آیا مرد میتواند بدون رضایت همسر خود برای طلاق اقدام کند؟ بله، در حقوق ایران حقوق مرد در زمان درخواست طلاق شامل امکان تقدیم دادخواست طلاق، حتی بدون موافقت زن، است؛ اما ثبت طلاق معمولاً به تعیین تکلیف حقوق مالی زن و رعایت تشریفات دادگاه خانواده بستگی دارد. بنابراین اختیار درخواست با تضمین امکان ثبت طلاق یکسان نیست و مرد باید آثار مالی و خانوادگی تصمیم خود را بپذیرد.
مطابق مقررات قانون مدنی، زوج اصولاً میتواند با مراجعه به دادگاه خانواده تقاضای طلاق همسرش را مطرح کند و برخلاف طلاق به درخواست زن، الزاماً مجبور نیست عسر و حرج همسر را اثبات کند. با این حال، این اختیار به معنای بینیازی از رسیدگی قضایی نیست. دادگاه موضوع را بررسی میکند، زوجین را به مشاوره و تلاش برای سازش ارجاع میدهد و پس از طی تشریفات، درباره گواهی یا حکم لازم برای ثبت طلاق تصمیم میگیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
در عمل، حقوق مرد در زمان درخواست طلاق در کنار تکالیف او بررسی میشود. مرد میتواند درباره زمان اجرای طلاق، نحوه پرداخت بدهیها و وضعیت حضانت یا ملاقات فرزندان اظهارنظر کند؛ اما نمیتواند با صرفنظر از رضایت زن، حقوق مالی قطعی او را نادیده بگیرد.
دادگاه معمولاً درباره مهریه، نفقه معوقه، اجرتالمثل ایام زوجیت، نحله در موارد قابل طرح و جهیزیه، حسب ادعا و دلایل موجود، تصمیم میگیرد. پرداخت کامل، توافق بر تقسیط، معرفی مال یا ارائه ترتیبی که دادگاه آن را برای تضمین پرداخت کافی بداند، میتواند در روند ثبت طلاق مؤثر باشد. مبلغ و نحوه پرداخت به اسناد، توان مالی، توافق طرفین و تصمیم دادگاه بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان برای همه پروندهها رقم یا زمان ثابتی اعلام کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
مرد باید میان «درخواست طلاق» و «پرداخت فوری همه مطالبات» تفاوت بگذارد. تقدیم دادخواست ممکن است پیش از تسویه کامل انجام شود، اما ثبت نهایی طلاق بدون تعیین تکلیف حقوق مالی، جز در موارد و شرایطی که قانون یا تصمیم قضایی اجازه میدهد، با مانع روبهرو خواهد شد. این موضوع بخش مهمی از حقوق مرد در زمان درخواست طلاق و مدیریت هزینههای پرونده است.
اگر زوج مدعی ناتوانی مالی یا تقسیط مهریه باشد، باید وضعیت درآمد، دارایی، بدهی و هزینههای ضروری خود را با مدارک قابل بررسی توضیح دهد. ادعای شفاهی بهتنهایی نتیجه را تضمین نمیکند و پنهان کردن دارایی نیز ممکن است روند رسیدگی را دشوار کند.
فرض کنید علی پس از چند سال زندگی مشترک، بدون ادعای تخلف همسر، دادخواست طلاق میدهد. همسر او با اصل طلاق موافق نیست و مهریه را مطالبه میکند. در این وضعیت، حقوق مرد در زمان درخواست طلاق به او اجازه پیگیری پرونده را میدهد، اما دادگاه درباره مهریه، نفقههای احتمالی، اجرتالمثل و وضعیت فرزند مشترک تصمیم میگیرد. اگر علی توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، باید درخواست تقسیط را با دلایل مالی مطرح کند. نتیجه، وابسته به اسناد و ارزیابی دادگاه است و صرف ثبت دادخواست، بهتنهایی موجب صدور فوری اجازه ثبت طلاق نمیشود.
مرد در ایران برای آغاز فرایند طلاق نیازمند رضایت همسر نیست، اما باید مسیر دادگاه خانواده، مشاوره، تعیین تکلیف حقوق مالی و مسائل فرزندان را طی کند. حقوق مرد در زمان درخواست طلاق زمانی بهتر حفظ میشود که پیش از اقدام، اسناد مالی جمعآوری، وضعیت مهریه و نفقه بررسی و درباره حضانت و ملاقات برنامه مشخصی تهیه شود. مشاوره با وکیل خانواده میتواند از طرح ادعاهای نادرست و هزینههای اضافی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.