آیا فروشنده یا خریدار باید چه مبلغی به مشاور املاک بپردازد؟ پاسخ این است که حق الزحمه بنگاه املاکی بابت فروش آپارتمان رقم ثابت و یکسانی در سراسر کشور ندارد و بر اساس تعرفه مصوب همان شهر، ارزش معامله، نوع خدمت و مالیات و عوارض قابل اعمال محاسبه میشود؛ بنابراین مبلغ دقیق بدون دانستن شهر، تاریخ معامله و قیمت آپارتمان قابل اعلام نیست. پیش از امضای مبایعهنامه، محاسبه مکتوب و فاکتور رسمی را از بنگاه بخواهید.
مشاور املاک باید مطابق نرخنامه و ضوابط اتحادیه و مراجع صنفی محل فعالیت خود عمل کند. در برخی شهرها، محاسبه بر پایه ارزش معامله و در برخی شرایط بر اساس ضوابط جدیدتر یا ارزش معاملاتی انجام میشود؛ به همین دلیل، استفاده از یک درصد ثابت که در فضای مجازی منتشر شده، همیشه قابل اعتماد نیست. علاوه بر اصل کمیسیون، مالیات بر ارزش افزوده یا مبالغ قانونی دیگر نیز ممکن است جداگانه در صورتحساب درج شود.
طرفین میتوانند درباره شیوه پرداخت، زمان پرداخت و تقسیم هزینه توافق کنند؛ برای مثال، پرداخت سهم هر طرف یا پرداخت کامل توسط یکی از طرفین. با این حال، توافق خصوصی نباید به دریافت مبلغی بیش از تعرفه قانونی یا دریافت وجه بدون ارائه رسید منجر شود. حق الزحمه بنگاه املاکی بابت فروش آپارتمان باید در قرارداد یا رسید، با تفکیک اصل کمیسیون و مبالغ قانونی جانبی، مشخص باشد.
اصل مهم این است که مشاور املاک باید در نزدیک شدن و تحقق معامله نقش مؤثر داشته باشد. صرف بازدید از ملک یا معرفی اولیه، بدون شکلگیری قرارداد، معمولاً بهتنهایی مبنای قطعی مطالبه کمیسیون نیست؛ هرچند قرارداد جداگانه برای خدمات خاص میتواند وضعیت متفاوتی ایجاد کند. اگر مبایعهنامه با واسطهگری بنگاه امضا شود، اصل استحقاق و زمان پرداخت به مفاد قرارداد، عرف صنفی و علت برهم خوردن معامله بستگی خواهد داشت.
فسخ یا عدم حضور یکی از طرفین همیشه باعث سقوط خودکار حق دلالی نمیشود. اگر معامله با وساطت بنگاه کامل شده و سپس یکی از طرفین بدون تقصیر مشاور منصرف شود، امکان مطالبه وجود دارد؛ اما اگر بنگاه اطلاعات خلاف واقع ارائه کرده، تخلف مؤثر داشته یا معامله به علت تقصیر آن انجام نشده باشد، مسئولیت و استحقاق آن باید جداگانه بررسی شود.
اگر مبلغ اضافی مطالبه میشود، ابتدا درخواست کنید محاسبه بر اساس تعرفه و به صورت کتبی ارائه شود. سپس میتوان موضوع را از اتحادیه مشاوران املاک محل پیگیری کرد. در صورت وجود اختلاف مالی جدی، طرح دعوا در مرجع قضایی صالح نیز ممکن است لازم باشد و نتیجه آن به قرارداد و ادله موجود وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قضایی را ببینید.
فرض کنید علی آپارتمانی را از طریق یک بنگاه پیدا کرده و پس از مذاکره، مبایعهنامه را امضا میکند. بنگاه حق الزحمه بنگاه املاکی بابت فروش آپارتمان را طبق محاسبه شفاهی مطالبه میکند، اما چند روز بعد فروشنده به علت تخلف قراردادی خریدار، معامله را فسخ میکند. در این وضعیت، اصل انعقاد معامله، نقش بنگاه، علت فسخ و توافق درباره پرداخت باید بررسی شود. خریدار نمیتواند صرفاً با ادعای فسخ، استحقاق بنگاه را منتفی بداند؛ در مقابل، بنگاه نیز برای مطالبه مبلغی بیش از تعرفه یا بدون رسید، باید دلیل معتبر ارائه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی رایگان را ببینید.
برای تعیین حق الزحمه بنگاه املاکی بابت فروش آپارتمان، شهر محل بنگاه، سال انجام معامله، ارزش و نوع قرارداد و مالیات قابل اعمال اهمیت دارد. مبلغ را پیش از امضا کتبی کنید، سهم هر طرف و زمان پرداخت را روشن سازید و رسید دریافت کنید. در اختلافات ناشی از فسخ یا مطالبه وجه اضافی، مدارک معامله و میزان نقش واقعی بنگاه تعیینکننده خواهد بود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حقوقی شهرری را ببینید.