آیا مادر میتواند دخترش را بدون اجازه پدر به محل دیگری ببرد؟ پاسخ کوتاه این است که بردن فرزند دختر توسط مادر همیشه ممنوع یا همیشه مجاز نیست و به سن کودک، داشتن حکم حضانت، وضعیت خطر و رعایت حق ملاقات پدر بستگی دارد. در حقوق ایران، حضانت با ولایت و مالکیت کودک تفاوت دارد و باید بر اساس مصلحت طفل و تصمیم مرجع قضایی بررسی شود.
مطابق مقررات حضانت، مادر اصولاً تا هفتسالگی کودک در نگهداری او اولویت دارد و تفاوتی میان دختر و پسر در این بازه وجود ندارد. پس از هفتسالگی، اولویت قانونی معمولاً با پدر است؛ با این حال، اگر میان والدین اختلاف ایجاد شود، دادگاه باید مصلحت کودک را نیز در نظر بگیرد. بنابراین، دختر بودن کودک بهتنهایی دلیل کافی برای سپردن یا گرفتن حضانت از یکی از والدین نیست.
پس از رسیدن فرزند به سن بلوغ، موضوع حضانت مانند دوره کودکی ارزیابی نمیشود و وضعیت اقامت، نیازهای کودک، توانایی والدین و تصمیم قضایی اهمیت پیدا میکند. همچنین ازدواج مجدد مادر، عدم صلاحیت اخلاقی یا رفتاری، اعتیاد، بیماری مؤثر و ایجاد خطر برای کودک میتواند در تصمیم دادگاه درباره حضانت اثر بگذارد.
اگر مادر بدون هماهنگی، کودک را از محل اقامت تعیینشده دور کند و این اقدام موجب جلوگیری از ملاقات پدر یا بیاثر شدن حکم دادگاه شود، پدر میتواند از طریق دادگاه خانواده درخواست اجرای حکم، تعیین محل ملاقات یا اصلاح ترتیبات حضانت را مطرح کند. بردن فرزند دختر توسط مادر در صورتی که با پنهان کردن محل کودک، جلوگیری مستمر از ملاقات یا بیاعتنایی به دستور قضایی همراه باشد، ممکن است پیامدهای حقوقی جدیتری داشته باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل خانواده رایگان را ببینید.
در مقابل، اگر کودک در معرض خشونت، آزار، اعتیاد یا خطر فوری باشد، مادر باید موضوع را از مسیر قانونی به دادستانی، کلانتری یا دادگاه خانواده اطلاع دهد. انتقال کودک به محل امن برای رفع خطر فوری با مخفیکردن دائمی او یا قطع کامل ارتباط با والد دیگر یکسان نیست و تشخیص نهایی با مرجع صالح است.
صرف ادعای یکی از والدین برای تغییر حضانت کافی نیست. دادگاه مجموعه دلایل، سن کودک، وابستگی عاطفی، شرایط زندگی و مصلحت واقعی او را بررسی میکند. والدین نیز نباید کودک را وسیله فشار، تهدید یا امتیازگیری در اختلافات خانوادگی قرار دهند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه تهدید وکیل دادگستری را ببینید.
فرض کنید مادرِ دختری هشتساله، پس از اختلاف خانوادگی، کودک را به شهر دیگری میبرد و با وجود حکم ملاقات، نشانی او را اعلام نمیکند. در این وضعیت، بردن فرزند دختر توسط مادر بهخودیخود اثباتکننده جرم یا سلب قطعی حضانت نیست؛ اما پدر میتواند با ارائه حکم و مدارک ممانعت، اجرای ملاقات یا تغییر تصمیم حضانت را از دادگاه بخواهد. اگر مادر ثابت کند کودک در محل قبلی در معرض خطر جدی بوده، دادگاه ادعا و دلایل هر دو طرف را بررسی خواهد کرد.
بردن فرزند دختر توسط مادر باید با توجه به سن کودک، حکم حضانت، حق ملاقات و امنیت او تحلیل شود. اقدام خودسرانه، مخفیکردن کودک یا نقض حکم دادگاه میتواند به زیان مادر باشد؛ همانطور که ادعای بیدلیل پدر نیز نتیجه قطعی ایجاد نمیکند. بهترین اقدام، جمعآوری مدارک و مراجعه سریع به دادگاه خانواده یا وکیل متخصص برای درخواست مناسب و قانونی است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده پردیس را ببینید.