آیا زنی که شخصاً برای جدایی اقدام میکند، حق دریافت مهریه را از دست میدهد؟ پاسخ کوتاه این است که اگر زن خودش طلاق بگیرد مهریه تعلق میگیرد، اما میزان و امکان وصول آن به نوع طلاق، علت درخواست، توافق زوجین و اسناد موجود بستگی دارد. اصل مهریه با وقوع عقد نکاح برای زن ایجاد میشود و درخواست طلاق، بهتنهایی موجب سقوط این حق نیست؛ بااینحال در طلاق توافقی یا خلع ممکن است زن برای جلب رضایت شوهر، تمام یا بخشی از مهریه را ببخشد.
چنانچه زن به دلیل عسر و حرج، ترک انفاق، غیبت طولانی شوهر، اعتیاد زیانبار، خشونت یا سایر دلایل قابل اثبات درخواست طلاق کند، اصل مطالبه مهریه همچنان محفوظ است. دادگاه درباره طلاق و مهریه تصمیمهای مرتبط اما جداگانه میگیرد؛ بنابراین اثبات دلیل طلاق لزوماً جایگزین مطالبه مهریه نیست. حتی اگر دلیل زن برای طلاق پذیرفته نشود، ممکن است بتواند مهریه خود را از طریق دادخواست مستقل مطالبه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
در طلاق توافقی، میزان بخشش مهریه تابع توافق مکتوب و معتبر طرفین است. زن ممکن است همه مهریه، بخشی از آن یا هیچ مقدار را بذل نکند. در طلاق خلع، معمولاً زن به دلیل کراهت از شوهر مالی را در برابر طلاق میبخشد و این مال میتواند مهریه یا بخشی از آن باشد. در طلاق مبارات نیز میزان بذل باید مطابق توافق و حدود قانونی این نوع طلاق باشد. بنابراین پیش از امضای توافقنامه باید دقیقاً مشخص شود چه مقدار از مهریه بخشیده شده و آیا امکان رجوع از بذل وجود دارد یا خیر.
اگر نزدیکی میان زوجین واقع شده باشد، اصل بر استحقاق زن نسبت به تمام مهریه مندرج در عقدنامه است؛ اما در صورت وقوع طلاق پیش از نزدیکی، معمولاً نصف مهریه قابل مطالبه خواهد بود. برای پیگیری، زن میتواند از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست مطالبه مهریه بدهد یا در موارد قابل اجرا، از مسیر اجرای ثبت اقدام کند. مدارک مهم عبارتاند از:
توان مالی شوهر، نوع مال، میزان مهریه و مقررات مربوط به اعسار و تقسیط بر سرعت وصول اثر میگذارد. درخواست طلاق زن نیز بهخودیخود به معنای بخشش مهریه نیست و هر ادعای بخشش باید از متن سند یا توافق معتبر قابل احراز باشد.
فرض کنید سارا به علت ترک انفاق و رفتار آسیبزا از دادگاه درخواست طلاق کرده و در عقدنامه او ۳۰۰ سکه درج شده است. اگر او در دادخواست یا توافق جداگانه اعلام نکرده باشد که مهریه را میبخشد، صرف اقدام برای طلاق حق مطالبه را از بین نمیبرد؛ بنابراین درباره اینکه اگر زن خودش طلاق بگیرد مهریه تعلق میگیرد، در این مثال پاسخ مثبت است. البته دادگاه پس از بررسی دلایل، وضعیت پرداختهای قبلی و توان مالی شوهر، درباره طلاق و شیوه پرداخت مهریه تصمیم میگیرد. اگر سارا در توافق طلاق، ۱۵۰ سکه را بذل کرده باشد، مطالبه بخش باقیمانده به مفاد همان توافق وابسته خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
در پاسخ نهایی باید گفت اگر زن خودش طلاق بگیرد مهریه تعلق میگیرد، مگر اینکه آن را بهطور معتبر ببخشد یا شرایط قانونی خاصی مانند طلاق پیش از نزدیکی، میزان قابل مطالبه را کاهش دهد. پیش از امضای هر توافق، متن بخشش، مقدار مهریه، امکان رجوع و آثار مالی طلاق باید با دقت بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.