اگر شرکت بیمه پس از تکمیل مدارک، خسارت را در مهلت متعارف پرداخت نکند، زیاندیده چه اقدامی میتواند انجام دهد؟ پاسخ این است که حقوق زیاندیده در صورت تأخیر بیمه در پرداخت خسارت شامل مطالبه اصل خسارت، اعتراض به مبلغ پیشنهادی، ثبت شکایت اداری و در صورت لزوم طرح دعوای قضایی است. البته مهلت پرداخت، نوع بیمهنامه، کامل بودن مدارک و وجود یا نبود اختلاف درباره اصل مسئولیت اهمیت اساسی دارد.
مهلت پرداخت برای همه بیمهنامهها یکسان نیست. در بیمه شخص ثالث، پس از ارائه مدارک لازم و احراز مسئولیت، بیمهگر مکلف است در مهلت قانونی مقرر خسارت را پرداخت کند؛ در مقررات این حوزه، مهلت پرداخت خسارت پس از تکمیل مدارک معمولاً حداکثر پانزده روز در نظر گرفته میشود. این مهلت از زمان اعلام اولیه حادثه محاسبه نمیشود، بلکه تکمیل مدارک و امکان ارزیابی خسارت اهمیت دارد.
در بیمههای بدنه، درمان، آتشسوزی یا مسئولیت، ابتدا باید شرایط قرارداد، استثنائات و مهلتهای مندرج در بیمهنامه بررسی شود. اگر شرکت بیمه مدعی نقص مدارک باشد، باید نقص را روشن و قابل فهم اعلام کند؛ درخواستهای مبهم یا تکراری نمیتواند بدون دلیل، پرداخت را برای مدت نامحدود به تأخیر بیندازد.
زیاندیده باید نشان دهد که خسارت واقع شده، مسئولیت بیمهگر یا بیمهگذار وجود دارد، مدارک لازم تحویل شده و با وجود گذشت مهلت، پرداخت انجام نشده یا کمتر از میزان مورد قبول صورت گرفته است. مدارک زیر معمولاً کاربردی هستند:
صرف طولانی شدن فرایند، همیشه به معنای تخلف قطعی نیست؛ زیرا اختلاف درباره میزان خسارت، نقص مستندات یا نیاز به رأی مرجع صالح ممکن است زمان رسیدگی را افزایش دهد. بنابراین زمان تحویل آخرین مدرک باید بهطور دقیق قابل اثبات باشد.
مطالبه اصل خسارت با مطالبه زیان ناشی از تأخیر تفاوت دارد. در برخی پروندهها، زیاندیده میتواند خسارتهای قابل اثبات ناشی از تأخیر، مانند هزینههای مستقیم و ضروری، را مطالبه کند؛ اما پذیرش آن به نوع بیمهنامه، تعهد قراردادی، رابطه سببیت و مدارک بستگی دارد. خسارت تأخیر تأدیه نیز خودکار و در همه پروندهها قابل مطالبه نیست و شرایط قانونی، از جمله قطعی و قابل مطالبه بودن دین و احراز سایر شرایط، باید بررسی شود.
اقدام مناسب این است که ابتدا مطالبه کتبی با تعیین مبلغ، تاریخ تکمیل مدارک و مهلت پرداخت ارسال شود. سپس میتوان از واحد رسیدگی شرکت بیمه و سامانههای نظارتی بیمه مرکزی شکایت کرد. اگر نتیجه حاصل نشد، طرح دعوا در مرجع قضایی صالح برای مطالبه اصل خسارت و مبالغ قابل اثبات امکانپذیر است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی را ببینید.
فرض کنید خودرویی در تصادف آسیب دیده و کارشناس بیمه پس از دریافت گزارش و مدارک، مبلغ خسارت را تعیین کرده است. مالک نیز رسیدی دارد که نشان میدهد مدارک در تاریخ مشخصی کامل تحویل شده، اما بیمه پس از گذشت مهلت مقرر نه مبلغ را پرداخت کرده و نه دلیل موجهی برای توقف رسیدگی ارائه داده است. در چنین وضعی، حقوق زیاندیده در صورت تأخیر بیمه در پرداخت خسارت میتواند با ارسال اظهارنامه، شکایت نظارتی و در نهایت دادخواست مطالبه خسارت پیگیری شود. با این حال، اگر بیمه ثابت کند مدارک ناقص بوده یا درباره میزان خسارت اختلاف کارشناسی وجود داشته، نتیجه پرونده به ارزیابی دلایل وابسته خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دیه تصادفات را ببینید.
برای استفاده از حقوق زیاندیده در صورت تأخیر بیمه در پرداخت خسارت، مهمترین اقدام، مستندسازی دقیق زمان حادثه، تحویل مدارک و پیگیریهاست. از امضای تسویهحساب بدون دریافت کامل مبلغ یا درج تحفظ خودداری کنید و میان اصل خسارت، خسارت تأخیر و هزینههای اضافی تفاوت بگذارید. در پروندههای بدنی، مبالغ بالا یا اختلاف درباره مسئولیت، بررسی اسناد توسط وکیل یا کارشناس حقوق بیمه میتواند از تضییع حق جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.