آیا ارسال پیام تهدیدآمیز همراه با ناسزا در ایران قابل پیگیری کیفری است؟ بله، تهدید به مرگ و فحاشی، بسته به محتوای پیام، شیوه ارتکاب و مدارک موجود، میتواند عناوین کیفری جداگانهای داشته باشد و برای پیگیری آن باید شکایت کیفری ثبت شود. تهدید به آسیب جانی معمولاً از فحاشی ساده مهمتر است، اما تشخیص عنوان دقیق جرم و نتیجه پرونده به متن اظهارات، شرایط مخاطب، قصد مرتکب و قابلیت اثبات موضوع بستگی دارد.
تهدید زمانی مطرح میشود که شخص، دیگری را به قتل، آسیب بدنی یا انجام رفتار زیانبار نسبت به خود، خانواده، مال یا اعتبارش بترساند. برای تحقق این عنوان، صرف ناراحتی یا بیان یک جمله تند کافی نیست و باید محتوای گفته یا نوشته، عرفاً واجد معنای تهدیدآمیز باشد. در مقابل، توهین و فحاشی به کار بردن الفاظ یا رفتارهای تحقیرکنندهای است که موجب هتک حرمت شخص شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه تهدید وکیل را ببینید.
ممکن است یک پیام همزمان شامل هر دو رفتار باشد؛ برای نمونه، عبارتهایی مانند تهدید به قتل همراه با الفاظ رکیک میتواند جداگانه از جهت تهدید و توهین بررسی شود. با این حال، هر ناسزا الزاماً جرم مستقل نیست و تشخیص آن به عرف، صراحت عبارت و وضعیت وقوع ماجرا وابسته است. انتساب جرم، نشر اکاذیب یا افترا نیز با توهین تفاوت دارد و نباید این عناوین بدون بررسی دقیق با یکدیگر خلط شوند.
در پروندههای تهدید به مرگ و فحاشی، دلیل باید نشان دهد چه کسی، در چه زمانی و با چه عبارتی رفتار مورد شکایت را انجام داده است. اسکرینشات بهتنهایی ممکن است برای اثبات هویت فرستنده کافی نباشد، اما میتواند همراه با سایر قرائن ارزش داشته باشد. پیامها را حذف نکنید و از تغییر، برش یا ویرایش آنها خودداری کنید.
مرجع قضایی میتواند برای بررسی اصالت دادههای الکترونیکی و شناسایی فرستنده، موضوع را به پلیس فتا یا کارشناس ارجاع دهد. ضبط پنهانی مکالمه یا انتشار عمومی پیامها نیز ممکن است مسائل حقوقی جداگانهای ایجاد کند؛ بنابراین از تهدید متقابل و انتشار اطلاعات خصوصی خودداری کنید.
شاکی باید با تنظیم شرح دقیق ماجرا و ارائه مدارک، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام کند. در شکواییه، مشخصات طرفین در صورت دسترسی، زمان و مکان وقوع، عبارتهای دقیق، وسیله ارتباطی و آثار ایجادشده را بنویسید. اگر خطر فوری وجود دارد، پیش از تکمیل تشریفات اداری با پلیس تماس بگیرید و موضوع را به نزدیکترین مرجع انتظامی اطلاع دهید.
پرونده معمولاً برای تحقیقات مقدماتی به دادسرا یا مرجع صالح محل وقوع جرم ارسال میشود. صلاحیت ممکن است بر اساس محل وقوع رفتار، محل دریافت پیام یا مقررات مربوط به جرایم رایانهای تعیین شود. ثبت شکایت به معنای محکومیت قطعی نیست؛ دادستان و دادگاه باید ارکان جرم و انتساب رفتار را بر پایه دلایل بررسی کنند.
فرض کنید «الف» پس از اختلاف مالی، در یک پیامرسان برای «ب» مینویسد که او را خواهد کشت و همزمان چند ناسزای روشن به کار میبرد. اگر حساب کاربری و شماره تلفن به «الف» منتسب شود و اصالت پیامها با بررسی فنی یا قرائن دیگر تأیید شود، ب میتواند بابت تهدید به مرگ و فحاشی شکایت کند. با این حال، اگر حساب جعلی باشد یا پیامها ناقص و قابل دستکاری ارائه شوند، اثبات انتساب دشوار خواهد شد. نتیجه نهایی به تحقیقات و ارزیابی ادله بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان خانواده را ببینید.
در مواجهه با تهدید به مرگ و فحاشی، مهمترین اقدامات حفظ اصل مدارک، خودداری از پاسخ توهینآمیز، ثبت سریع شکایت و توضیح دقیق خطر احتمالی است. اگر تهدید جدی، مکرر یا همراه با تعقیب و مزاحمت است، موضوع را فوری به پلیس اطلاع دهید و برای تنظیم شکواییه و ارزیابی ادله از مشاوره حقوقی استفاده کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دادگستری افسریه را ببینید.