آیا پیش از برگزاری مراسم عروسی میتوان مهریه را مطالبه کرد؟ بله؛ پاسخ به این پرسش که ایا طلاق در دوران عقد مهریه تعلق میگیرد به وقوع یا عدم وقوع رابطه زناشویی، تعیین مهر در عقدنامه و نوع پایان رابطه بستگی دارد. صرف برگزار نشدن عروسی باعث از بین رفتن حق مهریه نمیشود. اگر عقد نکاح دائم بهطور رسمی واقع شده باشد، زن و شوهر از حقوق و تکالیف قانونی برخوردارند؛ حتی اگر زندگی مشترک را آغاز نکرده باشند.
مطابق قواعد قانون مدنی، چنانچه مهریه در عقدنامه تعیین شده باشد و پیش از نزدیکی، شوهر همسر خود را طلاق دهد، اصل بر تعلق نصف مهریه تعیینشده است. برای نمونه، اگر مهریه ۱۰۰ سکه باشد، مبنای حق زن در طلاق پیش از نزدیکی ۵۰ سکه خواهد بود؛ البته پرداخت، بخشش، ابراء یا توافق معتبر قبلی میتواند میزان قابل مطالبه را تغییر دهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
بنابراین در پاسخ دقیقتر به اینکه ایا طلاق در دوران عقد مهریه تعلق میگیرد، باید گفت نداشتن رابطه زناشویی معمولاً به معنای نصف شدن مهریه است، نه سقوط کامل آن. ملاک حقوقی، وقوع نزدیکی است و نه صرفاً زندگی کردن زیر یک سقف یا برگزاری مراسم عروسی.
اگر میان زوجین نزدیکی واقع شده باشد، در صورت طلاق، اصل بر تعلق تمام مهریه مندرج در عقدنامه است؛ حتی اگر نزدیکی فقط یکبار رخ داده باشد. اثبات این موضوع ممکن است به اقرار، اسناد، قرائن یا سایر دلایل قابل پذیرش در دادگاه نیاز داشته باشد. در مقابل، ادعای صرف یکی از طرفین همیشه بهتنهایی نتیجه قطعی ایجاد نمیکند و تشخیص نهایی با مرجع رسیدگیکننده است.
اگر در عقدنامه مهر تعیین نشده باشد، وضعیت متفاوت است. در طلاق پیش از نزدیکی، ممکن است مهرالمتعه مطرح شود و پس از نزدیکی، امکان مطالبه مهرالمثل وجود دارد. تعیین مبلغ در این حالت به وضعیت مالی شوهر، شرایط زن، عرف و اوضاعواحوال پرونده وابسته است؛ بنابراین نمیتوان بدون بررسی اسناد، رقم قطعی اعلام کرد.
زن میتواند پیش از طلاق نیز برای مطالبه مهریه اقدام کند و الزاماً لازم نیست ابتدا دادخواست طلاق بدهد. مسیر پیگیری، بسته به شرایط، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی و مرجع صالح قضایی انجام میشود. اگر شوهر ادعا کند مهریه پرداخت یا بخشیده شده، اثبات این ادعا معمولاً بر عهده اوست؛ با این حال، متن توافقها و امضاهای طرفین اهمیت اساسی دارد.
فرض کنید مریم و علی عقد دائم کردهاند، مهریه را ۱۱۰ سکه تعیین کردهاند و هنوز عروسی یا نزدیکی میان آنان رخ نداده است. اگر علی با درخواست طلاق، رابطه زوجیت را پایان دهد، مریم اصولاً میتواند نصف مهریه، یعنی ۵۵ سکه، را مطالبه کند. پس در چنین نمونهای، پاسخ به پرسش ایا طلاق در دوران عقد مهریه تعلق میگیرد مثبت است؛ اما نتیجه به نبود نزدیکی و معتبر بودن عقدنامه وابسته خواهد بود.
طلاق با فسخ نکاح یکی نیست. در برخی موارد فسخ نکاح پیش از نزدیکی، ممکن است حقی برای مهر ایجاد نکند؛ همچنین طلاق توافقی یا خلع میتواند با بخشش تمام یا بخشی از مهریه همراه شود. بنابراین عنوان اقدام حقوقی و مفاد توافق نهایی باید دقیق بررسی شود. پاسخ به اینکه ایا طلاق در دوران عقد مهریه تعلق میگیرد بدون توجه به این تفاوتها ممکن است گمراهکننده باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
در عقد دائم، طلاق در دوران عقد معمولاً حق مهریه را از بین نمیبرد. پیش از نزدیکی و با وجود مهر معین، غالباً نصف مهریه تعلق میگیرد و پس از نزدیکی، اصل بر استحقاق تمام آن است. برای تصمیمگیری درست، عقدنامه، سوابق پرداخت یا بخشش و دلایل مربوط به نزدیکی باید پیش از اقدام حقوقی بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در ظفر را ببینید.