آیا میتوان سهمالارث شوهر از اموال پدر یا مادرش را برای وصول مهریه توقیف کرد؟ بله، توقیف سهم الارث همسر بابت مهریه در صورتی امکانپذیر است که شوهر بدهکار مهریه باشد، فوت مورث محقق شده باشد و سهمالارث او قابل شناسایی و مطالبه باشد. این توقیف معمولاً از طریق اجرای ثبت یا دادگاه انجام میشود و تا زمانی که مالکیت و میزان سهم مشخص نشده، توقیف قطعی یک مال معین امکان ندارد.
با فوت مورث، حقوق وراث نسبت به ترکه ایجاد میشود؛ اما پیش از تقسیم، ابتدا باید هزینههای ضروری، دیون متوفی و وصیت معتبر تا حدود قانونی بررسی شود. بنابراین زوجه میتواند برای توقیف سهم الارث همسر بابت مهریه اقدام کند، ولی توقیف باید ناظر به میزان سهمی باشد که پس از تعیین دیون و حقوق مقدم بر ارث به شوهر میرسد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
اگر ترکه هنوز تقسیم نشده باشد، معمولاً نمیتوان بدون بررسی وضعیت ملک یا اموال، یک واحد یا قطعه مشخص را تماماً متعلق به شوهر دانست. در چنین شرایطی، سهم مشاع یا حقوق مالی شوهر در ترکه توقیف میشود. پس از افراز یا تقسیم، امکان شناسایی دقیق مال یا وجه متعلق به او بیشتر خواهد بود.
در صورت نبودن گواهی انحصار وراثت، میتوان اطلاعات اولیه را ارائه کرد و از مرجع صالح خواست وضعیت ترکه و وراث بررسی شود. البته ناقص بودن اطلاعات ممکن است روند شناسایی مال را طولانیتر کند.
ابتدا باید برای مهریه از طریق دفترخانه ازدواج و اجرای ثبت یا مرجع قضایی اقدام و اجراییه دریافت شود. سپس مشخصات اموال یا حقوق ارثی شوهر به مرجع اجرا اعلام میشود. مرجع مربوط، پس از بررسی مالکیت و میزان سهم، دستور توقیف را به اداره ثبت، بانک، شرکت یا مرجع نگهدارنده مال ابلاغ میکند.
اگر مال به نام متوفی باقی مانده باشد، ممکن است استعلام ثبتی، بررسی گواهی انحصار وراثت و تعیین دیون ترکه ضرورت پیدا کند. همچنین اگر سایر وراث یا طلبکاران نسبت به توقیف اعتراض داشته باشند، موضوع در چارچوب مقررات اجرایی و حسب مورد در دادگاه رسیدگی خواهد شد.
فرض کنید ناهید از همسرش، امیر، طلب مهریه دارد. پدر امیر فوت کرده و یک ملک از او باقی مانده است. چون انحصار وراثت صادر شده و امیر یکی از وراث است، ناهید میتواند برای توقیف سهم الارث همسر بابت مهریه اقدام کند. در این مثال، سهم مشاع امیر توقیف میشود، نه سهم سایر وراث. اگر ملک پیش از توقیف فروخته شده باشد، بررسی معامله، زمان انتقال و وجود قصد فرار از دین اهمیت پیدا میکند و نتیجه پرونده به اسناد و شرایط معامله وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
سهمالارث تا زمانی که به شوهر منتقل نشده یا میزان آن مشخص نشده باشد، ممکن است با ابهام روبهرو شود. همچنین اگر بدهیهای متوفی بیشتر از دارایی او باشد، سهم قابل دریافت ورثه کاهش مییابد. شوهر نیز میتواند درباره میزان بدهی، تعلق مال به خود، تقدم طلبکاران یا مستثنیات دین دفاع کند. با این حال، اصل ادعای اعسار بهتنهایی همیشه مانع شناسایی و توقیف مال نیست و آثار آن به مرحله اجرا و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد.
توقیف سهم الارث همسر بابت مهریه ممکن است، اما به شناسایی بدهکار، صدور اجراییه، اثبات فوت مورث، تعیین وراث و مشخص شدن میزان سهم وابسته است. اقدام سریع، ارائه اطلاعات ثبتی دقیق و بررسی دیون ترکه، احتمال توقیف مؤثر را افزایش میدهد. پیش از درخواست، بهتر است وضعیت انحصار وراثت و مالکیت اموال از مرجع صالح استعلام شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در افسریه را ببینید.