آیا پس از صدور حکم مالی، توان پرداخت یکجای بدهی را ندارید؟ دادخواست اعسار از محکوم به راه قانونی اثبات ناتوانی مالی و درخواست تقسیط یا مهلت پرداخت محکومبه است؛ البته پذیرش آن منوط به ارائه اطلاعات کامل مالی و احراز وضعیت واقعی بدهکار توسط دادگاه خواهد بود.
اعسار یعنی شخص، به دلیل نداشتن مال کافی یا دسترسی نداشتن به اموال خود، توان پرداخت محکومبه را نداشته باشد. صرف بیکاری، درآمد کم یا ادعای ناتوانی، بهتنهایی برای پذیرش دعوا کافی نیست. دادگاه درآمد، هزینههای متعارف زندگی، اموال، حسابهای بانکی، مطالبات و نقلوانتقالهای مالی محکومعلیه را بررسی میکند.
اگر بدهکار ظرف مهلت قانونی پس از ابلاغ اجراییه، همراه با ارائه صورت کامل اموال خود دعوا را مطرح کند، از برخی آثار ناشی از عدم پرداخت، از جمله خطر حبس در شرایط مقرر قانونی، جلوگیری میشود. با این حال، رعایت مهلت، تنظیم صحیح دادخواست و صداقت در اعلام داراییها اهمیت اساسی دارد.
شاهدان باید درباره شغل، درآمد، هزینهها، محل زندگی و میزان اطلاع خود از وضعیت مالی خواهان توضیح روشن بدهند. شهادت کلی یا شهادت اشخاصی که شناخت مستقیمی از زندگی مالی بدهکار ندارند، ممکن است برای دادگاه قانعکننده نباشد.
درخواست معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و رسیدگی با دادگاه نخستین رسیدگیکننده به دعوای اصلی یا دادگاه صادرکننده اجراییه است. پس از ثبت، وقت رسیدگی تعیین و اظهارات طرفین و شهود بررسی میشود. دادگاه ممکن است برای کشف داراییها از مراجع مربوط استعلام کند.
در صورت احراز اعسار، دادگاه میتواند پرداخت محکومبه را به اقساط تقسیم کند یا برای پرداخت، مهلت تعیین نماید. مبلغ پیشپرداخت و اقساط، رقم ثابت و یکسانی ندارد و به میزان بدهی، درآمد، هزینههای ضروری، تعداد افراد تحت تکفل و داراییهای قابل دسترس بستگی دارد. پذیرش اعسار نیز به معنای بخشش بدهی نیست.
فرض کنید علی به پرداخت پانصد میلیون تومان محکوم شده و تنها درآمد ماهانهاش حقوقی محدود است. او با ارائه دادخواست اعسار از محکوم به، صورت داراییها، اجارهنامه، مدارک هزینههای درمان و شهادت دو نفر از اشخاص مطلع را ارائه میکند. اگر دادگاه ناتوانی او از پرداخت یکجا را احراز کند، ممکن است با تعیین پیشپرداخت و اقساط متناسب موافقت کند؛ اما اگر ملکی پنهانشده یا انتقال صوری اموال کشف شود، دعوا رد شده و مسئولیتهای قانونی دیگری نیز ایجاد میشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب ملکی را ببینید.
پنهان کردن حساب یا ملک، اعلام نکردن نقلوانتقالهای مهم، معرفی شاهدان بیاطلاع، اشتباه در مشخصات پرونده و بیتوجهی به ابلاغها از خطاهای رایج هستند. همچنین اعسار از پرداخت محکومبه با اعسار از هزینه دادرسی تفاوت دارد و هرکدام موضوع و شرایط اثباتی جداگانهای دارند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان در مورد ملک را ببینید.
دادخواست اعسار از محکوم به باید بر پایه اطلاعات مالی کامل، مدارک قابل اتکا و شهادت اشخاص آگاه تنظیم شود. بهتر است پیش از ثبت، مهلتهای اجرایی، مرجع صالح و وضعیت واقعی داراییها بررسی شود تا احتمال رد درخواست یا ایجاد مسئولیت به دلیل اعلام خلاف واقع کاهش یابد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پاکدشت تهران را ببینید.