آیا دریافت پیام یا نامهای درباره اجرای رأی به معنای الزام فوری به پرداخت یا تخلیه است؟ پاسخ کوتاه این است که حکم و ابلاغیه اجرا دو مفهوم مرتبط اما متفاوتاند؛ حکم، تصمیم قضایی درباره اصل اختلاف است و ابلاغیه اجرا معمولاً اطلاعرسانی رسمی درباره آغاز یا ادامه عملیات اجرایی محسوب میشود. پس از ابلاغ، نوع رأی، قطعی یا قابلاجرا بودن آن، مرجع صادرکننده و موضوع محکومیت تعیین میکند که شخص چه اقدامی و در چه مهلتی باید انجام دهد.
حکم، نتیجه رسیدگی دادگاه به دعواست؛ برای نمونه ممکن است دادگاه فردی را به پرداخت وجه، تحویل مال، تخلیه ملک یا انجام تعهدی مشخص محکوم کند. در مقابل، ابلاغیه اجرا سندی است که شروع، ادامه یا یکی از اقدامات واحد اجرای احکام را به طرفین اعلام میکند. بنابراین دریافت ابلاغیه، لزوماً به معنای صدور حکم جدید نیست.
در دعاوی حقوقی، اجرای حکم معمولاً نیازمند درخواست محکومله و صدور اجراییه است؛ مگر در مواردی که قانون روش دیگری مقرر کرده باشد. چنانچه رأی قابلیت اجرا نداشته باشد، مانند برخی آرای غیرقطعی یا تصمیمهایی که هنوز تشریفات قانونی آنها کامل نشده، صرف دریافت پیام سامانه ثنا الزاماً به توقیف مال یا برداشت وجه منجر نمیشود.
در اجرای احکام مدنی، محکومعلیه اصولاً از تاریخ ابلاغ اجراییه ۱۰ روز فرصت دارد مفاد آن را اجرا کند، برای پرداخت ترتیب بدهد، مالی معرفی کند یا دلایل ناتوانی و اعتراض خود را از مسیر قانونی مطرح سازد. این مهلت، با مدت معمول رسیدگی اداری یا زمان لازم برای توقیف اموال تفاوت دارد و ممکن است در پروندههای خاص، با توجه به نوع رأی و مقررات ویژه، متفاوت باشد.
بیتوجهی به ابلاغ میتواند پیامدهایی مانند توقیف حساب یا مال، شناسایی دارایی، محدودیتهای قانونی و افزایش هزینههای اجرایی داشته باشد. با این حال، اجرای حکم باید در حدود مفاد رأی و اجراییه انجام شود و مأمور اجرا نمیتواند موضوعی فراتر از محکومیت را مطالبه کند. اعتراض به عملیات اجرایی نیز با اعتراض به اصل حکم یکسان نیست و مرجع و شیوه رسیدگی متفاوتی دارد.
نخست باید متن ابلاغیه، شماره پرونده، شعبه اجرا و مهلت درجشده بررسی شود. سپس مشخص شود موضوع مربوط به اجرای حکم مدنی، خانواده، چک، کیفری یا مرجع دیگری است؛ زیرا مقررات همه این موارد یکسان نیست. اگر مبلغ مطالبه پرداخت شده یا رأی قبلاً اجرا شده باشد، رسیدها و مستندات باید فوراً به واحد اجرا ارائه شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای چک برگشتی را ببینید.
فرض کنید سارا به موجب رأی قطعی به پرداخت ۳۰۰ میلیون تومان محکوم شده و حکم و ابلاغیه اجرا از طریق سامانه ثنا به او اعلام میشود. او تصور میکند پیام صرفاً اطلاعرسانی است و هیچ اقدامی نمیکند. پس از پایان مهلت قانونی، حساب بانکی او شناسایی و تا میزان بدهی توقیف میشود. اگر سارا قبلاً مبلغی پرداخت کرده باشد، باید رسید بانکی را به اجرای احکام ارائه کند؛ در غیر این صورت، ادعای شفاهی او برای اصلاح مبلغ کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک برگشتی را ببینید.
اگر ابلاغیه به شخص نادرست، نشانی نامعتبر یا با محاسبه اشتباه صادر شده باشد، باید موضوع از طریق دفتر خدمات قضایی یا واحد اجرای احکام پیگیری شود. ادعای اعسار، درخواست تقسیط، اعتراض به توقیف مال مستثنیات دین و ادعای پرداخت، هرکدام مستندات و مسیر جداگانه دارند. بهترین اقدام، مطالعه دقیق متن ابلاغیه و گرفتن تصویر از گردش پرونده است؛ زیرا مهلتها از زمان ابلاغ معتبر محاسبه میشوند و تأخیر ممکن است امکان دفاع مؤثر را کاهش دهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در جوادیه را ببینید.