آیا همسایه میتواند بدون اجازه اطراف ملک خود دیوار یا فنس ایجاد کند؟ به طور خلاصه، حصارکشی همسایه بدون مجوز همیشه به معنای غیرقانونی بودن آن نیست؛ اما اگر بدون پروانه ساختمانی یا مجوز محلی انجام شود، به معبر، حقوق مالکانه، نور و هوا، مسیر عبور یا حدود ثبتی ملک دیگران آسیب بزند، امکان اعتراض اداری و طرح دعوای حقوقی وجود دارد.
در محدوده شهری، ساخت دیوار، دیوارکشی پیرامونی یا برخی فنسها معمولاً باید با ضوابط شهرداری و پروانه یا مجوز مربوط هماهنگ باشد. نوع سازه، ارتفاع، محل اجرا و قرارگیری ملک در طرحهای شهری در این موضوع مؤثر است. در روستاها نیز ممکن است دهیاری، بنیاد مسکن یا مراجع محلی درباره نحوه حصارکشی ضابطه داشته باشند.
با این حال، نداشتن مجوز ساختمانی بهتنهایی ثابت نمیکند که همسایه مالک نیست یا دیوار حتماً باید فوراً تخریب شود. مالکیت، حدود رسمی زمین، رعایت عقبنشینی و ایجاد نشدن مزاحمت باید جداگانه بررسی شود. اگر دیوار در زمین خود فرد و مطابق مقررات ساخته شده باشد، اعتراض صرفاً به دلیل نارضایتی همسایه معمولاً کافی نیست.
اعتراض زمانی مبنای قویتری دارد که سازه یکی از این وضعیتها را ایجاد کند:
در پرونده حصارکشی همسایه بدون مجوز، سند مالکیت، نقشه ثبتی، صورتمجلس تفکیکی، عکس و فیلم تاریخدار، شهادت مطلعان و گزارش کارشناس میتواند اهمیت داشته باشد. بهتر است ابتدا وضعیت حدود ملک از اداره ثبت یا کارشناس رسمی نقشهبرداری بررسی شود؛ زیرا اندازهگیری عرفی یا گفتههای شفاهی، جایگزین مرز ثبتی نیست.
در صورت احتمال ادامه ساختوساز، درخواست بازدید از شهرداری یا دهیاری اقدام مناسبی است. برای اختلاف درباره تجاوز به ملک، مزاحمت یا ممانعت از حق، مرجع قضایی صالح با توجه به محل ملک و نوع خواسته تعیین میشود. عنوان دعوا باید دقیق انتخاب شود؛ زیرا ادعای مالکیت، رفع تجاوز، رفع مزاحمت و جلوگیری از عملیات ساختمانی شرایط متفاوتی دارند.
فرض کنید «الف» در زمین خود فنس نصب میکند، اما «ب» مدعی است فنس حدود یک متر داخل ملک او قرار گرفته است. در این وضعیت، صرفاً با استناد به حصارکشی همسایه بدون مجوز نمیتوان نتیجه قطعی گرفت. دادگاه معمولاً به سند، نقشه ثبتی، سوابق تفکیک و نظر کارشناس توجه میکند. اگر تجاوز اثبات شود، ممکن است رفع تجاوز یا اصلاح حصار مطرح شود؛ اگر مرز صحیح باشد، اعتراض ب فقط به علت نداشتن مجوز شهری، مسیر جداگانهای نزد شهرداری خواهد داشت. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
ابتدا از درگیری و تخریب شخصی دیوار خودداری کنید؛ زیرا این اقدام میتواند مسئولیت کیفری یا مطالبه خسارت ایجاد کند. سپس مراحل زیر را انجام دهید: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل حرفه ای کیفری را ببینید.
حصارکشی همسایه بدون مجوز باید از دو جهت بررسی شود: رعایت مقررات اداری و احترام به حقوق مالکانه همجوار. بهترین اقدام، اثبات دقیق مرز و نوع تخلف، پیگیری کتبی از مرجع محلی و پرهیز از اقدام خودسرانه است؛ زیرا نتیجه نهایی به اسناد، موقعیت ملک و گزارش کارشناسی وابسته خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در منطقه ۱۵ تهران را ببینید.