آیا انتقال ملک از طریق صلح میتواند مانع وصول مهریه شود؟ در پاسخ باید گفت توقیف ملک صلح شده برای مهریه به زمان صلح، واقعی یا صوری بودن معامله، باقیماندن مال کافی برای پرداخت دین و وضعیت مالکیت در زمان اقدام طلبکار بستگی دارد؛ بنابراین صرف عنوان «صلحنامه» نه همیشه مانع توقیف است و نه بهتنهایی توقیف را قطعی میکند.
صلح در حقوق ایران میتواند برای انتقال مالکیت عین ملک یا ایجاد حق انتفاع و منافع استفاده شود. اگر صلحنامه رسمی و واقعی باشد و مالکیت پیش از ایجاد وضعیت قابل استناد برای مطالبه مهریه به شخص دیگری منتقل شده باشد، اصل بر این است که ملک دیگر متعلق به زوج نیست تا بابت بدهی او توقیف شود. با این حال، باید متن سند بررسی شود؛ زیرا گاهی مالک فقط منافع یا حق استفاده را منتقل کرده و مالکیت عین همچنان برای او باقی مانده است.
صلح عمری نیز معمولاً به معنای انتقال مالکیت به مصالحله همراه با باقیماندن حق استفاده برای مصالح تا پایان عمر است. در چنین حالتی، توقیف خود ملک برای مهریه با توقیف حق مالی یا منافع باقیمانده تفاوت دارد. همچنین اگر سند عادی باشد، تاریخ، امضا، قبض، پرداخت عوض و تصرفات طرفین در ارزیابی اعتبار آن اهمیت پیدا میکند.
اگر زوجه ادعا کند صلح با هدف فرار از پرداخت مهریه انجام شده، باید این ادعا را با دلایل قابل قبول اثبات کند. صوری بودن معامله، باقیماندن تصرف کامل ملک نزد زوج، نبود عوض واقعی، رابطه نزدیک طرفین، انتقال همزمان با مطالبه یا عملیات اجرایی و نداشتن مال کافی، میتواند قرینه باشد؛ اما هیچکدام بهتنهایی نتیجه قطعی ایجاد نمیکند.
در معاملهای که با قصد فرار از دین انجام شده و شرایط قانونی آن احراز شود، امکان طرح دعوای بیاعتباری یا بیاثری معامله و پیگیری مسئولیت انتقالدهنده وجود دارد. اگر انتقالگیرنده نیز از قصد فرار از دین آگاه بوده باشد، وضعیت او دشوارتر خواهد بود. تشخیص نهایی با مرجع قضایی است و صرف ثبت صلحنامه، مانع بررسی ادعای تقلب یا صوری بودن نمیشود.
اگر عملیات از طریق اجرای ثبت آغاز شده باشد، درخواست توقیف باید بر اساس وضعیت ثبتی ملک و مالک رسمی پیگیری شود. چنانچه مالک رسمی شخص ثالث باشد، معمولاً طرح دعوا برای اثبات ادعا و جلوگیری از تضییع حق اهمیت بیشتری پیدا میکند. در این وضعیت، توقیف ملک صلح شده برای مهریه ممکن است نیازمند تصمیم قضایی و بررسی همزمان اعتبار سند باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
فرض کنید زوج شش ماه پیش از مطالبه مهریه، آپارتمان خود را با صلحنامه رسمی و در برابر عوض مشخص به مادرش منتقل کرده و پس از آن نیز ملک در تصرف مادر قرار گرفته است. در این حالت، صرف طرح مطالبه مهریه معمولاً برای توقیف مستقیم آپارتمان کافی نیست. اما اگر زوجه ثابت کند سند فقط ظاهری بوده، عوضی پرداخت نشده و زوج همچنان مالک و متصرف واقعی بوده است، توقیف ملک صلح شده برای مهریه میتواند در قالب رسیدگی به اعتبار معامله و تأمین خواسته مطرح شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
صلح ملک، سپر مطلق در برابر مهریه نیست؛ همانطور که مطالبه مهریه نیز خودبهخود صلح واقعی و مقدم را بیاعتبار نمیکند. زمان انتقال، نوع صلح، مالک رسمی، واقعیبودن معامله و قصد طرفین تعیینکننده است. پیش از هر اقدام، باید سوابق ثبتی و متن دقیق سند بررسی و مسیر مناسب، یعنی اجرای ثبت، دادگاه یا دعوای مرتبط با معامله، انتخاب شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در حکیمیه را ببینید.