آیا وجود خرابی یا نقص جدی در خانه میتواند مستأجر را از ادامه قرارداد و تحویل ملک معاف کند؟ بله، در شرایط قانونی، تخلیه ملک اجاره ای به دلیل عیب معمولاً پس از اثبات عیب مؤثر و اعمال حق فسخ یا توافق با موجر امکانپذیر است. هر خرابی جزئی چنین اثری ندارد؛ عیب باید استفاده متعارف از ملک را مختل کند یا ارزش و منفعت مورد اجاره را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
عیب مؤثر، نقصی است که هنگام انعقاد قرارداد وجود داشته، اما مستأجر از آن اطلاع نداشته است؛ مانند رطوبت شدید و پنهان، خرابی اساسی تأسیسات، خطر ایمنی یا غیرقابلاستفاده بودن بخشی مهم از ملک. در چنین وضعی، مستأجر میتواند به جای پذیرش ملک معیوب، فسخ قرارداد را مطرح کند. اگر عیب پس از شروع اجاره ایجاد شود نیز، چنانچه ادامه استفاده را ناممکن یا بسیار دشوار کند و رفع آن بر عهده موجر باشد، امکان درخواست پایان اجاره نسبت به مدت باقیمانده قابل بررسی است.
هر نقصی مستقیماً به تخلیه منجر نمیشود. اگر عیب قابل رفع باشد، نخست باید از موجر بخواهید در مهلت متعارف تعمیر را انجام دهد. در صورتی که تعمیر انجام نشود یا عیب چنان اساسی باشد که منفعت مورد انتظار از بین برود، مستأجر میتواند درباره فسخ اقدام کند. تخلیه ملک اجاره ای به دلیل عیب نتیجه عملی پایان رابطه اجاره است، اما خودِ تخلیه جایگزین اثبات حق فسخ نیست. بنابراین ترک ملک بدون اعلام روشن و دلیل قابل اثبات ممکن است به ادعای خسارت یا اجارهبهای معوق از سوی موجر منجر شود.
در پرونده تخلیه ملک اجاره ای به دلیل عیب، صرف ادعای ناراحتی یا کاهش مطلوبیت کافی نیست و دادگاه معمولاً به شدت عیب، زمان ایجاد آن، اطلاع طرفین و امکان تعمیر توجه میکند.
ابتدا عیب را دقیق و مستند ثبت کنید و از طریق اظهارنامه، رفع نقص یا پذیرش فسخ و تحویل ملک را به موجر اعلام نمایید. اگر توافق حاصل نشد، بسته به وضعیت پرونده، دعوای تأیید فسخ اجاره، تخلیه و در صورت لزوم استرداد ودیعه مطرح میشود. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میگیرد و دعوای مربوط به حقوق ملکی معمولاً در دادگاه محل وقوع ملک رسیدگی میشود. تحویل کلید نیز بهتر است با صورتجلسه، رسید یا تأمین دلیل انجام شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل ملکی را ببینید.
فرض کنید سارا آپارتمانی را اجاره کرده و چند روز بعد، با بارندگی، نفوذ گسترده آب از سقف آشکار میشود. او موضوع را همراه با فیلم و گزارش کارشناس به موجر اعلام میکند، اما موجر تعمیر را انجام نمیدهد. در این حالت، سارا میتواند با اثبات اساسی بودن نقص و عدم اطلاع قبلی، تخلیه ملک اجاره ای به دلیل عیب را همراه با تأیید فسخ قرارداد درخواست کند. نتیجه پرونده به گزارش کارشناسی، مفاد قرارداد و امکان واقعی رفع خرابی بستگی دارد و صرف وجود نمزدگی جزئی الزاماً کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ملکی رایگان را ببینید.
برای موفقیت در تخلیه ملک اجاره ای به دلیل عیب باید عیب مؤثر، زمان ایجاد، بیاطلاعی مستأجر و اطلاعرسانی به موجر اثبات شود. پیش از ترک ملک، مستندات را جمعآوری، اظهارنامه ارسال و درباره استرداد ودیعه و تحویل رسمی ملک اقدام کنید. در موارد پیچیده، بررسی قرارداد توسط وکیل یا کارشناس حقوقی از طرح دعوای نادرست جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در شهرک غرب را ببینید.