آیا برای مطالبه مهریه سقف قانونی وجود دارد؟ پاسخ کوتاه این است که در حقوق ایران سقف مشخصی برای تعیین مهریه وجود ندارد، اما حداکثر مهریه قابل اجرا با ضمانت اجرای مقرر در قانون، اصولاً ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن است. اگر مهریه بیشتر از این مقدار باشد، مطالبه مازاد نیز ممکن است؛ با این تفاوت که وصول آن به اثبات توانایی مالی زوج وابسته خواهد بود و صرف درج مبلغ در عقدنامه، پرداخت فوری تمام آن را تضمین نمیکند.
بله. عدد ۱۱۰ سکه، سقف تعیین مهریه یا سقف طرح دعوا نیست؛ بلکه مرزی برای برخورداری از ضمانت اجرای خاص قانونی است. بنابراین زوجه میتواند برای کل مهریه مندرج در عقدنامه اقدام کند، اما درباره مازاد بر ۱۱۰ سکه باید مال، درآمد یا استطاعت مالی زوج را معرفی یا اثبات کند. ارزش ریالی سکه نیز ثابت نیست و بر اساس زمان پرداخت یا اجرای حکم تغییر میکند؛ به همین دلیل، نمیتوان یک مبلغ ریالی همیشگی برای این سقف اعلام کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
در بخش مشمول ۱۱۰ سکه، محکومیت مالی از طریق اجرای ثبت یا دادگاه پیگیری میشود و مقررات اجرای محکومیتهای مالی درباره آن اهمیت دارد. با این حال، تصور اینکه پس از مطالبه مهریه، زوج بدون بررسی وضعیت مالی فوراً بازداشت میشود، صحیح نیست. دادگاه توانایی مالی، ادعای اعسار، اقساط تعیینشده و اموالی را که قابل توقیف است بررسی میکند. همچنین اگر مهریه عندالاستطاعه باشد، اصل مطالبه به اثبات استطاعت زوج وابسته است؛ در حالی که در مهریه عندالمطالبه، اصل بر امکان درخواست پرداخت است، مگر اینکه شرایط قانونی دیگری وجود داشته باشد.
مدارک و مسیر اقدام ممکن است با توجه به انتخاب اجرای ثبت یا دادگاه متفاوت باشد، اما معمولاً این موارد لازم است:
اقدام از اجرای ثبت گاهی برای شناسایی و توقیف مال مناسبتر است. اگر اختلاف درباره مالکیت، اعسار یا پرداخت ایجاد شود، رسیدگی قضایی نیز ممکن است ضرورت پیدا کند. توقیف مال شخص ثالث یا مالی که مستثنیات دین محسوب میشود، بدون بررسی شرایط قانونی امکانپذیر نیست.
فرض کنید ناهید در عقدنامه خود ۲۵۰ سکه مهریه دارد و امیر کارمند است و مالک یک آپارتمان نیز هست. ناهید میتواند برای تمام ۲۵۰ سکه اقدام کند، اما حداکثر مهریه قابل اجرا با ضمانت اجرای معمول قانونی، به معنای تضمین وصول بدون اثبات استطاعت، همان ۱۱۰ سکه است. برای ۱۴۰ سکه مازاد، ناهید باید توان مالی امیر یا مال قابل دسترس او را نشان دهد. اگر آپارتمان، محل سکونت متعارف و مشمول مستثنیات دین باشد، توقیف آن نتیجه قطعی ندارد؛ اما دارایی اضافی یا درآمد کافی میتواند در ارزیابی دادگاه مؤثر باشد.
یکی از اشتباهات، برابر دانستن ۱۱۰ سکه با حداکثر مهریه قابل درج در عقدنامه است. اشتباه دیگر، تبدیل فوری ۱۱۰ سکه به مبلغی ثابت و ریالی است؛ زیرا قیمت سکه تغییر میکند. همچنین اعسار زوج به معنای از بین رفتن اصل دین نیست و معمولاً فقط شیوه یا زمان پرداخت را تحت تأثیر قرار میدهد. پیش از اقدام، باید نوع مهریه، وضعیت مالی زوج، وجود مال قابل توقیف و سوابق پرداخت بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
در نتیجه، حداکثر مهریه قابل اجرا سقف قانونی برای تعیین یا مطالبه مهریه نیست؛ بلکه ۱۱۰ سکه، مرز مهم ضمانت اجرای قانونی محسوب میشود. مازاد نیز قابل پیگیری است، اما وصول آن به اثبات استطاعت مالی زوج و شرایط پرونده وابسته خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.