آیا با ناتوانی شوهر از پرداخت مهریه، امکان بازداشت او وجود دارد؟ پاسخ کوتاه این است که در وضعیت فعلی، ایا در قانون جدید مهریه زندان دارد، اما زندان خودکار و صرفاً به دلیل مطالبه مهریه نیست. مقررات قانون حمایت خانواده و قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، میان میزان مهریه، توانایی مالی زوج، نحوه ابلاغ و دفاع او تفاوت قائل میشوند. خبرهای مربوط به طرحها یا پیشنهادهای کاهش ضمانت اجرای حبس، تا زمانی که به تصویب نهایی نرسیده و ابلاغ نشوند، قانون لازمالاجرا محسوب نمیشوند.
مطابق مقررات موجود، برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن، امکان استفاده از ضمانت اجرای حبس، با رعایت شرایط قانونی، وجود دارد. این موضوع به معنای آن نیست که با ثبت دادخواست، زوج فوراً زندانی میشود. دادگاه باید موضوع را بررسی کند و زوج نیز میتواند با ارائه مدارک، اعسار یا ناتوانی خود از پرداخت را اثبات کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
در مورد مبلغ بیشتر از ۱۱۰ سکه، اصل دین همچنان قابل مطالبه است؛ اما معمولاً حبس نسبت به مازاد، صرفاً به علت پرداختنشدن آن اعمال نمیشود و توانایی مالی زوج اهمیت اساسی دارد. بنابراین، تصور اینکه مهریه بالاتر از ۱۱۰ سکه قابل مطالبه نیست، نادرست است. تفاوت اصلی در ضمانت اجرای وصول است، نه در اصل استحقاق زوجه.
اگر حکم قطعی پرداخت مهریه صادر شود و زوج از اجرای آن خودداری کند، مرجع اجرا وضعیت مالی و اقدامات او را بررسی میکند. پنهانکردن مال، انتقال صوری دارایی یا بیتوجهی به اخطارهای قانونی میتواند به زیان زوج باشد. در مقابل، طرح بهموقع دادخواست اعسار و ارائه مدارک معتبر ممکن است باعث تعیین اقساط و جلوگیری از بازداشت شود؛ البته پذیرفتهشدن اعسار قطعی و خودکار نیست.
زوج باید پس از ابلاغ اجراییه، موضوع را رها نکند. در پاسخ به پرسش ایا در قانون جدید مهریه زندان دارد، باید گفت نوع اقدام دفاعی و زمان آن بسیار تعیینکننده است. مدارک معمول شامل فهرست داراییها، اسناد درآمد و هزینه، اجارهنامه، مدارک افراد تحت تکفل، گردش مالی مرتبط و استشهادیه معتبر است. مرجع رسیدگی ممکن است مدارک تکمیلی بخواهد و صرف ارائه یک برگه استشهادیه، اثبات اعسار محسوب نمیشود.
همچنین زوج میتواند درباره پرداخت توافقی، معرفی مال، تقسیط یا تعدیل اقساط مذاکره کند. زوجه نیز برای اجرای حق خود میتواند از دادگاه خانواده یا، در موارد قابل اجرا، اداره ثبت اقدام کند. انتخاب مسیر مناسب به وجود سند رسمی ازدواج، صدور حکم، محل اقامت و وضعیت داراییهای زوج بستگی دارد.
فرض کنید زوجه مهریه ۱۰۰ سکه را مطالبه کرده و زوج پس از صدور حکم، هیچ مالی معرفی نمیکند. اگر او اعسار را در مهلت مناسب مطرح نکند و توانایی مالیاش نیز احراز نشود، احتمال اعمال حبس وجود دارد. اما اگر ثابت کند کارگر روزمزد است، ملک و خودرویی به نامش نیست و هزینههای ضروری خانواده را میپردازد، دادگاه ممکن است با تقسیط موافقت کند. بنابراین، در این مثال نیز پاسخ ایا در قانون جدید مهریه زندان دارد به مدارک و رفتار حقوقی طرفین وابسته است، نه فقط تعداد سکهها. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
در حال حاضر نمیتوان گفت قانون جدید به طور کامل زندان مهریه را حذف کرده است. امکان بازداشت در چارچوب سقف و شرایط قانونی همچنان مطرح است، ولی با اثبات اعسار، توافق یا پرداخت اقساط میتوان از آن جلوگیری کرد. پیش از هر اقدام، متن آخرین ابلاغیه، نوع سند ازدواج، میزان مهریه و وضعیت مالی واقعی زوج باید بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.