آیا رئیس هیات مدیره را میتوان پیش از پایان دوره برکنار کرد؟ بله، خارج کردن رئیس هیات مدیره در شرکت سهامی معمولاً با تصمیم هیات مدیره امکانپذیر است؛ زیرا ریاست، سمت مستقلی از عضویت در هیات مدیره محسوب میشود. بنابراین ممکن است شخص همچنان عضو هیات مدیره باقی بماند، اما ریاست خود را از دست بدهد. با این حال، تشریفات دعوت، حد نصاب، نحوه رأیگیری و مفاد اساسنامه باید رعایت شود.
رئیس هیات مدیره ابتدا باید از میان اعضای هیات مدیره انتخاب شده باشد. در شرکت سهامی، هیات مدیره معمولاً رئیس و نایبرئیس را از میان اعضای خود انتخاب میکند و امکان تغییر این سمت، با تصمیم معتبر هیات مدیره وجود دارد. این تصمیم بهخودیخود عضویت فرد در هیات مدیره را پایان نمیدهد.
اگر هدف، حذف شخص از ترکیب هیات مدیره باشد، موضوع متفاوت است و باید از طریق مرجع صلاحیتدار، معمولاً مجمع عمومی عادی، پیگیری شود. در نتیجه، نباید «عزل از ریاست» و «عزل از عضویت هیات مدیره» را در یک صورتجلسه یا عنوان بدون توجه به آثار حقوقی آن ادغام کرد.
رئیس برکنارشده معمولاً در رأیگیری مربوط به ریاست، حق رأی خود را به عنوان عضو هیات مدیره از دست نمیدهد؛ مگر اینکه همزمان و به شکل قانونی از عضویت نیز عزل شده باشد. همچنین دعوت جلسه برای تصمیمی که از قبل با توافق شفاهی اعضا گرفته شده، قابل حذف نیست.
مهمترین مدارک شامل اساسنامه، آگهی آخرین تغییرات، دعوتنامه جلسه، فهرست حاضران، صورتجلسه هیات مدیره، نتیجه رأیگیری و مدارک هویتی امضاکنندگان است. اگر یکی از اعضا مدعی شود جلسه بدون دعوت قانونی برگزار شده یا حد نصاب رعایت نشده است، همین مدارک در ارزیابی اعتبار تصمیم اهمیت پیدا میکند.
در دعوای مربوط به خارج کردن رئیس هیات مدیره، صرف ادعای اختلاف شخصی کافی نیست. خواهان باید، حسب مورد، بیاعتباری دعوت، فقدان حد نصاب، تجاوز از اختیار، مخالفت تصمیم با اساسنامه یا ورود ضرر قابل انتساب را اثبات کند. صورتجلسه جعلی یا امضای منتسبنشده نیز میتواند موضوع کارشناسی قرار گیرد.
فرض کنید در شرکت «الف»، چهار عضو هیات مدیره وجود دارد و رئیس شرکت با دو رأی، ریاست خود را حفظ کرده است. پس از بروز اختلاف، سه عضو دیگر جلسهای را طبق اساسنامه دعوت میکنند و با رعایت حد نصاب، رئیس پیشین را از ریاست برکنار و یکی از اعضا را به عنوان رئیس جدید انتخاب میکنند. در این وضعیت، خارج کردن رئیس هیات مدیره اصولاً معتبر است، اما رئیس سابق فقط در صورتی از عضویت هیات مدیره کنار میرود که مجمع عمومی درباره عزل عضویت او تصمیم گرفته باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی فوری رایگان را ببینید.
عضو معترض میتواند اسناد شرکت را بررسی و در صورت وجود ایراد، از مسیر قضایی برای بیاعتبار کردن صورتجلسه یا مطالبه خسارت اقدام کند. مرجع رسیدگی و خواسته دقیق، به نوع شرکت، مفاد اساسنامه، محل ثبت و ماهیت تخلف بستگی دارد. بهتر است پیش از طرح دعوا، نسخه رسمی صورتجلسه و سوابق ثبت شرکت دریافت شود؛ زیرا نتیجه پرونده بدون بررسی این اسناد قابل پیشبینی قطعی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی تلفنی رایگان را ببینید.
خارج کردن رئیس هیات مدیره غالباً با تصمیم هیات مدیره و انتخاب رئیس جدید انجام میشود، اما عزل از عضویت، موضوعی جداگانه است. رعایت دعوت، حد نصاب، رأیگیری، تنظیم صورتجلسه و ثبت تغییرات، از مهمترین عوامل اعتبار تصمیم شرکت هستند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پایه یک دادگستری در افسریه را ببینید.