آیا برای چکی که هنوز به بانک ارائه نشده یا گواهی عدم پرداخت ندارد، میتوان خسارت تاخیر تادیه گرفت؟ پاسخ کوتاه این است که تاخیر تادیه چک که برگشت نخورده در برخی شرایط قابل مطالبه است، اما دارنده باید سررسید، عدم پرداخت وجه و میزان طلب را اثبات کند. صرف در اختیار داشتن چک، بدون اثبات مطالبه و باقیبودن دین، همیشه برای دریافت خسارت کافی نیست.
گواهی عدم پرداخت، دلیل مهمی برای اثبات ارائه چک و پرداختنشدن آن است، اما در همه موارد تنها دلیل ممکن محسوب نمیشود. اگر چک در تاریخ سررسید قابل پرداخت بوده و صادرکننده وجه آن را نپرداخته باشد، دارنده میتواند با ارائه دلایلی مانند اظهارنامه، پیامهای قابل استناد، اقرار بدهکار یا سایر اسناد، عدم پرداخت را اثبات کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل چک را ببینید.
با این حال، اگر چک اساساً به بانک ارائه نشده باشد، صادرکننده ممکن است ادعا کند که وجه آماده پرداخت بوده یا دارنده عمداً از دریافت آن خودداری کرده است. بنابراین، مطالبه تاخیر تادیه چک که برگشت نخورده از نظر اثباتی دشوارتر از چکی است که گواهی عدم پرداخت دارد.
در مقررات اختصاصی چک، مبنای محاسبه خسارت معمولاً تاریخ سررسید چک تا زمان پرداخت یا وصول وجه است، نه لزوماً تاریخ مراجعه دارنده به بانک. مبلغ خسارت بر اساس تغییر شاخصهای اعلامی بانک مرکزی محاسبه میشود. در عمل، دادگاه پس از احراز اصل بدهی، سررسید، عدم پرداخت و شرایط قانونی، موضوع را برای محاسبه به کارشناس یا واحد مربوط ارجاع میدهد.
اگر چک پیش از سررسید پرداخت شده باشد، اصولاً خسارت تاخیر از زمانی که دین قابل مطالبه نبوده محاسبه نمیشود. همچنین پس از پرداخت اصل مبلغ، محاسبه خسارت تا تاریخ پرداخت ادامه دارد، نه بیشتر. در مواردی که درباره تاریخ واقعی سررسید، وعدهدار بودن چک یا وجود توافق جداگانه اختلاف وجود دارد، نتیجه پرونده به اسناد و دفاع طرفین وابسته است.
پیش از اقدام، بهتر است چک به بانک ارائه شود تا وضعیت حساب و امکان پرداخت روشن گردد. اگر وجه پرداخت نشد، دریافت گواهی عدم پرداخت معمولاً موقعیت دارنده را از نظر اثباتی تقویت میکند. ثبت مطالبه وجه و خسارت نیز باید از مسیر مناسب، مانند دادخواست حقوقی یا در شرایط قانونی، درخواست صدور اجراییه انجام شود.
فرض کنید سارا یک فقره چک با سررسید اول مهر از مهدی دریافت کرده، اما به دلیل اعتماد، آن را تا آذرماه به بانک ارائه نکرده است. مهدی در آذر اعلام میکند که وجه را نمیپردازد. سارا میتواند برای تاخیر تادیه چک که برگشت نخورده، اصل چک، پیامهای اقرارآمیز مهدی و اظهارنامه خود را ارائه کند؛ بااینحال، مهدی ممکن است آمادهبودن وجه یا توافق برای تأخیر را مطرح کند. بنابراین، پذیرش خسارت و تاریخ شروع آن به تشخیص مرجع رسیدگی و ارزش ادله بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی چک رایگان را ببینید.
تاخیر تادیه چک که برگشت نخورده قابل طرح است، اما برگشتنخوردن چک، اثبات عدم پرداخت را دشوار میکند. ارائه چک به بانک، ارسال اظهارنامه و نگهداری همه اسناد مالی، احتمال اثبات ادعا را افزایش میدهد. مبلغ نهایی نیز پس از احراز شرایط، بر اساس شاخص قانونی و مدت واقعی تأخیر تعیین خواهد شد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل طلاق در شهرری را ببینید.