آیا مالک واحدی که در ساختمان سکونت ندارد یا از آسانسور استفاده نمیکند، باید در هزینه تعویض یا تعمیر موتور آسانسور سهیم شود؟ بله؛ در حالت معمول، تقسیم هزینه موتور آسانسور بین مالکین ساکن و مالکین غیر ساکن در ساختمان بر اساس مقررات هزینههای مشترک انجام میشود و غیرساکن بودن، بهتنهایی موجب معافیت مالک نیست. آسانسور و موتور آن از بخشهای مشترک ساختمان محسوب میشوند و اصل هزینه تعمیر اساسی یا تعویض، بر عهده همه مالکان است؛ مگر اینکه توافق معتبر دیگری وجود داشته باشد.
موتور آسانسور، مانند کابین، ریل، تابلو فرمان و چاه آسانسور، برای استفاده عمومی ساختمان اختصاص دارد و معمولاً در مالکیت اختصاصی هیچ واحدی نیست. بنابراین هزینههای سرویس، تعمیر، نگهداری و تعویض آن در گروه هزینههای مشترک قرار میگیرد. مالک نمیتواند صرفاً به دلیل سکونت نداشتن، خالی بودن واحد یا استفاده نکردن شخصی از آسانسور، از پرداخت سهم خود خودداری کند.
در تعیین مسئول پرداخت باید میان «استفاده شخصی» و «مالکیت مشاع» تفاوت گذاشت. حتی اگر مالک واحد، ملک را اجاره نداده باشد، مسئولیت او نسبت به هزینههای ضروری مشاعات از بین نمیرود. در صورت اجاره، مدیر ساختمان معمولاً میتواند هزینه جاری را از مستأجر مطالبه کند؛ اما رابطه داخلی موجر و مستأجر، مسئولیت مالک در برابر ساختمان را بهطور کامل منتفی نمیکند.
قاعده عمومی این است که هزینههای مشترک بر مبنای نسبت مساحت قسمت اختصاصی هر واحد به مجموع مساحت واحدهای اختصاصی تقسیم شود. با این حال، هزینههایی که ارتباطی با مساحت ندارند، ممکن است بهطور مساوی میان واحدها توزیع شوند. تشخیص مبنای درست، به ماهیت هزینه، مقررات ساختمان و تصمیم معتبر مجمع عمومی بستگی دارد.
در عمل، هزینه تعویض موتور آسانسور معمولاً هزینهای اساسی و مرتبط با مشاع ساختمان تلقی میشود و باید مطابق قاعده قانونی یا توافق معتبر مالکان محاسبه شود. مدیر نباید بدون ارائه فاکتور، گزارش فنی و مبنای محاسبه، مبلغی کلی مطالبه کند. تقسیم هزینه موتور آسانسور بین مالکین ساکن و مالکین غیر ساکن در ساختمان نیز باید برای هر دو گروه با یک معیار روشن و قابل رسیدگی انجام شود.
مالکان میتوانند درباره نحوه تقسیم برخی هزینهها توافق کنند؛ برای نمونه، ممکن است در اساسنامه یا صورتجلسه معتبر مقرر شود هزینه تعمیرات آسانسور بهصورت مساوی پرداخت شود. چنین تصمیمی باید با رعایت حدود قانون، دعوت صحیح، رسمیت جلسه و تنظیم صورتجلسه اتخاذ شود. تصمیم شفاهی سرایدار یا مدیر، بهتنهایی برای تغییر قاعده قانونی کافی نیست.
فرض کنید موتور آسانسور ساختمانی دوازدهواحدی خراب شده و شرکت فنی، تعویض آن را ضروری اعلام کرده است. مالک یکی از واحدها در شهر دیگری زندگی میکند و میگوید چون از آسانسور استفاده ندارد، سهمی پرداخت نمیکند. در این وضعیت، ادعای او بهتنهایی کافی نیست؛ زیرا هزینه برای حفظ و بهرهبرداری از مال مشاع انجام شده است. تقسیم هزینه موتور آسانسور بین مالکین ساکن و مالکین غیر ساکن در ساختمان باید طبق مساحت، توافق معتبر یا تصمیم قانونی مجمع انجام شود، نه بر اساس میزان استفاده شخصی. نتیجه نهایی در اختلاف، به اسناد مالکیت، صورتجلسه و نحوه تصویب هزینه بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره برای وکیل را ببینید.
مدیر ساختمان بهتر است اظهارنامه یا مطالبه کتبی را همراه با تصویر صورتجلسه مجمع، فاکتور یا قرارداد تعمیر، گزارش فنی، جدول سهم هر واحد و مهلت پرداخت ارسال کند. مالک نیز در صورت اعتراض باید مشخصاً به مبلغ، ضرورت تعمیر، کیفیت تصمیمگیری یا روش تقسیم ایراد وارد کند، نه اینکه فقط به غیرساکن بودن استناد نماید. در صورت ادامه اختلاف، مطالبه هزینههای مشترک از مسیر قضایی و بر پایه اسناد مالی ساختمان پیگیری میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی تلفنی رایگان قوه قضاییه را ببینید.
غیرساکن بودن یا استفاده نکردن از آسانسور، اصل مسئولیت مالک را از بین نمیبرد. مبنای تقسیم باید از قانون، توافق معتبر یا تصمیم صحیح مجمع به دست آید و هزینه واقعی با اسناد قابل اثبات باشد. برای جلوگیری از اختلاف، مدیر باید فرآیند تصویب، تعمیر و محاسبه سهم را شفاف و مستند انجام دهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک دادگستری در شهرک غرب را ببینید.