آیا زوجه میتواند مهریه وجه رایج را با ارزش واقعی زمان پرداخت مطالبه کند؟ بله؛ دادخواست مطالبه مهریه به نرخ روز برای مطالبه مهریهای تنظیم میشود که مبلغ آن به پول رایج ایران تعیین شده است و مبلغ نهایی آن با شاخص اعلامی بانک مرکزی و بر اساس سال وقوع عقد و زمان پرداخت محاسبه میشود. بنابراین، رقم درجشده در عقدنامه لزوماً همان مبلغ قابل وصول نخواهد بود.
در مهریه وجه رایج، مبلغ قابل مطالبه معمولاً از طریق تعدیل ارزش پول محاسبه میشود. مبنای این محاسبه، شاخص قیمتهاست که مرجع رسمی اعلام میکند. به صورت کلی، مبلغ مهریه در شاخص سال پرداخت ضرب و بر شاخص سال وقوع عقد تقسیم میشود؛ اما محاسبه نهایی باید با توجه به شاخص رسمی مربوط به زمان ثبت دادخواست یا پرداخت انجام گیرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای مهریه را ببینید.
اگر مهریه سکه، طلا، ملک، خودرو یا مال معین دیگری باشد، عنوان «به نرخ روز» به معنای تعدیل مهریه وجه رایج نیست. در این موارد، موضوع مطالبه همان مال مندرج در عقدنامه است و ارزش روز آن ممکن است برای ارزیابی، خسارت یا تعیین معادل مالی مورد توجه قرار گیرد. همچنین شرایط مندرج در سند نکاحیه و نحوه تعیین مهریه اهمیت اساسی دارد.
برای شروع رسیدگی، اصل یا تصویر سند ازدواج و مدارک هویتی زوجه ضروری است. اگر وکیل اقدام کند، وکالتنامه نیز باید در پرونده ثبت شود. اطلاعات محل اقامت زوج، شماره ملی، شماره حساب یا مشخصات اموال احتمالی او میتواند اجرای حکم را آسانتر کند، هرچند نداشتن اطلاعات کامل درباره داراییهای زوج مانع ثبت دادخواست نیست.
ثبت دادخواست مطالبه مهریه به نرخ روز معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود. پس از ثبت، پرونده به مرجع صالح ارجاع شده و زوج برای پاسخ یا پرداخت احضار میشود. در برخی شرایط، زوجه میتواند از اداره اجرای ثبت نیز برای شناسایی و توقیف اموال استفاده کند. انتخاب مسیر قضایی یا ثبتی به وضعیت سند، وجود مال قابل توقیف و هدف زوجه بستگی دارد.
هزینه دادرسی، هزینه کارشناسی احتمالی و حقالزحمه خدمات، رقم ثابتی برای همه پروندهها ندارد و با ارزش خواسته، مرحله اقدام و تعرفههای زمان ثبت تغییر میکند. در صورت ناتوانی مالی، امکان درخواست اعسار از هزینه دادرسی وجود دارد. همچنین مطالبه مهریه با مطالبه نفقه، اجرتالمثل یا خسارت تأخیر تأدیه تفاوت دارد و نباید خواستهها بدون بررسی در یک عنوان واحد درج شوند.
فرض کنید مهریه خانم «الف» در سال ۱۳۹۵، مبلغ ۲۰۰ میلیون ریال وجه رایج بوده و زوج تاکنون آن را نپرداخته است. او میتواند دادخواست مطالبه مهریه به نرخ روز را با استناد به سند ازدواج ثبت کند. دادگاه پس از احراز رابطه زوجیت و میزان مهریه، مبلغ را بر پایه شاخص رسمی مربوط محاسبه میکند؛ بااینحال، رقم نهایی به سال پرداخت، شاخص اعلامی و پرداختهای قبلی بستگی دارد و از پیش نمیتوان مبلغ قطعی را اعلام کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
دادخواست مطالبه مهریه به نرخ روز باید دقیقاً بر مبنای نوع مهریه، سند ازدواج و شاخص رسمی تنظیم شود. پیش از اقدام، بررسی پرداختهای قبلی، اموال زوج، امکان توقیف و انتخاب مرجع مناسب اهمیت دارد. سقفهای قانونی مرتبط با ضمانت اجرای حبس، اصل بدهی مهریه را از بین نمیبرد؛ اما شیوه وصول و ضرورت اثبات توان مالی زوج را تحت تأثیر قرار میدهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل پونک تهران را ببینید.