آیا فرد سالمند یا بیمار میتواند بدون حضور در شعبه امور حساب خود را انجام دهد؟ بله؛ انجام عملیات بانکی برای فردی که به علت کهولت و بیماری امکان مراجعه به شعبه بانک را ندارد، معمولاً از طریق وکالتنامه معتبر، نماینده قانونی یا خدمت مراجعه خارج از شعبه، با رعایت مقررات همان بانک امکانپذیر است. صرف بیماری یا سالمندی، اختیار صاحب حساب را از بین نمیبرد؛ اما بانک باید هویت، اراده و حدود اختیار شخص اقدامکننده را احراز کند.
اگر صاحب حساب از نظر ذهنی و حقوقی توان تصمیمگیری دارد، میتواند به شخص مورد اعتماد خود وکالت بدهد. وکالتنامه باید حدود اختیار را روشن کند؛ برای نمونه، دریافت وجه، انتقال وجه، برداشت از حساب، دریافت کارت یا دستهچک و بستن حساب، اختیاراتی یکسان نیستند. برخی بانکها علاوه بر وکالتنامه رسمی، حضور وکیل، تکمیل فرمهای داخلی و تأیید نمونه امضا را نیز لازم میدانند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل چک را ببینید.
برای انجام عملیات بانکی برای فردی که به علت کهولت و بیماری امکان مراجعه به شعبه بانک را ندارد، بهتر است پیش از تنظیم سند، از شعبه محل نگهداری حساب درباره متن قابل قبول و خدمات قابل واگذاری پرسوجو شود. وکالت کلی، بدون تعیین دقیق اختیار، ممکن است در عمل برای برداشت یا انتقال وجه کافی نباشد.
در صورت ناتوانی جسمی، خانواده میتواند موضوع را با دفترخانه اسناد رسمی و بانک هماهنگ کند تا امکان احراز هویت و تنظیم سند در محل، در صورت پذیرش و فراهم بودن شرایط، بررسی شود. دفترخانه باید اطمینان یابد که موکل مفهوم و آثار وکالت را درک میکند و با اراده آزاد سند را امضا یا تأیید میکند. بیماری شدید ذهنی یا فقدان قوه تشخیص، با ناتوانی جسمی صرف تفاوت دارد و ممکن است موضوع را از وکالت به نمایندگی قانونی و رسیدگی قضایی بکشاند.
مدرک پزشکی بهتنهایی اختیار برداشت ایجاد نمیکند. همچنین تصویر وکالتنامه یا معرفینامه خانوادگی، بدون احراز اعتبار و حدود اختیار، معمولاً جایگزین سند معتبر نیست. بانک میتواند برای پیشگیری از سوءاستفاده، تماس تأییدی با صاحب حساب، بررسی اصالت سند یا مراجعه به شعبه مشخص را درخواست کند.
نماینده باید دقیقاً در حدود اختیار اقدام کند و وجوه را برخلاف مصلحت صاحب حساب مصرف نکند. برداشتهای نامتعارف، انتقال به حساب شخصی یا استفاده از رمز و کارت بدون اجازه روشن، میتواند زمینه مسئولیت مدنی و در مواردی مسئولیت کیفری ایجاد کند. بانک نیز مکلف است مقررات شناسایی مشتری، محرمانگی اطلاعات و کنترل اسناد را رعایت کند؛ بنابراین رد درخواست در صورت ابهام سند، لزوماً تخلف بانک نیست.
وکالت با فوت یا زوال شرایط قانونی مرتبط با موکل پایان مییابد و پس از آن، ادامه برداشت بر مبنای وکالتنامه میتواند مشکلساز باشد. در صورت حجر یا اختلاف ورثه، مرجع رسیدگی و نوع اقدام، به وضعیت حقوقی شخص و مدارک موجود بستگی دارد.
فرض کنید «مریم» به علت شکستگی لگن و کهولت، امکان خروج از منزل ندارد اما از سلامت ذهنی برخوردار است. دختر او برای انجام عملیات بانکی برای فردی که به علت کهولت و بیماری امکان مراجعه به شعبه بانک را ندارد، ابتدا حدود اختیار قابل قبول را از بانک میپرسد، سپس وکالتنامه رسمی با اختیار دریافت وجه و پرداخت هزینههای درمان تنظیم میکند. بانک پس از بررسی سند و هویت، خدمات تعیینشده را ارائه میدهد؛ اما اگر وکالتنامه اختیار بستن حساب یا انتقال همه دارایی را نداشته باشد، دختر نمیتواند چنین اقدامی انجام دهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک رایگان را ببینید.
راهحل معمول، تنظیم وکالتنامه رسمی و هماهنگی قبلی با بانک است؛ اما در موارد فقدان قوه تشخیص، باید نمایندگی قانونی بررسی شود. برای انجام عملیات بانکی برای فردی که به علت کهولت و بیماری امکان مراجعه به شعبه بانک را ندارد، حدود اختیار، اعتبار سند، سلامت اراده صاحب حساب و مقررات داخلی بانک چهار عامل تعیینکننده هستند. پیش از امضا یا تحویل کارت و رمز، شرایط را کتبی از شعبه دریافت کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در میدان ولیعصر تهران را ببینید.