آیا با رضایتندادن بزهدیده یا پسگرفتن شکایت، پرونده تجاوز متوقف میشود؟ خیر؛ در مواردی که رفتار ارتکابی از نظر قانون «زنای به عنف یا اکراه» یا یکی از جرایم جنسی قابل تعقیب باشد، جنبه ی عمومی جرم تجاوز مطرح است و دادستان میتواند برای حفظ نظم و امنیت جامعه، رسیدگی را ادامه دهد. البته نتیجه پرونده به عنوان دقیق اتهام، ادله موجود و تشخیص مرجع قضایی بستگی دارد.
در حقوق کیفری، یک رفتار ممکن است هم آثار عمومی و هم آثار خصوصی داشته باشد. جنبه عمومی به لطمهای مربوط است که جرم به امنیت و نظم اجتماعی وارد میکند؛ بنابراین، تعقیب آن اصولاً بر عهده دادستان است. جنبه خصوصی نیز شامل مطالبه دیه، ارش، خسارتهای مادی و معنوی یا سایر حقوق بزهدیده میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دیه آنلاین را ببینید.
در پروندههای تجاوز، رضایت بزهدیده ممکن است بر برخی آثار خصوصی یا تصمیم قضایی اثر بگذارد، اما لزوماً موجب پایان تعقیب عمومی نمیشود. همچنین نباید هر ادعای تعرض جنسی را بدون بررسی، معادل زنای به عنف دانست؛ عنوان قانونی رفتار، سن بزهدیده، وجود اجبار، تهدید، بیهوشی یا ناتوانی در اعلام رضایت، در تعیین مسیر پرونده اهمیت دارد.
در رسیدگی کیفری، صرف ادعا برای صدور حکم کافی نیست؛ اما شکایت بزهدیده میتواند آغازکننده تحقیقات باشد. قاضی ممکن است با توجه به مجموعه قرائن، گزارش کارشناسی و سایر ادله به علم قضایی برسد. ادله و قرائن مهم معمولاً شامل موارد زیر است:
بهتر است بزهدیده، در صورت امکان، پیش از شستوشو یا تعویض لباس به مرکز درمانی یا پزشکی قانونی مراجعه کند و لباسها و وسایل مرتبط را نگهداری کند. این اقدامات حق شکایت را ایجاد نمیکنند، اما از بین رفتن آثار قابل بررسی را کاهش میدهند. در چنین پروندهای، جنبه ی عمومی جرم تجاوز مانع از آن نیست که حفظ کرامت و امنیت بزهدیده در تحقیقات رعایت شود.
شکایت را میتوان از طریق کلانتری یا دادسرا مطرح کرد؛ در موارد حساس، مراجعه مستقیم به دادسرا و درخواست معرفی فوری به پزشکی قانونی اهمیت دارد. پس از ثبت شکایت، تحقیقات مقدماتی، اخذ اظهارات، بررسی ادله، ارجاع کارشناسی و تصمیم درباره ادامه تعقیب انجام میشود. بزهدیده میتواند برای تنظیم شکواییه، پیگیری ابلاغها و مطالبه خسارت، از وکیل کمک بگیرد.
نباید برای گرفتن اقرار یا انتشار نام و تصویر متهم در فضای مجازی اقدام کرد؛ زیرا چنین رفتاری ممکن است به حقوق اشخاص، اعتبار ادله و حتی مسئولیت کیفری یا مدنی منجر شود. همچنین اگر متهم هستید، سکوت آگاهانه، دسترسی به وکیل و ارائه دفاع منظم، جایگزین ارتباط مستقیم یا تهدید شاکی است.
فرض کنید شخصی ادعا کند پس از تهدید و حبس موقت، مورد رابطه اجباری قرار گرفته و همان روز به پزشکی قانونی مراجعه کند. اگر گزارش پزشکی، پیامهای تهدیدآمیز، اظهارات شهود و سایر قرائن با یکدیگر سازگار باشند، دادسرا میتواند تحقیقات را ادامه دهد. حتی اگر شاکی بعداً از مطالبه خسارت صرفنظر کند، جنبه ی عمومی جرم تجاوز ممکن است باقی بماند؛ با این حال، صدور حکم قطعی همچنان به احراز قانونی اتهام و ارزیابی همه ادله وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی دیه را ببینید.
جنبه ی عمومی جرم تجاوز به این معناست که موضوع فقط اختلاف شخصی میان بزهدیده و متهم نیست و دادستان میتواند برای تعقیب رفتار مجرمانه اقدام کند. بااینحال، عنوان «تجاوز» در گفتار روزمره باید با عنوان کیفری دقیق تطبیق داده شود. مراجعه سریع، حفظ ادله، پرهیز از انتشار اطلاعات و استفاده از مشاوره حقوقی، مهمترین اقدامات عملی برای صیانت از حقوق بزهدیده یا دفاع قانونی متهم است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پرند را ببینید.