آیا مستأجر پس از پایان قرارداد یا سررسید پرداخت، بابت هر روز تأخیر باید مبلغ جداگانهای بپردازد؟ پاسخ این است که جریمه روزانه دیرکرد اجاره فقط زمانی بهصورت روشن و قابل مطالبه است که در قرارداد، مبلغ یا روش محاسبه آن و زمان آغاز تأخیر مشخص شده باشد؛ در غیر این صورت، مالک معمولاً نمیتواند مبلغی دلخواه مطالبه کند و باید به اجارهبهای معوق، اجرتالمثل یا خسارت اثباتشده استناد کند.
طرفین میتوانند در حدود قانون برای تأخیر در پرداخت اجارهبها یا تخلیه ملک، وجه التزام تعیین کنند. شرط باید صریح، قابل فهم و مرتبط با تعهد مشخص باشد. برای نمونه، عبارت «مستأجر بابت هر روز تأخیر در تخلیه، مبلغ معین بهعنوان وجه التزام میپردازد» از عبارتهای مبهمی مانند «خسارت مناسب پرداخت میشود» قابل اتکاتر است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل ملکی را ببینید.
در رسیدگی قضایی، اصل قرارداد، امضای طرفین، تاریخ سررسید و وقوع تخلف اهمیت دارد. اگر مبلغ جریمه بهصورت روزانه تعیین شده باشد، معمولاً تعداد روزهای تأخیر در مبلغ روزانه ضرب میشود؛ بااینحال، دادگاه متن کامل قرارداد، امکان اجرای تعهد و وضعیت پرداختها را بررسی میکند. تعیین جریمه بسیار سنگین نیز ممکن است موجب اختلاف و دفاع درباره ابهام یا عدم تحقق شرایط قراردادی شود.
خیر. تأخیر در پرداخت اجارهبها با تأخیر در تخلیه دو تعهد متفاوت است. اگر مستأجر اجارهبها را نپردازد، مالک میتواند بر اساس قرارداد و مدارک پرداخت، مطالبه اجارههای معوق و در صورت وجود شرط، جریمه روزانه دیرکرد اجاره را مطرح کند. پس از پایان مدت اجاره نیز، در صورت باقی ماندن مستأجر در ملک، موضوع اجرتالمثل ایام تصرف و تخلیه مطرح میشود.
جریمه قراردادی با اجرتالمثل یکی نیست. جریمه، مبلغی است که از قبل توافق شده؛ اما اجرتالمثل، عوض متعارف استفاده از ملک است و میزان آن معمولاً با توجه به ارزش اجارهای ملک و نظر کارشناس تعیین میشود. مطالبه همزمان این مبالغ، بدون بررسی متن قرارداد و ماهیت تعهد، ممکن است با ایراد حقوقی روبهرو شود.
پیش از طرح دعوا، بهتر است مطالبه رسمی با ذکر مبلغ، دوره تأخیر و شماره بند قرارداد انجام شود. اگر قرارداد عادی است، اصالت امضا و مفاد آن اهمیت بیشتری پیدا میکند. در قراردادهای ثبتشده یا مواردی که سند رسمی وجود دارد، مسیر پیگیری میتواند با قرارداد عادی متفاوت باشد و بررسی وضعیت اجرایی آن ضروری است.
فرض کنید در قرارداد آمده باشد مستأجر باید در پایان مدت، ملک را تحویل دهد و بابت هر روز تأخیر، پنج میلیون ریال بپردازد. اگر تحویل کلید با ۱۲ روز تأخیر انجام شود، مبلغ اولیه جریمه روزانه دیرکرد اجاره برابر ۶۰ میلیون ریال خواهد بود؛ مشروط بر اینکه تاریخ پایان قرارداد، تاریخ تحویل و اعتبار شرط قابل اثبات باشد. اگر مستأجر ادعا کند ملک پیشتر تخلیه شده یا کلید را تحویل داده است، رسید، پیامها و شهادت اشخاص میتواند در ارزیابی موضوع مؤثر باشد.
دارنده حق باید با توجه به مبلغ و نوع خواسته، از مسیر قانونی مناسب مانند ثبت مطالبه در مرجع صالح یا درخواست تخلیه اقدام کند. مطالبه وجه التزام معمولاً نیازمند اثبات قرارداد و نقض تعهد است. در مقابل، صرف ارسال اظهارنامه بهتنهایی مبلغ را قطعی نمیکند، اما میتواند زمان مطالبه و اطلاع مستأجر را نشان دهد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی در مورد املاک را ببینید.
برای اعتبار جریمه روزانه دیرکرد اجاره، وجود شرط روشن، تعیین مبلغ یا روش محاسبه، مشخص بودن زمان شروع و اثبات مدت تأخیر ضروری است. بدون چنین شرطی، مالک باید از عنوان حقوقی مناسب مانند اجارهبهای معوق یا اجرتالمثل استفاده کند و مبلغ را بر پایه مدارک و شرایط واقعی ملک مطالبه نماید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پیشوا را ببینید.