آیا زن میتواند برای دریافت مهریه، اموال شوهر را توقیف کند؟ بله، توقیف اموال جهت مهریه از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده امکانپذیر است؛ البته مال باید متعلق به زوج، قابل شناسایی و اصولاً قابل توقیف باشد. همچنین اثبات توانایی مالی شوهر، وجود سند رسمی ازدواج و رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین در نتیجه اقدام تأثیر مستقیم دارد.
مهریه مندرج در سند رسمی ازدواج، سند لازمالاجرا محسوب میشود. بنابراین زوجه معمولاً میتواند ابتدا از دفتر ازدواج یا اداره اجرای اسناد رسمی درخواست صدور اجراییه کند. اگر مالی از زوج شناسایی شود، امکان توقیف آن در همان مسیر وجود دارد. در برخی شرایط نیز مراجعه به دادگاه خانواده و درخواست صدور اجراییه یا تأمین خواسته مطرح میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
انتخاب مسیر مناسب به عواملی مانند شناسایی مال، سرعت دسترسی به اطلاعات دارایی، وجود اختلاف درباره مالکیت و وضعیت پرونده بستگی دارد. توقیف خودرو، حساب بانکی، سهام، ملک و مطالبات مالی زوج، هرکدام تشریفات اجرایی متفاوتی دارد و صرف ادعای زوجه برای توقیف کافی نیست.
اصل بر امکان توقیف دارایی بدهکار است؛ اما قانون برای حفظ حداقل زندگی او و افراد تحت تکفل، مستثنیات دین را شناسایی کرده است. مهمترین مواردی که باید بررسی شوند عبارتاند از:
تشخیص مصداق مستثنیات دین به وضعیت خانوادگی، محل زندگی، شغل، درآمد و ارزش مال وابسته است. برای مثال، خانهای که بیش از نیاز متعارف باشد ممکن است به فروش برسد و پس از تهیه مسکن مناسب، مازاد ارزش آن برای پرداخت بدهی اختصاص یابد؛ اما نتیجه در هر پرونده نیازمند بررسی مستندات است.
مدارک معمول شامل اصل یا رونوشت سند ازدواج، مدارک هویتی زوجه، مشخصات کامل زوج و اطلاعات مربوط به مال مورد نظر است. برای ملک، پلاک ثبتی یا نشانی دقیق؛ برای خودرو، شماره پلاک یا مشخصات شناسایی؛ و برای حساب یا سهام، اطلاعات بانکی یا بورسی میتواند روند شناسایی را آسانتر کند.
اگر زوجه احتمال دهد شوهر برای فرار از پرداخت، مال را منتقل میکند، باید موضوع را سریع با مرجع صالح مطرح کند. انتقال مال با هدف نپرداختن دین ممکن است آثار حقوقی و حتی کیفری داشته باشد، اما صرف انتقال، بدون احراز شرایط قانونی، بهتنهایی اثباتکننده جرم یا بیاعتباری معامله نیست.
محدودیت مشهور ۱۱۰ سکه به معنای ممنوعیت مطالبه یا توقیف مهریه بیشتر از این میزان نیست. مطابق مقررات، نسبت به میزان مقرر، امکان اعمال ضمانتاجرای حبس با شرایط قانونی وجود دارد و نسبت به مازاد، توانایی مالی زوج باید احراز شود. با این حال، اگر مالی از زوج شناسایی شود، مطالبه و توقیف اموال جهت مهریه میتواند نسبت به میزان قابل وصول، با رعایت مقررات ادامه پیدا کند.
فرض کنید مریم دارای سند ازدواج رسمی و مهریه ۲۰۰ سکه است و از مالکیت همسرش نسبت به یک خودرو و یک واحد تجاری مطلع میشود. او با ارائه مدارک، توقیف اموال جهت مهریه را درخواست میکند. خودرو در صورتی که وسیله ضروری امرار معاش نباشد، ممکن است توقیف شود؛ اما واحد تجاری نیز باید از نظر مالکیت، ارزش، بدهیهای مقدم و امکان فروش بررسی شود. اگر زوج ثابت کند خودرو ابزار اصلی کار اوست، ممکن است در شمار مستثنیات دین قرار گیرد.
ارائه نشانی نادرست، توقیف مال متعلق به شخص ثالث، نادیده گرفتن رهن یا بازداشت قبلی و تصور اینکه هر ملک مسکونی قابل توقیف است، از اشتباهات رایج هستند. بهتر است پیش از اقدام، مالکیت مال، ارزش تقریبی، وضعیت ثبتی و مستثنیات دین بررسی شود. در صورت اعتراض زوج یا شخص ثالث، تصمیم نهایی به مدارک و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
توقیف اموال جهت مهریه راهی مؤثر برای وصول طلب است، اما موفقیت آن به شناسایی مال، مالکیت زوج، قابلیت توقیف و رعایت تشریفات قانونی بستگی دارد. دریافت مشاوره تخصصی پیش از انتخاب مرجع و ارائه درخواست، از توقیف اشتباه و طولانیشدن فرایند جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ملکی در دماوند را ببینید.