اگر قرارداد اجاره نزدیک به پایان است و موجر یا مستأجر برای امضای قرارداد جدید اقدام نمیکند، تکلیف چیست؟ پاسخ این است که تاخیر در تمدید قرارداد اجاره بهخودیخود قرارداد قبلی را تمدید نمیکند و باید وضعیت ادامه تصرف، پرداخت اجارهبها و توافق طرفین بررسی شود. پایان مدت اجاره معمولاً به معنای پایان رابطه قراردادی برای آینده است؛ مگر اینکه رفتار طرفین یا توافق جدید، وجود قرارداد تازه یا ادامه رابطه اجاره را نشان دهد.
در حقوق ایران، مدت یکی از ارکان اصلی اجاره است. بنابراین اگر مدت مندرج در قرارداد تمام شود، مستأجر اصولاً باید ملک را تخلیه و تحویل دهد؛ مگر اینکه تمدید قرارداد بهصورت کتبی یا شفاهی با توافق قابل اثبات طرفین انجام شده باشد. صرف باقیماندن مستأجر در ملک، به تنهایی دلیل قطعی بر تمدید نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل ملکی در تهران را ببینید.
با این حال، قبول اجارهبها پس از پایان مدت، ارسال پیامهایی درباره ادامه سکونت یا توافق بر مبلغ جدید میتواند در تشخیص اراده طرفین مؤثر باشد. دادگاه با بررسی مجموع مدارک تصمیم میگیرد که رابطه جدید اجاره شکل گرفته، تصرف بدون مجوز ادامه یافته یا مستأجر صرفاً تا زمان تحویل، مسئول پرداخت اجرتالمثل است.
موجر باید درباره تمدید یا تخلیه، موضع خود را روشن و قابل اثبات اعلام کند. اگر با ادامه تصرف مخالف است، بهتر است پیش از پایان مدت یا بلافاصله پس از آن، از طریق اظهارنامه یا پیام قابل استناد، درخواست تخلیه و تحویل ملک را مطرح کند. دریافت وجه نیز باید با ذکر عنوان آن انجام شود؛ زیرا دریافت اجارهبها ممکن است بهعنوان نشانه پذیرش ادامه اجاره تفسیر شود.
مستأجر نیز نباید تصور کند پرداخت اجارهبهای قبلی، حق ماندن نامحدود ایجاد میکند. او باید برای تمدید، توافق مکتوب درباره مدت، مبلغ، ودیعه، افزایش اجاره و شرایط فسخ دریافت کند. تاخیر در تمدید قرارداد اجاره همچنین ممکن است موجب اختلاف درباره مبلغ اجرتالمثل ایام تصرف شود.
اسکرینشات پیامها بهتر است همراه با اطلاعات حساب کاربری و تاریخ نگهداری شود. همچنین پرداخت نقدی بدون رسید یا انتقال وجه با عنوان مبهم، امکان اثبات ادعای هر دو طرف را دشوار میکند.
فرض کنید قرارداد نازنین و مالک در پایان شهریور تمام شده است. مالک تا دو ماه قرارداد جدید امضا نمیکند، اما هر ماه مبلغی برابر اجاره قبلی دریافت میکند و در پیام خود مینویسد: «فعلاً بمان تا قرارداد را تنظیم کنیم.» در این وضعیت، تاخیر در تمدید قرارداد اجاره لزوماً به نفع هیچکدام نیست؛ پیام و دریافت وجه میتواند قرینه توافق موقت باشد، اما مدت و سایر شروط باید از مجموعه مدارک احراز شود. اگر مالک فقط وجهی بابت خسارت یا اجرتالمثل دریافت کرده باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود.
نخست باید مطالبه یا مخالفت با تمدید بهصورت رسمی اعلام شود. سپس مدارک پرداخت و مکاتبات整理 و در صورت وجود اختلاف، حسب موضوع، درخواست تخلیه، مطالبه اجرتالمثل، مطالبه اجارهبها یا الزام به انجام تعهد در مرجع صالح مطرح میشود. صلاحیت مرجع ممکن است با توجه به نوع دعوا، مبلغ و مقررات زمان اقدام متفاوت باشد؛ بنابراین پیش از ثبت دادخواست، بررسی وضعیت قرارداد و اسناد اهمیت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی املاک رایگان را ببینید.
برای جلوگیری از آثار تاخیر در تمدید قرارداد اجاره، پیش از پایان مدت درباره تمدید یا تخلیه تصمیم بگیرید و آن را مکتوب کنید. مبلغها را با عنوان روشن بپردازید، رسید بگیرید و در صورت مخالفت با ادامه تصرف، سکوت طولانی نکنید. تشخیص نهایی همواره به مفاد قرارداد و دلایل موجود بستگی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.