آیا اعتیاد زن میتواند حق مالی او را از بین ببرد؟ پاسخ روشن است: بله، در حالت معمول ایا به زن معتاد مهریه تعلق میگیرد و اعتیاد بهتنهایی باعث سقوط یا بیاعتباری مهریه نمیشود. مهریه با وقوع عقد صحیح به ذمه شوهر قرار میگیرد و اصل استحقاق زن، مستقل از سلامت جسمی، رفتار اجتماعی یا ابتلا به اعتیاد اوست؛ مگر اینکه اصل نکاح یا شرایط قانونی مطالبه مهریه با ایراد جدی مواجه باشد.
مهریه یک تعهد مالی ناشی از عقد نکاح است. بنابراین، حتی اگر زن معتاد باشد، تا زمانی که ازدواج بهطور صحیح واقع شده و مهریه در عقد تعیین یا به شکل قانونی قابل مطالبه باشد، شوهر نمیتواند صرفاً با استناد به اعتیاد از پرداخت آن خودداری کند. اعتیاد ممکن است در موضوعاتی مانند حضانت، نشوز، نفقه یا درخواست طلاق اثر بگذارد، اما این آثار با حق مهریه تفاوت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
برای نمونه، اثبات نشوز ممکن است بر استحقاق زن نسبت به نفقه آینده اثر بگذارد؛ ولی این موضوع بهطور خودکار مهریه را ساقط نمیکند. همچنین اگر زن با رضایت خود در برابر طلاق، تمام یا بخشی از مهریه را بذل کند، وضعیت متفاوت خواهد بود. در چنین حالتی، مبنای کاهش یا از بین رفتن حق، توافق یا عمل حقوقی معتبر است، نه صرف اعتیاد.
اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زن اصولاً میتواند پس از عقد آن را مطالبه کند و برای دریافت آن از مسیر دادگاه خانواده یا اجرای ثبت اقدام نماید. اگر مهریه عندالاستطاعه تعیین شده باشد، اثبات توانایی مالی شوهر یا وجود مال قابل وصول اهمیت بیشتری پیدا میکند. در هر دو حالت، معتاد بودن زن مانع ثبت دادخواست یا درخواست اجرا نیست.
در طلاق نیز اعتیاد زن بهتنهایی باعث محرومیت او از مهریه نمیشود. میزان قابل دریافت ممکن است به عواملی مانند پرداخت قبلی، ابراء، بذل مهریه، توافق زوجین، وجود حکم قطعی یا اثبات پرداخت وابسته باشد. بنابراین نباید میان «استحقاق مهریه» و «امکان وصول فوری آن» تفاوت را نادیده گرفت.
زن برای شروع پیگیری معمولاً باید مدارک هویتی و سند ازدواج یا رونوشت رسمی آن را ارائه کند. در صورت اقدام از سوی وکیل، وکالتنامه نیز لازم است. مدارک مربوط به اعتیاد، مانند گزارش پزشکی قانونی، سوابق درمانی یا شهادت شهود، معمولاً برای اثبات اعتیاد در پروندههای مرتبط کاربرد دارد و شرط اصل مطالبه مهریه نیست.
اگر اعتیاد زن زندگی مشترک را مختل کرده باشد، شوهر ممکن است از آن برای طرح ادعاهای مربوط به طلاق یا دفاع در برابر برخی درخواستها استفاده کند؛ اما دادگاه باید ادعا را با دلیل بررسی کند. ایا به زن معتاد مهریه تعلق میگیرد حتی زمانی که درباره ادامه زندگی اختلاف وجود دارد، مگر آنکه زن بهطور معتبر مهریه را بخشیده یا شرایط قانونی دیگری مانند بیاعتباری عقد ثابت شود.
فرض کنید «مریم» پس از چند سال زندگی مشترک، به دلیل اعتیاد همسرش درخواست طلاق داده و خودش نیز سابقه مصرف مواد دارد. شوهر در دفاع ادعا میکند چون مریم معتاد است، مهریهای به او تعلق نمیگیرد. اگر عقد صحیح باشد و دلیلی بر بخشش یا پرداخت مهریه وجود نداشته باشد، این دفاع بهتنهایی کافی نیست و ایا به زن معتاد مهریه تعلق میگیرد؛ با این حال، نتیجه نهایی درباره طلاق، حضانت و شیوه وصول به مدارک پرونده بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
اعتیاد زن، بهتنهایی مانع مطالبه مهریه نیست و نباید آن را با از دست رفتن نفقه یا اختلافات مربوط به حضانت یکی دانست. زن باید سند ازدواج، نوع مهریه و هرگونه توافق قبلی را بررسی کند و برای انتخاب مسیر دادگاه یا اجرای ثبت از مشاوره حقوقی بهره ببرد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در تهرانپارس شرقی را ببینید.