آیا به دلیل نداشتن توان مالی نمیتوانید بدهی یا محکومبه را یکجا پرداخت کنید؟ دادخواست اعسار از پرداخت بدهی راه قانونی برای اثبات ناتوانی مالی و درخواست مهلت یا پرداخت اقساطی است؛ البته پذیرش آن به مدارک، وضعیت واقعی داراییها و تشخیص دادگاه بستگی دارد. اعسار به معنای نداشتن توان پرداخت فعلی است، نه صرفاً ناراضی بودن از مبلغ بدهی یا دشوار بودن پرداخت آن.
این درخواست معمولاً پس از صدور حکم قطعی و تشکیل پرونده اجرایی درباره محکومبه مطرح میشود. شخص باید نشان دهد وجه نقد، درآمد یا دارایی قابل دسترسی برای پرداخت یکجای بدهی ندارد. اگر بدهکار توان پرداخت بخشی از مبلغ را داشته باشد، ممکن است دادگاه به جای پذیرش اعسار کامل، با تقسیط بدهی موافقت کند. اعسار از هزینه دادرسی نیز مفهومی جداگانه است و نباید با ناتوانی از پرداخت محکومبه اشتباه گرفته شود.
مدارک باید تصویری واقعی و قابل بررسی از وضعیت مالی خواهان ارائه کنند. معمولاً تهیه موارد زیر اهمیت دارد:
در دادخواست اعسار از پرداخت بدهی، پنهان کردن مال یا ارائه اطلاعات ناقص میتواند موجب رد درخواست و ایجاد مسئولیت قانونی شود. شاهد صرفاً نباید از روی شنیدهها اظهارنظر کند؛ آگاهی او از درآمد، اموال و هزینههای واقعی خواهان اهمیت دارد.
ابتدا متن دادخواست و پیوستهای آن از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع صالح، با توجه به نوع محکومیت و وضعیت پرونده، معمولاً دادگاه نخستین صادرکننده حکم یا شعبه مرتبط با اجرای آن است. سپس وقت رسیدگی تعیین و اظهارات طرف مقابل دریافت میشود. دادگاه میتواند برای بررسی ادعا، از مراجع مختلف درباره حسابها، املاک، خودرو و سایر داراییها استعلام کند.
پس از بررسی ادله، نتیجه ممکن است رد اعسار، پذیرش اعسار کامل یا تعیین اقساط باشد. مبلغ پیشپرداخت و اقساط عدد ثابت و یکسانی برای همه پروندهها ندارد و عواملی مانند اصل بدهی، درآمد، تعداد افراد تحت تکفل، هزینههای ضروری و داراییهای قابل فروش بر آن اثر میگذارد. ثبت دادخواست اعسار از پرداخت بدهی به خودی خود همیشه موجب توقف اقدامات اجرایی نمیشود؛ بنابراین باید آثار ثبت آن بر پرونده و اقدامات فوری مانند توقیف یا جلب، از مرجع اجرا پیگیری شود.
فرض کنید علی به پرداخت ۴۰۰ میلیون تومان محکوم شده و شغل ثابت، ملک یا خودروی قابل توجهی ندارد، اما ماهانه درآمد محدودی دریافت میکند و دو فرزند تحت تکفل او هستند. او با ارائه صورت اموال، اجارهنامه، مدارک درآمد و شهادت دو فرد مطلع، دادخواست اعسار از پرداخت بدهی را ثبت میکند. دادگاه پس از بررسی و استعلامها ممکن است اعسار از پرداخت یکجای مبلغ را بپذیرد و با توجه به توان واقعی او، پیشپرداخت و اقساط تعیین کند. این نتیجه قطعی نیست و به اعتبار مدارک و دفاع محکومله بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه شماره وکیل حقوقی مشاوره رایگان را ببینید.
اعلام نکردن حساب بانکی یا معاملههای اخیر، معرفی شاهدان بیاطلاع، درج هزینههای غیرضروری، تناقض میان اظهارات و اطلاعات قابل استعلام، و بیتوجهی به ابلاغیهها از اشتباهات رایج است. همچنین ناتوانی موقت با ورشکستگی تاجر یکسان نیست و هرکدام آثار و مسیر حقوقی جداگانهای دارند. بهتر است پیش از ثبت، اطلاعات مالی بهصورت کامل و منظم آماده و وضعیت پرونده اجرایی بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی رایگان شبانه روزی را ببینید.
دادخواست اعسار از پرداخت بدهی ابزار قانونی برای جلوگیری از تحمیل پرداخت خارج از توان و درخواست تقسیط است، اما موفقیت آن به صداقت، مستندات و تناسب اقساط با درآمد واقعی بستگی دارد. تصمیم دادگاه نیز پس از بررسی شرایط هر پرونده صادر میشود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ملکی در تهرانپارس را ببینید.