آیا میتوان برای وصول مهریه، چهار دانگ از منزل شوهر را توقیف کرد؟ بله، توقیف 4 دانگ منزل بابت مهریه در اداره اجرای اسناد رسمی در صورت مالکیت زوج، وجود سند لازمالاجرا و رعایت مقررات مستثنیات دین امکانپذیر است؛ اما صرف درخواست زوجه، بهتنهایی باعث توقیف قطعی ملک نمیشود. وضعیت سند، میزان بدهی، ارزش ملک و نیاز واقعی زوج و خانواده او در تصمیم نهایی اثر دارد.
مهریه مندرج در عقدنامه، سند لازمالاجرا محسوب میشود و زوجه میتواند بدون طرح دعوای ابتدایی در دادگاه، از دفتر ازدواج یا مرجع مربوط، صدور اجراییه را درخواست کند. پس از تشکیل پرونده در اداره اجرای اسناد رسمی، شناسایی اموال زوج و معرفی ملک امکانپذیر است. اگر چهار دانگ به نام زوج باشد، همان سهم میتواند موضوع توقیف قرار گیرد؛ حتی اگر دو دانگ دیگر متعلق به شخص دیگری باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل دفتر اسناد رسمی در تهران را ببینید.
با این حال، ملک باید قابلیت شناسایی و انتقال حقوقی داشته باشد. وجود بازداشت قبلی، رهن، مشکل ثبتی، سند عادی یا اختلاف درباره مالکیت، روند اجرا را پیچیده میکند. توقیف نیز با فروش تفاوت دارد؛ توقیف فقط مانع نقلوانتقال آزادانه مال است و برای وصول طلب، مراحل ارزیابی، آگهی و مزایده باید طی شود.
خانهای که محل سکونت ضروری زوج و افراد تحت تکفل اوست، ممکن است در حدود نیاز و شأن عرفی، از مستثنیات دین شناخته شود. تشخیص این موضوع مطلق نیست و به عواملی مانند تعداد اعضای خانواده، وضعیت اقتصادی، محل سکونت، متراژ و ارزش ملک بستگی دارد. بنابراین ادعای «تنها منزل بودن» نه همیشه موجب رفع توقیف است و نه توقیف هر خانهای قانونی تلقی میشود.
اگر ملک از شأن و نیاز متعارف بیشتر باشد، ممکن است امکان فروش آن و تهیه مسکن مناسبتر بررسی شود؛ ولی نتیجه به ارزیابی رسمی و تصمیم مرجع اجرا یا دادگاه وابسته است. همچنین اگر زوج پس از ایجاد بدهی، عمداً ملک را به محل سکونت تبدیل کرده باشد، بررسی زمان و انگیزه این اقدام اهمیت پیدا میکند.
درخواست باید از مسیر رسمی پرونده ثبت شود. پس از استعلام، در صورت احراز مالکیت، بازداشت ثبتی ملک به میزان سهم زوج اعلام میشود. هزینههای اجرایی، کارشناسی و آگهی با توجه به روند پرونده و ارزش ملک تعیین میشود و رقم واحدی برای همه پروندهها ندارد.
فرض کنید «الف» بابت مهریه، پرونده اجرایی تشکیل داده و مشخص شود چهار دانگ یک آپارتمان به نام زوج و دو دانگ به نام برادر اوست. در این وضعیت، توقیف 4 دانگ منزل بابت مهریه در اداره اجرای اسناد رسمی نسبت به سهم زوج قابل درخواست است؛ اما برادر او میتواند درباره سهم مستقل خود اعتراض کند. اگر زوج ثابت کند آپارتمان تنها محل سکونت متناسب خانواده است، امکان طرح ادعای مستثنیات دین وجود دارد. نتیجه، به اسناد مالکیت، گزارش کارشناس و شرایط خانوادگی بستگی خواهد داشت.
زوج میتواند نسبت به اشتباه در مشخصات ملک، تعلق نداشتن مال به او، رعایت نشدن میزان سهم، وجود رهن یا شمول مستثنیات دین اعتراض کند. اعتراض باید همراه با سند و دلیل ارائه شود و صرف ادعا معمولاً برای توقف عملیات کافی نیست. از سوی دیگر، انتقال صوری ملک پس از مطالبه مهریه میتواند پیامدهای حقوقی و کیفری داشته باشد و راه مطمئنی برای جلوگیری از اجرا نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
توقیف 4 دانگ منزل بابت مهریه در اداره اجرای اسناد رسمی زمانی عملی است که سهم زوج و مشخصات ملک احراز شود و مانع قانونی مانند مستثنیات دین یا حقوق اشخاص ثالث وجود نداشته باشد. پیش از هر اقدام، بررسی سند، وضعیت بازداشت، ارزش ملک و شرایط سکونت خانواده ضروری است. در پروندههای دارای ملک مشاع یا اعتراض به مستثنیات دین، مشورت با وکیل یا کارشناس ثبتی میتواند از هزینه و اقدامات بینتیجه جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب در شهرک ولیعصر را ببینید.