اگر فروشنده در زمان مقرر برای انتقال سند رسمی حاضر نشود، چه باید کرد؟ پاسخ این است که تاخیر در سند ملکی معمولاً با ارسال اظهارنامه، تهیه گواهی عدم حضور و در صورت ادامه تخلف، طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی و مطالبه خسارت پیگیری میشود. مهلت قانونی یکسانی برای همه معاملات وجود ندارد و تاریخ مندرج در مبایعهنامه، شرایط قرارداد و مدارک ملک تعیینکننده است.
چنانچه در مبایعهنامه تاریخ مشخصی برای حضور در دفترخانه تعیین شده باشد، فروشنده اصولاً مکلف است در همان تاریخ مقدمات انتقال را فراهم کند. آماده نبودن مدارک، پرداخت نشدن بدهیهای مربوط به ملک یا خودداری بدون دلیل موجه میتواند تخلف قراردادی محسوب شود. با این حال، صرف نرسیدن سند در موعد مقرر همیشه به معنای مسئولیت فروشنده نیست؛ برای نمونه، ممکن است خریدار ثمن معامله را نپرداخته یا مدارک لازم را ارائه نکرده باشد.
اگر قرارداد درباره وجه التزام سکوت کرده باشد، مطالبه خسارت نیازمند اثبات ورود زیان، رابطه آن با تخلف و قابلیت انتساب خسارت به طرف مقابل است. بنابراین، نتیجه دعوا به متن قرارداد، وضعیت ثبتی ملک و رفتار هر دو طرف بستگی دارد.
گواهی عدم حضور زمانی مفیدتر است که خریدار در تاریخ مقرر در دفترخانه حاضر شده و آمادگی خود را برای انجام تعهد، از جمله پرداخت مانده ثمن، نشان داده باشد. اگر دفترخانه به علت نقص مدارک فروشنده یا وضعیت ثبتی ملک گواهی صادر نکند، موضوع باید از طریق اظهارنامه و سایر ادله مستند شود.
ابتدا مفاد قرارداد، تاریخ دفترخانه، شرط وجه التزام و تعهدات متقابل بررسی میشود. سپس خریدار میتواند اظهارنامهای رسمی برای تعیین تکلیف و حضور در دفترخانه ارسال کند. در صورت استمرار امتناع، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی در دادگاه صالح محل وقوع ملک مطرح میشود. اگر ملک در رهن، بازداشت یا فاقد پایانکار و صورتمجلس تفکیکی باشد، ممکن است رفع مانع یا انجام مقدمات ثبتی نیز لازم شود.
در کنار الزام به انتقال سند، مطالبه وجه التزام یا خسارت تأخیر نیز قابل بررسی است؛ اما این خواسته باید بر مبنای قرارداد و مدارک قابل اثبات مطرح شود. پرداخت هزینههای قانونی دادرسی، حقالثبت و هزینههای دفترخانه نیز با توجه به نوع اقدام و مفاد قرارداد تعیین خواهد شد و رقم ثابتی برای همه پروندهها ندارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملکی تلفنی رایگان را ببینید.
فرض کنید سارا آپارتمانی را خریداری کرده و در قرارداد، حضور طرفین در دفترخانه برای پانزدهم مهر تعیین شده است. او تمام مبلغ مقرر را پرداخته و در موعد مقرر در دفترخانه حاضر میشود، اما فروشنده به دلیل وجود بدهی بانکی ملک امکان انتقال سند را ندارد. در این وضعیت، سارا میتواند حضور خود و پرداختها را اثبات، اظهارنامه ارسال و حسب شرایط، الزام فروشنده به فراهم کردن مقدمات انتقال و تنظیم سند را درخواست کند. مطالبه وجه التزام نیز به وجود و اعتبار چنین شرطی در قرارداد وابسته است. این نمونه نشان میدهد تاخیر در سند ملکی بدون بررسی علت تأخیر و تعهدات دو طرف، نتیجه قطعی ندارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل ملکی را ببینید.
برای برخورد با تاخیر در سند ملکی نباید تنها به وعدههای شفاهی اکتفا کرد. متن قرارداد، گواهی دفترخانه، اظهارنامه، وضعیت ثبتی و رسیدهای پرداخت را منظم نگه دارید و پیش از طرح دعوا، امکان انتقال واقعی ملک و موانع ثبتی آن را بررسی کنید. اقدام سریع و مستند میتواند از دشوار شدن اثبات تخلف و افزایش خسارت جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در جوادیه را ببینید.