آیا پس از اختلاف یا جدایی، تکلیف وسایل جهیزیه و نحوه پسگرفتن آنها مشخص نیست؟ تعیین تکلیف در خصوص جهیزیه معمولاً با بررسی مالکیت وسایل، مدارک خرید، سیاهه جهیزیه و وضعیت موجود اموال انجام میشود و در صورت نبود توافق، امکان پیگیری قضایی وجود دارد. جهیزیه اصولاً متعلق به زوجه است؛ اما اثبات مالکیت هر وسیله و تحویل آن به زوج، در نتیجه پرونده نقش اساسی دارد.
جهیزیه ممکن است توسط زوجه، خانواده او یا گاهی با مشارکت زوجین تهیه شده باشد. بنابراین صرف قرار داشتن وسیله در منزل مشترک، بهتنهایی مالکیت زن را ثابت نمیکند. مهمترین دلایل عبارتاند از: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی خانواده تلفنی را ببینید.
سیاهه بدون امضای زوج نیز بیارزش نیست، اما معمولاً برای اثبات مالکیت به دلایل تکمیلی نیاز دارد. همچنین شهادت بستگان باید با شرایط قانونی شهادت و موضوع دعوا هماهنگ باشد.
در گام نخست، بهتر است زوجه فهرست دقیق وسایل، محل نگهداری و وضعیت آنها را ثبت کند و از جابهجایی یا فروش اموال جلوگیری شود. سپس میتوان اظهارنامهای برای مطالبه تحویل جهیزیه ارسال کرد. اگر توافق حاصل نشود، دادخواست استرداد جهیزیه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع رسیدگی با توجه به نوع خواسته، ارزش اموال، محل اقامت طرفین و مقررات جاری تعیین خواهد شد.
چنانچه احتمال فروش، مخفیکردن یا از بین رفتن وسایل وجود داشته باشد، درخواست تأمین دلیل یا دستور موقت، در صورت وجود شرایط قانونی، اهمیت پیدا میکند. مأمور اجرا نیز فقط اموالی را توقیف یا تحویل میدهد که در حکم و صورتجلسه مشخص شده باشند.
زوج میتواند نسبت به مالکیت زوجه، تحویل قبلی برخی وسایل، تلفشدن مال یا تعلق آن به شخص ثالث دفاع کند. بااینحال، ادعای کلی مانند «جهیزیه متعلق به هر دو نفر است» بدون دلیل، الزاماً مانع صدور حکم نمیشود. وسایلی که مصرفشدنی بوده یا بهطور کامل از بین رفتهاند، با اموال قابل استرداد تفاوت دارند. در مورد خرابی، باید میان استهلاک متعارف و ورود خسارت ناشی از تعدی یا تفریط تفاوت گذاشت.
فرض کنید مریم پس از ترک منزل مشترک، سیاههای دارد که به امضای همسرش رسیده و شامل یخچال، اجاق، فرش و چند وسیله برقی است. همسر او فقط دو قلم را تحویل میدهد و مدعی میشود بقیه فروخته شدهاند. در چنین وضعی، تعیین تکلیف در خصوص جهیزیه بر پایه سیاهه، فاکتورها، شهادت و گزارش وضعیت اموال انجام میشود. اگر فروش یا تلف وسایل اثبات شود، نتیجه ممکن است به مطالبه مثل یا قیمت آنها منتهی شود؛ اما تشخیص نهایی به دلایل پرونده و نظر دادگاه وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مشاوره رایگان را ببینید.
برای تعیین تکلیف در خصوص جهیزیه باید مالکیت، مدارک، وضعیت فعلی اموال و امکان تحویل آنها دقیق بررسی شود. توافق کتبی و صورتجلسه تحویل معمولاً کمهزینهترین راه است؛ اما در صورت اختلاف، جمعآوری دلیل و ثبت صحیح خواسته، از اقدام خودسرانه مؤثرتر و ایمنتر خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.