کند که آیا قرارداد خرید و فروش معتبر بوده است یا خیر. اگر قرارداد صحیح باشد و شما نیز به تعهدات خود، مانند پرداخت ثمن معامله، عمل کرده باشید، دادگاه می تواند فروشنده را به انجام تعهد و انتقال رسمی سند ملزم کند.

اگر فروشنده هر بار با بهانه هایی مانند نبودن مدارک، آماده نبودن سند، مشکلات اداری یا وعده های مکرر از انتقال سند خودداری کرده باشد، این موضوع معمولا مانع از طرح دعوا نیست. برعکس، این رفتار می تواند نشان دهنده استنکاف وی از اجرای تعهد باشد.

پیشنهاد می شود قبل از طرح دعوا، یک اظهارنامه رسمی برای فروشنده ارسال کنید و از او بخواهید ظرف مهلت مشخص برای انتقال سند در مرجع مربوط حاضر شود. ارسال اظهارنامه از این جهت اهمیت دارد که بعدا در دادگاه می تواند نشان دهد شما پیش از مراجعه به مرجع قضایی، انجام تعهد را به طور رسمی مطالبه کرده اید.

اگر پس از ارسال اظهارنامه نیز فروشنده همکاری نکند، می توانید دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی یا در مورد اموالی که تشریفات انتقال خاص دارند، دادخواست متناسب با همان مال را در دادگاه صالح مطرح کنید.

البته اگر منظور شما از «سند منقول» خودرو باشد، باید توجه داشت که انتقال مالکیت خودرو نیز تشریفات قانونی خاص خود را دارد و در صورت امتناع فروشنده از حضور در دفترخانه یا انجام تشریفات قانونی، امکان طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و انجام تشریفات انتقال وجود دارد.

اگر فروشنده در جریان رسیدگی نیز حاضر به همکاری نباشد و حکم قطعی به نفع شما صادر شود، در بسیاری از موارد، اجرای احکام می تواند با استفاده از نماینده دادگاه یا مقام اجرای احکام، تشریفات انتقال را بدون نیاز به حضور فروشنده انجام دهد و امتناع او مانع اجرای حکم نخواهد شد.

نکته مهم دیگر این است که اگر از زمان معامله چند سال گذشته باشد، صرف گذشت زمان به تنهایی باعث از بین رفتن حق شما نمی شود. در حقوق ایران، دعوای الزام به انجام تعهد اصولا مشمول مرور زمان به معنایی که موجب سقوط حق شود نیست، مگر در مواردی که قانون به طور خاص حکم دیگری مقرر کرده باشد.

همچنین اگر در اثر خودداری فروشنده، خسارتی به شما وارد شده باشد، مانند افزایش هزینه های انتقال، محروم شدن از استفاده از مال یا ورود زیان های دیگر، در صورت وجود شرایط قانونی می توانید علاوه بر الزام به انتقال سند، خسارات قابل مطالبه را نیز درخواست کنید.

جمع بندی حقوقی

اگر چند سال قبل مالی را به طور قانونی خریداری کرده اید و فروشنده تاکنون با بهانه های مختلف از انتقال سند خودداری کرده است، قانون از حق شما حمایت می کند. در صورتی که قرارداد معتبر باشد و شما به تعهدات خود عمل کرده باشید، می توانید ابتدا با ارسال اظهارنامه رسمی، انجام تعهد را مطالبه کنید و در صورت ادامه امتناع، دادخواست الزام به تنظیم سند رسمی یا دعوای متناسب با نوع مال را در دادگاه مطرح نمایید. اگر دادگاه حق را به شما بدهد، حتی در صورت عدم حضور یا مخالفت فروشنده، حکم دادگاه قابل اجرا خواهد بود و امتناع وی مانع انتقال قانونی سند نخواهد شد.

البته از آنجا که در سوال خود مشخص نکرده اید موضوع معامله دقیقا چه مالی بوده است، برای ارائه نظر دقیق تر لازم است نوع مال (مانند خودرو، موتورسیکلت، ماشین آلات یا مال دیگر) و اینکه آیا مبایعه نامه یا قرارداد کتبی دارید یا خیر، مشخص شود؛ زیرا این موارد در تعیین بهترین اقدام حقوقی تاثیرگذار هستند.