آیا میتوان پیش از صدور حکم، اموال بدهکار را برای حفظ امکان وصول طلب توقیف کرد؟ بله؛ تامین خواسته و توقیف اموال ابزاری قانونی است که به خواهان اجازه میدهد تا پیش از صدور رأی قطعی یا در جریان رسیدگی، مال یا اموال خوانده را تا میزان طلب خود موقتاً توقیف کند. این اقدام مالکیت مال را به خواهان منتقل نمیکند، بلکه از فروش، انتقال یا مخفیکردن آن تا تعیین تکلیف نهایی دعوا جلوگیری میکند.
خواهان میتواند درخواست تامین خواسته را همراه دادخواست اصلی، پیش از طرح دعوا یا در جریان رسیدگی ارائه کند. پذیرش درخواست به نوع طلب، اسناد موجود و وضعیت پرونده بستگی دارد. در برخی موارد، مانند وجود سند رسمی لازمالاجرا یا اسناد تجاری دارای شرایط قانونی، اثبات ادعا آسانتر است؛ اما صرف ادعای طلب معمولاً برای توقیف کافی نیست.
دادگاه ممکن است برای جبران خسارت احتمالی خوانده، از خواهان تأمین مناسب مطالبه کند؛ بهویژه هنگامی که درخواست پیش از اقامه دعوا یا بدون ارائه دلیل کافی مطرح شده باشد. اگر دعوای اصلی در مهلت قانونی پس از صدور قرار مطرح نشود، احتمال رفع اثر از قرار وجود دارد. این مهلت با توجه به مبنای صدور قرار و مقررات حاکم باید از مرجع رسیدگیکننده استعلام شود.
مدارک باید هم وجود طلب و هم ارتباط آن با خوانده را نشان دهند. معمولاً اسناد زیر میتواند مؤثر باشد:
درخواست باید میزان طلب، مشخصات طرفین، علت فوریت و مال مورد نظر را تا حد امکان روشن کند. اگر مال مشخصی معرفی نشود، اجرای قرار میتواند از طریق شناسایی داراییهای خوانده و در حدود مقررات انجام شود.
پس از ثبت درخواست، دادگاه دلایل و شرایط قانونی را بررسی و در صورت احراز ضرورت، قرار تامین صادر میکند. سپس قرار برای اجرا به واحد اجرای احکام ارسال میشود. مأمور اجرا میتواند مال معرفیشده را صورتبرداری و توقیف کند یا در مواردی دستور مسدودی حساب، توقیف خودرو یا بازداشت ملک را پیگیری کند.
توقیف باید متناسب با مبلغ خواسته باشد و اصولاً نباید بیش از میزان طلب و هزینههای قانونی آن را دربرگیرد. همچنین مستثنیات دین، مانند موارد ضروری زندگی و ابزار متعارف کار، در شرایط قانونی قابل توقیف نیستند. بنابراین تامین خواسته و توقیف اموال به معنای امکان توقیف هر دارایی بدون محدودیت نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک برگشتی را ببینید.
فرض کنید شخصی بابت فروش کالا، چکی دریافت کرده و چک در سررسید پرداخت نشده است. دارنده چک میتواند با ارائه اصل چک، گواهی عدم پرداخت و مدارک معامله، همزمان با پیگیری مطالبه وجه، تامین خواسته و توقیف اموال صادرکننده را درخواست کند. اگر خودرو به نام صادرکننده باشد، امکان توقیف آن تا میزان طلب وجود دارد؛ اما نتیجه نهایی به اعتبار اسناد، وضعیت ثبتی خودرو، میزان بدهی و رعایت مستثنیات دین بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای چک را ببینید.
خوانده میتواند نسبت به اصل قرار، میزان مال توقیفشده، قابل توقیف نبودن مال یا تأمین سپردهشده از سوی خواهان اعتراض کند. در صورت اثبات اشتباه، پرداخت بدهی، معرفی مال مناسبتر یا سپردن تأمین جایگزین، ممکن است قرار تعدیل یا رفع اثر شود. همچنین اگر دعوای اصلی رد شود یا خواهان آن را در مهلت مقرر پیگیری نکند، خوانده میتواند رفع توقیف و در صورت وجود شرایط، مطالبه خسارت را درخواست کند. برای انتخاب اقدام درست، بررسی اسناد و متن قرار پیش از هر اعتراض ضروری است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در صادقیه تهران را ببینید.