آیا زوجه میتواند بدون رضایت شوهر، مهریه خود را مطالبه کند؟ بله؛ برای اجرا گذاشتن مهریه میتوان ابتدا از طریق دفتر ازدواج و اجرای ثبت اقدام کرد و در صورت کافی نبودن نتیجه، دادخواست مطالبه مهریه را در دادگاه خانواده مطرح نمود. مهریه دِینی بر عهده زوج است و مطالبه آن اصولاً به اثبات تقصیر یا اثبات توانایی مالی شوهر وابسته نیست؛ بااینحال، وصول واقعی آن به شناسایی اموال، درآمد و وضعیت مالی زوج بستگی دارد.
سند نکاحیه رسمی، سند لازمالاجرا محسوب میشود؛ بنابراین زوجه میتواند از دفتر ازدواج درخواست صدور اجرائیه کند تا پرونده در اداره اجرای اسناد رسمی پیگیری شود. در این مسیر، پس از ابلاغ اجرائیه، زوج معمولاً مهلت قانونی برای پرداخت یا معرفی مال دارد. شناسایی حساب بانکی، خودرو، ملک، سهام و سایر داراییهای قابل توقیف میتواند به وصول طلب کمک کند.
راه دیگر، ثبت دادخواست در دادگاه خانواده است. این روش زمانی اهمیت بیشتری دارد که نیاز به رسیدگی قضایی، بررسی اعسار، مطالبه همزمان خسارتهای قابل مطالبه یا اقداماتی وجود داشته باشد که در مرحله ثبتی بهسادگی انجام نمیشود. انتخاب مسیر بهتر به محل اقامت طرفین، وجود مال قابل توقیف و وضعیت پرونده بستگی دارد.
در عمل، ثبت درخواستها از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا دفتر ازدواج مربوط انجام میشود. ناقص بودن نشانی یا اشتباه در اطلاعات هویتی ممکن است ابلاغ و اجرای تصمیم را طولانی کند. هزینه دادرسی، حقالثبت و حقالوکاله رقم ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به نوع اقدام، ارزش خواسته، مرحله رسیدگی و تعرفه سالانه مربوط وابسته است.
درخواست توقیف مال باید با رعایت مقررات مستثنیات دین انجام شود؛ یعنی همه داراییهای زوج قابل توقیف نیستند و اموالی مانند منزل متناسب با شأن یا ابزار ضروری کار ممکن است حمایت قانونی داشته باشند. همچنین توانایی پرداخت زوج در موضوعاتی مانند تقسیط یا اعسار اثر مستقیم دارد. برای اجرا گذاشتن مهریه نباید تصور کرد که صرف صدور اجرائیه، پرداخت فوری را تضمین میکند.
در پروندههای مربوط به تعداد سکه یا مال معین، آثار ضمانت اجرای قانونی به میزان مهریه، وضعیت مالی زوج و تصمیم مرجع رسیدگی وابسته است. اگر زوج مدعی ناتوانی مالی باشد، باید دادخواست اعسار ارائه کند و دادگاه با بررسی مدارک، اظهارات شهود و وضعیت اقتصادی او درباره پذیرش اعسار یا نحوه اقساط تصمیم میگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
فرض کنید مریم دارای سند ازدواج رسمی و ۱۱۰ سکه مهریه است و همسرش یک خودرو و حساب بانکی قابل شناسایی دارد. مریم برای اجرا گذاشتن مهریه ابتدا به دفتر ازدواج مراجعه میکند و صدور اجرائیه میخواهد. پس از شناسایی خودرو، امکان درخواست توقیف آن وجود دارد؛ اما اگر خودرو وسیله ضروری امرار معاش زوج باشد، بررسی مستثنیات دین میتواند نتیجه را تغییر دهد. چنانچه زوج دادخواست اعسار بدهد، توقیف یا وصول طلب تا تصمیم دادگاه تابع شرایط پرونده خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
انتقال صوری اموال، اعتماد به وعدههای شفاهی، خودداری از دریافت رسید، اعلام نشانی نادرست و بیتوجهی به ابلاغهای الکترونیکی از اشتباهات رایج است. پیش از برای اجرا گذاشتن مهریه، بهتر است وضعیت اموال زوج، نوع مهریه، شروط ضمن عقد و سوابق پرداخت بررسی شود. دریافت مشاوره از وکیل یا کارشناس حقوقی نیز میتواند از طرح درخواست ناقص و تحمیل هزینه اضافی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در دیلمان را ببینید.