در بیشتر موارد، بازگشت به بیمه پدر برای دختر مطلقه یا زنی که همسرش فوت کرده، در صورتی امکان‌پذیر است که فرد شغل و بیمه مستقل نداشته باشد و همچنان تحت تکفل پدر قرار گیرد. به عنوان مثال، اگر دختری پس از طلاق شاغل نباشد و از طریق همسر سابق یا کارفرمای خود بیمه نداشته باشد، می‌تواند برای بازگشت به بیمه پدر اقدام کند. بنابراین بازگشت به بیمه پدر معمولاً با ارائه مدارک هویتی، سند طلاق یا گواهی فوت همسر و اثبات نداشتن بیمه مستقل پیگیری می‌شود.
عبارت بیمه پدر ممکن است به دو وضعیت متفاوت اشاره کند: نخست، استفاده از خدمات درمانی پدر در سازمان تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت به عنوان فرد تحت تکفل؛ دوم، دریافت مستمری بازماندگان پس از فوت پدر. این دو موضوع از نظر شرایط، مدارک و مرجع رسیدگی یکسان نیستند. در موضوع حاضر، منظور معمولاً استفاده دوباره از پوشش درمانی پدر است، نه دریافت مستمری.
دختر معمولاً تا زمانی که ازدواج نکرده و شغل یا بیمه مستقلی ندارد، می‌تواند در گروه افراد تحت تکفل بیمه‌شده قرار گیرد. با ازدواج، اشتغال یا برخورداری از پوشش بیمه‌ای مستقل، وضعیت او تغییر می‌کند. پس از طلاق یا فوت همسر، در صورت از بین رفتن شرایط جدید و احراز وابستگی اقتصادی به پدر، امکان درخواست بررسی مجدد وجود دارد؛ اما این موضوع خودکار نیست و باید در شعبه یا واحد مربوط ثبت و تأیید شود.
مهم‌ترین شرط، نداشتن بیمه اجباری یا بیمه مستقل در زمان تقاضاست. اگر فرد در یک کارگاه مشمول قانون کار فعالیت کند و حق بیمه او توسط کارفرما پرداخت شود، معمولاً نمی‌تواند هم‌زمان به عنوان فرد تحت تکفل پدر از همان پوشش استفاده کند. بیمه خویش‌فرما، بیمه اختیاری و برخی انواع بیمه‌های حمایتی نیز ممکن است در ارزیابی سازمان مؤثر باشد.
داشتن مدرک طلاق به تنهایی همیشه کافی نیست. ممکن است شعبه بیمه درباره شغل، بیمه‌پردازی، ازدواج مجدد، درآمد یا محل سکونت نیز بررسی انجام دهد. اگر شخص پس از طلاق در شرکتی مشغول به کار باشد، حتی اگر هنوز سابقه بیمه او به‌طور کامل در سامانه ثبت نشده باشد، احتمال رد درخواست یا ایجاد مسئولیت برای اعلام خلاف واقع وجود دارد.
برای بازگشت به بیمه پدر، ابتدا باید به شعبه‌ای مراجعه شود که پرونده بیمه‌ای پدر در آن قرار دارد یا از مسیرهای غیرحضوری رسمی سازمان مربوط درخواست ثبت شود. بهتر است متقاضی پیش از مراجعه، وضعیت بیمه‌ای خود را بررسی کند تا مشخص شود سابقه فعال یا پوشش درمانی دیگری به نام او وجود دارد یا خیر.
در برخی پرونده‌ها ممکن است حضور پدر، امضای فرم تعهد یا ارائه مدارکی درباره تکفل مالی نیز لازم باشد. اگر درخواست از طریق سامانه ثبت شود، اصل یا تصویر برابر با اصل بعضی اسناد ممکن است در مرحله بعد از متقاضی خواسته شود. شماره پیگیری را نگه دارید و در صورت تأخیر، موضوع را از همان شعبه پیگیری کنید.
مدارک لازم بر اساس نوع بیمه و رویه شعبه ممکن است کمی متفاوت باشد، اما معمولاً مجموعه زیر مورد نیاز است:
اگر نام خانوادگی، مشخصات شناسنامه‌ای یا وضعیت تأهل در اسناد مختلف یکسان نباشد، ابتدا باید مغایرت اصلاح شود. همچنین در صورتی که طلاق خارج از کشور ثبت شده باشد، ترجمه رسمی و تأییدهای قانونی آن ممکن است لازم باشد. ارائه مدرک ناقص یکی از دلایل رایج طولانی شدن رسیدگی است.
در صورت رد درخواست، ابتدا باید دلیل رد را به صورت روشن و ترجیحاً کتبی دریافت کنید. گاهی علت رد، فعال بودن یک بیمه قدیمی، ناقص بودن سند طلاق، اشتباه در ثبت وضعیت تأهل یا تفاوت اطلاعات شناسنامه‌ای است و با اصلاح نقص، امکان بررسی دوباره وجود دارد.
اگر متقاضی معتقد باشد تصمیم شعبه اشتباه است، می‌تواند درخواست بازبینی و اعتراض خود را به واحد بالاتر همان سازمان ارائه کند. متن اعتراض باید کوتاه، مستند و دقیق باشد و توضیح دهد که فرد در زمان درخواست شاغل نیست، بیمه فعال دیگری ندارد و شرایط تحت تکفل بودن را داراست. پیوست کردن سوابق بیمه، استعلام وضعیت پوشش درمانی و اسناد خانوادگی، رسیدگی را آسان‌تر می‌کند.
در اختلافات جدی، مانند ادعای اشتغال پنهان، ثبت سابقه بیمه به نام شخص دیگر یا خودداری غیرموجه از رسیدگی، بهتر است ابتدا مسیر اداری کامل شود. مراجعه زودهنگام به مرجع قضایی بدون دریافت پاسخ یا تصمیم اداری، ممکن است باعث طولانی شدن پرونده شود. در صورت وجود تصمیم رسمی و تضییع حق، بررسی امکان اعتراض در مرجع صالح اداری یا قضایی با توجه به نوع بیمه ضروری است.
بازگشت به پوشش درمانی پدر به معنای دریافت مستمری پدر نیست. مستمری بازماندگان شرایط جداگانه‌ای دارد و معمولاً به وضعیت فوت بیمه‌شده، سابقه پرداخت حق بیمه، رابطه خانوادگی و نداشتن شرایط مانع وابسته است. ممکن است شخص بتواند از خدمات درمانی پدر استفاده کند، اما مستحق مستمری او نباشد یا برعکس، بررسی این دو حق باید جداگانه انجام شود.
همچنین بیمه درمانی و بیمه بازنشستگی یکسان نیستند. فعال شدن دفترچه یا پوشش درمانی، سابقه بیمه‌پردازی برای بازنشستگی ایجاد نمی‌کند. اگر فرد قصد دارد برای آینده خود سابقه بازنشستگی داشته باشد، باید درباره بیمه اجباری، اختیاری یا صاحبان حرف و مشاغل آزاد به طور مستقل تصمیم بگیرد.
در اصل، امکان طرح درخواست وجود دارد؛ اما طلاق به تنهایی موجب برقراری خودکار پوشش نمی‌شود. نداشتن شغل، نداشتن بیمه مستقل، احراز وضعیت تأهل و وابستگی به پدر باید طبق مقررات صندوق بیمه بررسی شود.
دریافت بیمه بیکاری نشان می‌دهد فرد سابقه و رابطه بیمه‌ای مستقلی داشته است. بنابراین باید وضعیت آن در زمان درخواست بررسی شود و نمی‌توان بدون استعلام گفت که پوشش پدر بلافاصله برقرار خواهد شد. پایان بیمه بیکاری نیز باید در سوابق ثبت شده باشد.
در بسیاری از موارد اطلاعات و رضایت بیمه‌شده اصلی لازم است، اما نحوه حضور یا امکان ثبت درخواست غیرحضوری به سازمان و شعبه بستگی دارد. بهتر است پیش از مراجعه، از واحد مربوط درباره ضرورت حضور پدر و مدارک او پرس‌وجو شود.
مدت رسیدگی ثابت و یکسانی برای همه پرونده‌ها وجود ندارد و به کامل بودن مدارک، نیاز به استعلام و نوع بیمه بستگی دارد. اگر پس از ثبت درخواست پاسخی دریافت نشد، با شماره پیگیری از شعبه مربوط پیگیری کتبی انجام دهید.
ثبت درخواست افراد تحت تکفل معمولاً مانند خرید بیمه مستقل نیست؛ با این حال ممکن است برای صدور برخی خدمات، اصلاح سوابق یا ارائه مدارک رسمی هزینه‌هایی وجود داشته باشد. مبلغ ثابت و عمومی را نمی‌توان بدون توجه به نوع بیمه اعلام کرد.
اشتغال یا ایجاد بیمه مستقل باید به سازمان اعلام شود. ادامه استفاده از پوشش به عنوان فرد تحت تکفل پس از از بین رفتن شرایط می‌تواند موجب قطع خدمات و مطالبه هزینه‌های مرتبط شود. بنابراین هر تغییر در وضعیت شغلی و خانوادگی باید به‌موقع ثبت شود.
بازگشت به بیمه پدر برای دختر مطلقه یا بیوه، در صورت نداشتن شغل و بیمه مستقل و احراز وابستگی، معمولاً قابل درخواست است؛ اما نتیجه به مقررات صندوق بیمه و بررسی شعبه بستگی دارد. بهترین اقدام این است که متقاضی با مدارک هویتی، سند طلاق یا گواهی فوت همسر، اطلاعات بیمه‌ای خود و فرم درخواست به شعبه مربوط مراجعه کند، دلیل هر تصمیم منفی را کتبی بگیرد و در صورت وجود نقص، آن را اصلاح یا از مسیر اداری اعتراض کند. همچنین باید میان پوشش درمانی و مستمری بازماندگان تفاوت گذاشت، زیرا هر کدام شرایط و روند جداگانه‌ای دارند.