آیا موجر میتواند پس از پایان اجاره یا پرداختنشدن اجارهبها، مستأجر را از خانه خارج کند؟ بله، حکم تخلیه واحد مسکونی با توجه به علت تخلیه، مفاد قرارداد و مدارک موجود، از طریق مرجع قضایی یا در برخی موارد با درخواست دستور تخلیه پیگیری میشود. تفاوت این دو مسیر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دستور تخلیه معمولاً برای قرارداد اجارهای است که مدت آن به پایان رسیده، اما حکم تخلیه در اختلافهای ماهوی مانند عدم پرداخت اجارهبها در طول مدت قرارداد صادر میشود.
پایان مدت اجاره، توافق طرفین برای پایان قرارداد، عدم پرداخت اجارهبها، استفاده برخلاف توافق، انتقال ملک به دیگری بدون اجازه یا ورود خسارت جدی میتواند مبنای درخواست تخلیه باشد. بااینحال، صرف نارضایتی موجر یا فروش ملک، همیشه بهتنهایی برای تخلیه فوری کافی نیست و باید آثار حقوقی آن با قرارداد و قانون سنجیده شود.
اگر مدت اجاره تمام شده و قرارداد شرایط لازم را داشته باشد، موجر ممکن است بتواند بهجای دعوای معمول، دستور تخلیه بگیرد. در مقابل، زمانی که مستأجر ادعا میکند قرارداد هنوز معتبر است یا درباره پرداخت اجارهبها اختلاف وجود دارد، معمولاً رسیدگی قضایی و صدور حکم ضرورت پیدا میکند.
قرارداد عادی نیز ممکن است قابل استناد باشد؛ اما برای استفاده از مسیر دستور تخلیه، شرایط قانونی قرارداد اهمیت دارد و معمولاً وجود امضای طرفین و گواهی دو شاهد در قرارداد عادی بررسی میشود. نقص در قرارداد یا اختلاف درباره اصالت آن میتواند رسیدگی را به دعوای عادی تبدیل کند.
موجر ابتدا باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی درخواست مناسب را ثبت کند. پس از تعیین مرجع صالح و بررسی مدارک، در صورت احراز شرایط، دستور یا حکم صادر میشود. اجرای تخلیه توسط واحد اجرای احکام انجام میگیرد و موجر نباید شخصاً قفل ملک را عوض کند، وسایل مستأجر را بیرون بریزد یا از روشهای تهدیدآمیز استفاده کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل متخصص اجرای احکام را ببینید.
در مورد دستور تخلیه، اجرای آن اصولاً سریعتر از دعوای کامل انجام میشود و پس از ابلاغ، مهلت کوتاهی برای تخلیه در نظر گرفته میشود. بااینحال، زمان واقعی به تکمیل مدارک، ابلاغ، محل ملک، اعتراضها و وضعیت اجرای احکام بستگی دارد. در بسیاری از موارد، استرداد ودیعه یا سپردن آن نزد مرجع اجرا نیز برای تخلیه اهمیت دارد.
فرض کنید سارا واحدی را برای یک سال اجاره کرده و مدت قرارداد در پایان شهریور تمام شده است. مستأجر با وجود دریافت اظهارنامه، ملک را تحویل نمیدهد. اگر قرارداد شرایط لازم را داشته باشد و اختلافی درباره تمدید یا پرداختها وجود نداشته باشد، سارا میتواند برای حکم تخلیه واحد مسکونی یا مسیر قانونی سریعترِ دستور تخلیه اقدام کند. اما اگر مستأجر رسیدی ارائه کند که نشاندهنده تمدید ششماهه باشد، موضوع نیازمند رسیدگی دقیقتر است و نتیجه صرفاً با ادعای موجر قطعی نخواهد بود.
مستأجر باید قرارداد، رسیدهای پرداخت، پیامهای مربوط به تمدید، مدارک پرداخت ودیعه و هر دلیلی را که ادامه حق تصرف او را نشان میدهد، ارائه کند. ادعای شفاهی بدون دلیل معمولاً کافی نیست. همچنین اگر موجر ودیعه را مسترد نکرده باشد، مستأجر میتواند این موضوع را در رسیدگی مطرح کند؛ هرچند آن مسئله لزوماً بهتنهایی موجب دائمیشدن تصرف نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
حکم تخلیه واحد مسکونی نتیجهای وابسته به قرارداد، علت درخواست و مدارک طرفین است. تشخیص تفاوت حکم تخلیه و دستور تخلیه، مطالبه صحیح ودیعه و ثبت درخواست از مسیر قانونی، از مهمترین نکاتی است که میتواند از اطاله رسیدگی و مسئولیتهای بعدی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل افسریه را ببینید.