آیا میتوان برای وصول مهریه، دارایی فرزند شوهر را توقیف کرد؟ توقیف اموال فرزند برای مهریه اصولاً امکانپذیر نیست؛ زیرا مسئول پرداخت مهریه، شوهر است و اموال متعلق به فرزند، حتی اگر فرزند صغیر باشد، از دارایی پدر جدا محسوب میشود. با این حال، اگر ثابت شود مال در واقع متعلق به شوهر بوده و فقط برای فرار از پرداخت دین به نام فرزند شده است، موضوع میتواند در مرجع قضایی بررسی شود.
مهریه یک دین شخصی بر عهده زوج است. بنابراین اجرای ثبت یا دادگاه باید اموالی را شناسایی و توقیف کند که مالک آن شوهر باشد. صرف رابطه پدر و فرزندی، زندگی در یک منزل، پرداخت هزینههای فرزند یا مدیریت اموال او، مالکیت پدر را ایجاد نمیکند. اموال فرزند دارای شخصیت مالی مستقل است و نمیتوان آن را بابت بدهی والدین توقیف کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
این قاعده درباره اموال منقول و غیرمنقول، حساب بانکی، سهام، خودرو، ارث و هدایای متعلق به فرزند نیز جاری است. البته اگر شوهر در مال با فرزند شریک باشد، فقط سهم اثباتشده او، نه سهم فرزند، میتواند موضوع توقیف قرار گیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
گاهی سند رسمی یا حساب مالی به نام فرزند است، اما قرائن نشان میدهد هزینه خرید را پدر پرداخته و معامله با هدف دور کردن مال از دسترس طلبکار انجام شده است. در چنین وضعی، صرف ادعا برای توقیف کافی نیست و شخص مدعی باید از مسیر قانونی، مالکیت واقعی یا صوری بودن انتقال را اثبات کند. زمان انتقال، منبع پرداخت وجه، وضعیت مالی پدر، رابطه قراردادی طرفین و وجود یا نبود عوض واقعی، از عوامل مؤثر در ارزیابی دادگاه هستند.
اگر انتقال مال پس از ایجاد دین و با قصد زیان زدن به طلبکار صورت گرفته باشد، ممکن است اعتبار آن در دعوای مستقل یا در جریان اعتراض به عملیات اجرایی بررسی شود. نتیجه این رسیدگی به اسناد و دلایل بستگی دارد و نمیتوان هر انتقال به نام فرزند را خودکار باطل یا قابل توقیف دانست.
اگر مال فرزند توقیف شده باشد، مالک یا نماینده قانونی او باید مالکیت مستقل فرزند را نشان دهد. مدارک مفید میتواند شامل موارد زیر باشد:
در صورت توقیف، اعتراض شخص ثالث نسبت به مال توقیفشده قابل طرح است. بهتر است اعتراض با تصویر صورتجلسه توقیف، سند مالکیت و سایر دلایل، نزد مرجع صادرکننده دستور یا مرجع صالح مطرح شود. اقدام سریع اهمیت دارد؛ زیرا فروش مال یا ادامه عملیات اجرایی میتواند پیگیری را دشوارتر کند.
فرض کنید آپارتمانی با سند رسمی به نام دختر شانزدهسالهای است که آن را از مادربزرگ خود به ارث برده است. پس از مطالبه مهریه، طلبکار نمیتواند صرفاً به دلیل سکونت پدر در آپارتمان، درخواست توقیف اموال فرزند برای مهریه کند. ارائه گواهی انحصار وراثت و سند رسمی، دلیل مستقلی بر مالکیت دختر است. در مقابل، اگر پدر با اسناد بانکی و قراردادهای واقعی نشان دهد که ملک را خریده و بدون پرداخت واقعی به نام فرزند کرده، دادگاه با بررسی قصد طرفین و دلایل موجود درباره اعتبار انتقال تصمیم میگیرد.
طلبکار ابتدا باید اموال زوج را از طریق اجرای ثبت یا دادگاه شناسایی و توقیف کند. برای دفاع، مالک یا نماینده قانونی فرزند باید فوراً تصویر دستور توقیف و مدارک مالکیت را دریافت کند، سپس اعتراض ثالث یا اقدام متناسب قضایی را مطرح نماید. مراجعه به وکیل در پروندههایی که انتقال صوری، حساب مشترک یا مالکیت مشاع مطرح است، از تصمیمهای شتابزده جلوگیری میکند.
توقیف اموال فرزند برای مهریه برخلاف اصل استقلال مالی اشخاص است و فقط با اثبات تعلق واقعی مال به پدر یا بیاعتباری انتقال میتواند محل رسیدگی قرار گیرد. بنابراین، نام مالک در سند، منشأ وجه، زمان انتقال و مدارک پرداخت اهمیت اساسی دارد. برای وصول مهریه باید دارایی زوج هدف قرار گیرد، نه اموال مستقل فرزند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.