آیا زن میتواند مهریه خود را بدون رضایت شوهر مطالبه کند؟ بله؛ تقاضای مهریه از طرف زن از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت اسناد رسمی امکانپذیر است و رضایت یا همکاری شوهر برای شروع این فرایند لازم نیست. زن به محض وقوع عقد، مالک مهریه میشود؛ البته در مهریه عندالاستطاعه، توانایی مالی زوج باید احراز شود و در مهریه عندالمطالبه، اصل بر امکان مطالبه است، مگر اینکه پرداخت انجام شده یا مانع قانونی وجود داشته باشد.
اگر مهریه در سند رسمی ازدواج درج شده باشد، زن میتواند ابتدا از دفتر ازدواج و سپس اداره اجرای ثبت محل اقدام کند. در این مسیر، شناسایی و توقیف اموالی مانند حساب بانکی، خودرو یا ملک شوهر ممکن است سریعتر انجام شود. همچنین در برخی شرایط، ممنوعالخروجی زوج قابل درخواست است. مسیر دیگر، ثبت دادخواست در دادگاه خانواده است که برای مطالبه مهریه، تأمین خواسته و رسیدگی به موضوعاتی مانند اعسار کاربرد دارد. انتخاب مسیر به میزان مهریه، وجود مال قابل توقیف و وضعیت مالی زوج بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
مدارک باید اصل یا تصویر معتبر و خوانا داشته باشند. معمولاً این موارد مورد نیاز است:
در تقاضای مهریه از طرف زن، نداشتن نشانی دقیق شوهر لزوماً مانع اقدام نیست؛ اما ارائه اطلاعات کامل، ابلاغ و اجرای تصمیم را آسانتر میکند. ثبت دادخواست قضایی نیز معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود.
در مهریه عندالمطالبه، زن میتواند اصل دین را مطالبه کند و زوج برای رهایی از مسئولیت باید پرداخت یا برائت ذمه را اثبات کند. در مهریه عندالاستطاعه، صرف مطالبه کافی نیست و باید توانایی مالی زوج یا وجود مال قابل وصول نشان داده شود. همچنین ادعای اعسار شوهر، اصل بدهی را از بین نمیبرد؛ بلکه ممکن است باعث تقسیط مبلغ شود. دادگاه با توجه به درآمد، هزینههای ضروری، اموال و مدارک ارائهشده درباره اعسار تصمیم میگیرد.
فرض کنید مریم دارای سند ازدواج رسمی و مهریه مشخص است و همسرش پس از مطالبه از پرداخت خودداری میکند. مریم میتواند تقاضای مهریه از طرف زن را از اجرای ثبت آغاز و با معرفی خودرو به نام همسرش، توقیف آن را درخواست کند. اگر خودرو ابزار ضروری کار یا مشمول مقررات مربوط به مستثنیات دین باشد، توقیف آن ممکن است با محدودیت روبهرو شود. بنابراین معرفی مال، بهتنهایی تضمینکننده وصول نیست و وضعیت واقعی دارایی و دفاع زوج بررسی میشود.
هزینه دادرسی دادگاه بر اساس ارزش خواسته و تعرفه رسمی سال اقدام تعیین میشود و هزینههای اجرای ثبت نیز تابع مقررات همان مرجع است؛ بنابراین بدون دانستن مبلغ مهریه و مسیر انتخابی نمیتوان رقم ثابتی اعلام کرد. مدت رسیدگی نیز به شناسایی اموال، اعتراض زوج، ابلاغ و تراکم مرجع بستگی دارد. از اشتباهات رایج میتوان به امضای رسید کلی بدون دریافت وجه، اعلام نادرست پرداخت، بیتوجهی به شرط عندالاستطاعه و انتقال صوری اموال اشاره کرد. پیش از هر توافق، متن آن را دقیق بررسی کنید و رسید پرداخت را نگه دارید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
تقاضای مهریه از طرف زن حق قانونی ناشی از عقد است، اما شیوه وصول آن به نوع مهریه، دارایی زوج، مدارک و دفاعیات طرفین وابسته است. بررسی سند ازدواج و انتخاب آگاهانه میان اجرای ثبت و دادگاه، احتمال وصول مؤثر و جلوگیری از هزینه یا اقدام اشتباه را افزایش میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در صادقیه را ببینید.