آیا برای پایان دادن توافقی به قرارداد مشارکت در ساخت، مراجعه به دادگاه ضروری است؟ در حالت عادی، تایید اقاله قرارداد مشارکت در ساخت زمانی مطرح میشود که دو طرف با رضایت متقابل بخواهند قرارداد را برهم بزنند و درباره اعتبار، آثار یا اجرای این توافق اختلافی ایجاد شده باشد. اقاله با فسخ تفاوت دارد؛ فسخ معمولاً بر اساس اختیار قانونی یا قراردادی یک طرف انجام میشود، اما اقاله نیازمند توافق هر دو طرف است.
اقاله باید با رضایت واقعی و آگاهانه مالک و سازنده انجام شود و هر دو طرف هنگام امضا اهلیت قانونی داشته باشند. موضوع اقاله نیز باید روشن باشد؛ برای مثال، باید مشخص شود که قرارداد به طور کامل منحل شده یا فقط بخشی از تعهدات، مانند ساخت، انتقال سهم یا پرداخت وجه، خاتمه یافته است. بر اساس قواعد عمومی قانون مدنی، قراردادهای لازم نیز با توافق طرفین قابل اقاله هستند.
اگر قرارداد اصلی در دفترخانه تنظیم شده، یا در جریان آن مالکیت عرصه، اعیان یا حقوقی نسبت به ملک منتقل شده باشد، تنظیم اقالهنامه رسمی اهمیت زیادی دارد. یک نوشته عادی ممکن است میان طرفین قابل استناد باشد، اما برای اصلاح سوابق ثبتی یا جلوگیری از اختلاف با اشخاص ثالث، معمولاً سند رسمی و تعیین تکلیف تمام انتقالها ضروری است.
در دعوای تایید اقاله قرارداد مشارکت در ساخت، دادگاه ابتدا به وجود قرارداد و سپس به توافق بر انحلال آن توجه میکند. مدارک مؤثر میتواند شامل موارد زیر باشد:
صرف ادعای شفاهی یکی از طرفین معمولاً برای اثبات اقاله کافی نیست؛ بهویژه زمانی که طرف مقابل اصل توافق یا مفاد آن را انکار کند. همچنین باید روشن شود که اقدامات بعدی طرفین، مانند تحویل ملک یا دریافت وجه، نشانه اقاله بوده یا صرفاً اجرای بخشی از قرارداد.
اگر هر دو طرف همکاری کنند، میتوانند اقالهنامه را تنظیم و برای اجرای مفاد آن اقدام کنند؛ اما در صورت اختلاف، شخص ذینفع میتواند با ارائه دادخواست مناسب، تایید اقاله قرارداد مشارکت در ساخت و حسب مورد الزام به انجام آثار آن را بخواهد. عنوان دقیق خواسته به وضعیت ملک، رسمی یا عادی بودن اسناد و تعهدات باقیمانده بستگی دارد. دعوای مرتبط با حقوق ملک نیز ممکن است تابع صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک باشد.
اثر اقاله اصولاً بازگرداندن عوضهایی است که طرفین دریافت کردهاند؛ با این حال، اگر ساختمان احداث شده، هزینههایی انجام گرفته یا بخشی از ملک منتقل شده باشد، نحوه تسویه باید دقیقاً در توافق مشخص شود. اقاله نباید حقوق اشخاص ثالث، مانند خریدار، طلبکار دارای حق یا شریک دیگری را نادیده بگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک برگشتی را ببینید.
فرض کنید مالک و سازنده پس از شروع گودبرداری توافق میکنند قرارداد را برهم بزنند. مالک هزینههای انجامشده را میپردازد و سازنده نیز تعهد میکند وکالتنامه و حقوق قراردادی خود را مسترد کند؛ اما بعداً از امضای سند رسمی خودداری میکند. مالک میتواند با ارائه توافقنامه، رسید پرداخت و مدارک ملک، تایید اقاله قرارداد مشارکت در ساخت را درخواست کند. نتیجه دعوا به اعتبار اسناد، احراز رضایت و وضعیت حقوق اشخاص ثالث وابسته خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل چک را ببینید.
برای کاهش ریسک، اقاله باید کتبی، روشن و همراه با تعیین تکلیف هزینهها، چکها، وکالتنامهها، سهمها و تعهدات باقیمانده تنظیم شود. پیش از طرح دعوا، بررسی سند ملک و سوابق ثبتی ضروری است؛ زیرا تایید اقاله قرارداد مشارکت در ساخت صرفاً اعلام پایان همکاری نیست و ممکن است بر مالکیت، دیون و حقوق اشخاص دیگر اثر بگذارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حکیمیه تهران را ببینید.