برای ترخیص خودرو فک پلاک شده از پارکینگ، ابتدا باید علت فک پلاک و دستور توقیف مشخص شود؛ سپس مالک یا نماینده قانونی او با مدارک هویتی، سند مالکیت و رسید پارکینگ به مرجع صادرکننده دستور مراجعه کند. ترخیص خودرو فک پلاک شده از پارکینگ همیشه با پرداخت هزینه پارکینگ انجام نمی‌شود و در پرونده‌های قضایی، سرقتی، تصادفی یا دارای منع قانونی، اجازه مرجع قضایی نیز لازم است. برای نمونه، اگر خودرویی به علت نداشتن مدارک، تخلف مؤثر، اختلاف مالکیت یا دستور مقام قضایی متوقف و پلاک آن جدا شده باشد، مالک باید پیش از مراجعه به پارکینگ، علت توقیف را از پلیس یا مرجع اعلام‌شده در قبض توقیف پیگیری کند.
فک پلاک به‌تنهایی یک وضعیت واحد و دارای راه‌حل یکسان نیست. گاهی مأموران راهنمایی و رانندگی به دلیل تخلف یا نقص مدارک، پلاک را از خودرو جدا می‌کنند و خودرو به پارکینگ منتقل می‌شود. در برخی موارد نیز فک پلاک در ارتباط با تعویض پلاک، فروش خودرو، دستور قضایی، توقیف بابت بدهی یا اختلاف میان خریدار و فروشنده رخ می‌دهد. نوع علت، مرجع صالح برای پیگیری و مدارک لازم را تعیین می‌کند.
نخستین اقدام، بررسی قبض یا برگه توقیف است. در این برگه معمولاً مشخص می‌شود خودرو به دستور کدام واحد، در چه تاریخی و با چه عنوانی توقیف شده است. اگر اطلاعات قبض ناقص باشد، مالک می‌تواند از واحد توقیف‌کننده یا مرکز راهنمایی و رانندگی مربوط، علت دقیق و نشانی مرجع صادرکننده دستور را جویا شود. مراجعه مستقیم و بدون اطلاع از علت توقیف، معمولاً موجب رفت‌وآمد اضافی و پرداخت هزینه‌های بیشتر می‌شود.
در پرونده‌هایی که خودرو به علت جرم یا ظن ارتکاب جرم توقیف شده است، پارکینگ اختیار تصمیم‌گیری درباره تحویل خودرو ندارد. در این وضعیت، حتی اگر شخصی خود را مالک بداند، تا زمانی که مقام قضایی دستور لازم را صادر نکند، خودرو تحویل نمی‌شود. همچنین ممکن است خودرو برای کارشناسی، بررسی اصالت، تطبیق شماره شاسی یا تکمیل تحقیقات نگهداری شود.
مدارک مورد نیاز با توجه به علت توقیف متفاوت است، اما معمولاً مدارک زیر اهمیت دارد:
اگر مالک خودرو فوت کرده باشد، ورثه باید مدارک مربوط به انحصار وراثت و نمایندگی قانونی را ارائه کنند. در مورد شرکت‌ها نیز معرفی‌نامه، مدارک ثبتی و امضای صاحبان امضای مجاز لازم است. خریدار عادی که هنوز انتقال رسمی یا تعویض پلاک انجام نداده، ممکن است برای اثبات معامله به مبایعه‌نامه، رسید پرداخت وجه و مدارک فروشنده نیاز داشته باشد؛ با این حال، مبایعه‌نامه به‌تنهایی در همه پرونده‌ها برای ترخیص کافی نیست.
هزینه ترخیص یک رقم ثابت برای همه خودروها ندارد. هزینه پارکینگ بر اساس مدت توقف و تعرفه مصوب محاسبه می‌شود و ممکن است هزینه حمل خودرو، جرایم رانندگی، عوارض قانونی، کارشناسی یا خدمات اداری نیز به آن اضافه شود. در صورتی که خودرو مدت زیادی در پارکینگ مانده باشد، مبلغ نگهداری می‌تواند افزایش پیدا کند؛ بنابراین بهتر است مالک پس از دریافت دستور رفع توقیف، موضوع را بدون تأخیر دنبال کند.
اگر خودرو به دلیل بدهی یا دستور مرجع قضایی توقیف شده باشد، پرداخت هزینه پارکینگ به‌تنهایی موجب رفع توقیف نمی‌شود. در چنین شرایطی، باید اصل مشکل مانند پرداخت بدهی، جلب رضایت شاکی، ارائه تأمین مناسب یا اجرای تصمیم مرجع قضایی برطرف شود. چنانچه هزینه‌ای خارج از تعرفه یا بدون رسید مطالبه شود، از پرداخت بدون مستند خودداری کنید و موضوع را از مسئول پارکینگ یا واحد نظارتی مربوط پیگیری نمایید.
در پرونده قضایی، مالک باید به شعبه‌ای مراجعه کند که دستور توقیف را صادر کرده است. اگر مالک از شماره شعبه یا کلاسه پرونده اطلاع ندارد، می‌تواند با استفاده از اطلاعات مندرج در برگه توقیف یا مراجعه به واحد اعلام‌کننده، مرجع پرونده را شناسایی کند. درخواست رفع توقیف باید روشن و مستند باشد و در آن مشخصات مالک، مشخصات خودرو، علت درخواست و مدارک پیوست ذکر شود.
دادگاه یا دادسرا ممکن است پس از بررسی مالکیت، نظر شاکی، وضعیت تحقیقات و نیاز به نگهداری خودرو، با تحویل آن موافقت کند یا تحویل را به ارائه تضمین، معرفی کارشناس یا انجام اقدام خاصی مشروط نماید. اگر خودرو ابزار یا موضوع جرم باشد، احتمال ادامه توقیف تا تکمیل بررسی‌ها وجود دارد. در این موارد، پیگیری از طریق وکیل دادگستری می‌تواند برای دسترسی به پرونده، تنظیم درخواست دقیق و اعتراض به تصمیم قابل اعتراض مفید باشد.
در اختیار داشتن خودرو همیشه به معنای اثبات مالکیت نیست. اگر خودرو را خریداری کرده‌اید اما تعویض پلاک انجام نشده، مالک ثبت‌شده، فروشنده، خریدار و حتی طلبکار احتمالی ممکن است در روند ترخیص نقش داشته باشند. فروشنده نیز نباید بدون بررسی علت توقیف، خودرو را تحویل بگیرد یا درباره رفع توقیف تعهدی خارج از توان خود بدهد.
برای ترخیص خودرو فک پلاک شده از پارکینگ در این وضعیت، ابتدا اسناد معامله را مرتب کنید: مبایعه‌نامه، رسیدهای بانکی، پیام‌های مربوط به معامله، رسید تحویل خودرو و هر مدرکی که زمان و شرایط خرید را نشان دهد. اگر فروشنده همکاری نمی‌کند، بسته به موضوع می‌توان الزام به انجام تعهد، رفع موانع انتقال، مطالبه خسارت یا اقدام قضایی مناسب را بررسی کرد. انتخاب عنوان دعوا به قرارداد و علت واقعی توقیف بستگی دارد.
پیش از خروج خودرو از پارکینگ، وضعیت ظاهری آن را به‌دقت بررسی کنید. از قسمت‌های آسیب‌دیده عکس بگیرید و اگر خودرو هنگام ورود سالم بوده یا لوازمی از آن کم شده است، اعتراض خود را در صورت‌جلسه تحویل بنویسید. دریافت خودرو بدون درج ایراد ممکن است اثبات زمان ایجاد خسارت را دشوار کند.
همچنین بررسی کنید پلاک، کارت خودرو و مدارک تحویلی با اطلاعات ثبت‌شده مطابقت داشته باشد. اگر پلاک قبلی فک شده است، درباره وضعیت پلاک جدید و امکان مراجعه به مرکز تعویض پلاک از مرجع مربوط پرس‌وجو کنید. رانندگی با خودرویی که فاقد پلاک معتبر است یا اجازه تردد ندارد، می‌تواند موجب توقف دوباره و ایجاد مسئولیت جدید شود.
اگر مالکیت او در اسناد رسمی یا سامانه مربوط احراز شود و مانع قضایی وجود نداشته باشد، معمولاً حضور فروشنده ضروری نیست. اما در معامله‌ای که انتقال رسمی انجام نشده یا خودرو به نام شخص دیگری است، ممکن است حضور مالک ثبت‌شده، وکالت‌نامه یا دستور قضایی لازم باشد.
باید نقص اعلام‌شده را برطرف و مدرک معتبر آن را ارائه کنید. در مورد بیمه، بیمه‌نامه باید از زمان معتبر برخوردار باشد. پس از ثبت رفع نقص یا رفع توقیف، مراحل معرفی به پارکینگ و پرداخت هزینه‌های قانونی انجام می‌شود.
خیر، پرداخت جریمه فقط یکی از اقدامات احتمالی است. اگر توقیف به علت پرونده قضایی، اختلاف مالکیت، دستور اجرای احکام یا نیاز به کارشناسی باشد، علاوه بر پرداخت، دستور مرجع صادرکننده نیز لازم خواهد بود.
ابتدا باید علت خودداری را به‌صورت روشن و ترجیحاً کتبی دریافت کنید. سپس موضوع را با واحد صادرکننده معرفی‌نامه یا مرجع ناظر مطرح کنید. اگر دستور رفع توقیف معتبر است اما اجرا نمی‌شود، ثبت شکایت اداری یا پیگیری قضایی با ارائه مدارک می‌تواند ضروری باشد.
زمان انجام کار به علت توقیف بستگی دارد. نقص ساده مدارک ممکن است پس از تکمیل مدارک در زمان کوتاه‌تری رفع شود، اما پرونده قضایی، اختلاف مالکیت، کارشناسی یا توقیف بابت بدهی ممکن است به چند مرحله و تصمیم مرجع صالح نیاز داشته باشد. هیچ زمان ثابتی برای همه پرونده‌ها نمی‌توان اعلام کرد.
در توقیف‌های اداری ساده، مالک ممکن است شخصاً کار را انجام دهد؛ اما در مواردی مانند اختلاف خریدار و فروشنده، ادعای سرقت، پرونده کیفری، توقیف بابت بدهی یا رد درخواست ترخیص، استفاده از وکیل می‌تواند به شناسایی مرجع درست و جلوگیری از اقدامات اشتباه کمک کند.
ترخیص خودرو فک پلاک شده از پارکینگ با شناسایی علت توقیف آغاز می‌شود، نه با مراجعه مستقیم برای پرداخت هزینه پارکینگ. مالک باید قبض توقیف، مدارک هویتی و اسناد مالکیت را بررسی کند، مرجع صادرکننده دستور را بشناسد و در صورت قضایی بودن موضوع، رفع توقیف را از همان مرجع پیگیری نماید. پرداخت هزینه‌های قانونی، ثبت دستور تحویل و بررسی سلامت خودرو در زمان خروج، سه مرحله مهم پایانی هستند. اگر میان مالک، خریدار، فروشنده یا شاکی اختلاف وجود دارد، پیش از امضای هر تعهد یا پرداخت مبلغ قابل توجه، اسناد پرونده و راهکار قانونی را با دقت بررسی کنید.