آیا برای ملکی که بعداً به شما هبه شده، مبلغی به مالک یا واسطه پرداخت کردهاید و اکنون قصد مطالبه آن را دارید؟ در این وضعیت، دادخواست وجه پرداختی بابت ملک هبه شده زمانی قابل طرح است که بتوانید پرداخت وجه و نبودن سبب قانونی برای نگهداری آن را اثبات کنید؛ زیرا هبه اصولاً عقدی رایگان است و صرف انتقال ملک به عنوان هبه، بهتنهایی حق استرداد هر مبلغی را ایجاد نمیکند.
پاسخ به علت پرداخت و مفاد توافق طرفین بستگی دارد. اگر وجه بابت خرید ملک پرداخت شده، اما بعداً سند یا مال به عنوان هبه منتقل شده باشد، باید روشن شود که هبه جایگزین معامله و تسویه حساب بوده یا صرفاً پوششی برای انتقالی معوض محسوب میشده است. در حالت نخست، مطالبه وجه ممکن است با مانع روبهرو شود. اما اگر پرداخت بابت معاملهای بوده که انجام نشده، یا وجه بدون استحقاق دریافت شده است، امکان طرح دعوای استرداد وجه، مطالبه وجه پرداختی یا مطالبه خسارت، حسب مورد وجود دارد.
همچنین باید میان رجوع از هبه و مطالبه وجه تفاوت گذاشت. رجوع از هبه ناظر بر بازگرداندن مال موهوبه است، نه لزوماً دریافت پول. وجود عوض، اسقاط حق رجوع، انتقال ملک به شخص دیگر، تغییر اساسی مال یا برخی موانع قانونی میتواند نتیجه دعوا را تغییر دهد.
خواهان باید هم پرداخت پول و هم مبنای حقوقی مطالبه را ثابت کند. مدارک مهم معمولاً شامل موارد زیر است:
صرف وجود رسید بانکی همیشه کافی نیست؛ زیرا ممکن است طرف مقابل ادعا کند وجه بابت قرض، ثمن معامله، ودیعه یا انجام تعهد دیگری پرداخت شده است. بنابراین، ارتباط زمانی و محتوایی پرداخت با انتقال ملک اهمیت زیادی دارد.
عنوان خواسته باید با واقعیت رابطه طرفین هماهنگ باشد؛ برای نمونه، استرداد وجه پرداختی، مطالبه وجه ناشی از توافق، اعلام بطلان یا انحلال قرارداد و خسارت، هرکدام شرایط متفاوتی دارند. دعاوی مرتبط با حقوق اموال غیرمنقول معمولاً در دادگاه محل وقوع ملک مطرح میشوند، اما اگر دعوا صرفاً مطالبه وجه مستقل باشد، قواعد صلاحیت مربوط به دعاوی مالی و محل اقامت خوانده نیز باید بررسی شود.
در دادخواست وجه پرداختی بابت ملک هبه شده باید مشخصات کامل خوانده، مبلغ دقیق، تاریخ و روش پرداخت، سبب مطالبه، شرح انتقال ملک و دلایل پیوست درج شود. پرداخت هزینه دادرسی نیز بر اساس مبلغ خواسته محاسبه میشود و در صورت درخواست خسارت تأخیر، شرایط تعلق آن باید جداگانه احراز شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان وکیل ملکی را ببینید.
فرض کنید سارا مبلغی به حساب برادرش واریز کرده تا ملکی به او منتقل شود. پس از اختلاف، برادر ملک را با سند رسمی هبه میکند، اما سارا ادعا دارد مبلغ، ثمن معامله بوده و هبه فقط برای انتقال رسمی انجام شده است. در چنین شرایطی، دادخواست وجه پرداختی بابت ملک هبه شده بدون ارائه قرارداد، پیامها یا قرائن روشن ممکن است با دفاع طرف مقابل مواجه شود که انتقال رایگان بوده و وجه نیز بابت موضوع دیگری پرداخت شده است. دادگاه بر اساس مجموع اسناد و قرائن تصمیم میگیرد، نه صرفاً عنوانی که خواهان در دادخواست انتخاب کرده است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل ملکی را ببینید.
پیش از ثبت دادخواست وجه پرداختی بابت ملک هبه شده باید علت پرداخت، مفاد توافق، وضعیت سند و امکان رجوع از هبه دقیق بررسی شود. انتخاب نادرست خواسته یا بیتوجهی به صلاحیت مرجع میتواند زمان و هزینه رسیدگی را افزایش دهد. تنظیم شرح ماجرا به ترتیب زمانی و پیوست کردن اسناد بانکی و قراردادی، مهمترین گام برای افزایش امکان اثبات ادعاست. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جوادیه را ببینید.