آیا نوشتهای که زن درباره گذشت از مهریه امضا کرده، برای شوهر قابل استناد است؟ پاسخ این است که بخشش مهریه با سند عادی میتواند معتبر و قابل اثبات باشد، اما اعتبار آن به متن نوشته، قصد واقعی زن، امضا، اهلیت طرفین و امکان اثبات اصالت سند بستگی دارد. چنین نوشتهای بهتنهایی همواره به معنای از بین رفتن قطعی تمام مهریه نیست و ممکن است دادگاه برای تفسیر آن به قرائن و مدارک دیگر توجه کند.
اگر زن در نوشتهای روشن و بدون ابهام اعلام کند که تمام یا بخشی از مهریه را ابراء کرده، دریافت کرده یا بهطور قطعی از آن گذشته است، سند میتواند مبنای دفاع شوهر قرار گیرد. تفاوت واژهها اهمیت دارد؛ «ابراء ذمه زوج از بابت مهریه» معمولاً بیانگر صرفنظر قطعی از طلب است، اما عباراتی مانند «فعلاً ادعایی ندارم» یا «در صورت انجام فلان تعهد گذشت میکنم» ممکن است مشروط یا موقت تلقی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
برای اعتبار حقوقی، امضاکننده باید عاقل، بالغ و دارای اختیار باشد و نوشته نیز نباید نتیجه اجبار، تهدید، فریب یا اشتباه مؤثر باشد. همچنین اگر امضا انکار شود، دادگاه باید اصالت آن را بررسی کند. بنابراین بخشش مهریه با سند عادی از نظر اثباتی با سند رسمی یکسان نیست؛ سند عادی ممکن است با کارشناسی خط، شهادت، اقرار یا سایر قرائن تأیید یا رد شود.
مهمترین مدرک، اصل نوشته امضاشده است؛ بااینحال بهتر است مجموعهای از دلایل نگهداری شود:
شاهد بهتنهایی همیشه جای سند را نمیگیرد و پیامک نیز بدون بررسی اصالت و محتوای کامل، دلیل قطعی محسوب نمیشود. بهترین روش، تنظیم اقرارنامه یا سند رسمی در دفتر اسناد رسمی است؛ زیرا اختلاف درباره امضا، تاریخ و مفاد نوشته را کاهش میدهد.
شوهر میتواند سند را هنگام مطالبه مهریه یا در دعوای مرتبط ارائه کند و اصالت آن را اثبات یا از زن بخواهد درباره مفادش توضیح دهد. اگر زن امضا را بپذیرد، ارزش اثباتی سند افزایش مییابد؛ اما اگر آن را انکار کند یا مدعی جعل و اجبار شود، موضوع نیازمند رسیدگی قضایی است. ادعای وجود سند، با اثبات اعتبار و مفاد آن تفاوت دارد و نتیجه پرونده به متن دقیق و دلایل موجود وابسته است.
فرض کنید مریم در یک برگه عادی نوشته باشد: «تمام مهریه خود را به همسرم بخشیدم و از هرگونه مطالبه آن صرفنظر کردم» و زیر آن را امضا کرده باشد. اگر اصالت امضا تأیید شود و دلیلی بر اجبار وجود نداشته باشد، بخشش مهریه با سند عادی میتواند دفاع مؤثری در برابر مطالبه مهریه باشد. اما اگر متن فقط نوشته باشد «پس از انتقال خانه، مهریه را میبخشم»، تا زمان انجام شرط، اثر حقوقی آن متفاوت خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
متن باید مقدار دقیق مهریه، نوع گذشت، قطعی یا مشروط بودن آن، تاریخ، مشخصات کامل طرفین و امضا را داشته باشد. از امضای برگه سفید، متنهای مبهم و گرفتن رسید بدون درج علت و موضوع خودداری کنید. اگر گذشت در جریان طلاق انجام میشود، مفاد آن در صورتجلسه رسمی پرونده و اسناد مربوط نیز بهدرستی درج شود. در نهایت، بخشش مهریه با سند عادی قابل استفاده است، اما تنظیم سند رسمی و مشورت با وکیل، ریسک اختلاف و ادعاهای بعدی را کمتر میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در ظفر را ببینید.