برای مطالبه مهریه باید به کجا مراجعه کرد و چه مراحلی پیش روست؟ پاسخ کوتاه این است که دادگاه خانواده و مهریه در دعاوی مربوط به مطالبه، تقسیط، اعسار و اعتراض به اقدامات اجرایی نقش مهمی دارند؛ با این حال، چون سند ازدواج رسمی است، در بسیاری از پروندهها شروع پیگیری از طریق اجرای ثبت نیز امکانپذیر است. انتخاب مسیر مناسب به نوع درخواست، محل اقامت زوج و زوجه، میزان مهریه و وجود مال قابل توقیف بستگی دارد.
زوجه میتواند برای مطالبه مهریه از طریق دفترخانه ازدواج و اجرای ثبت اقدام کند یا، با توجه به شرایط پرونده، دادخواست خود را در مرجع قضایی صالح مطرح نماید. در عمل، دادگاه خانواده به موضوعاتی مانند مطالبه مهریه، صدور حکم اعسار زوج، تقسیط محکومبه، اعتراض به تصمیمات مرتبط و برخی درخواستهای تأمینی رسیدگی میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل برای گرفتن مهریه را ببینید.
صلاحیت محلی معمولا با توجه به اقامتگاه خوانده یا محل اقامت زوجه و مقررات مربوط تعیین میشود. بنابراین پیش از ثبت دادخواست باید نشانی صحیح زوج و حوزه قضایی مرتبط بررسی شود. اگر زوج مالی مانند حساب بانکی، خودرو، ملک یا حقوق و مزایای قابل شناسایی داشته باشد، امکان درخواست توقیف آن طبق مقررات وجود دارد؛ اما توقیف اموال ضروری زندگی یا اموال متعلق به شخص دیگر قابل اعتراض است.
مدارک باید رابطه زوجیت، میزان تعهد و هویت طرفین را اثبات کند. معمولا این موارد مورد نیاز است:
ثبت دادخواست از مسیر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و پرداخت هزینه دادرسی، ابلاغ قانونی و تعیین وقت رسیدگی از مراحل اداری آن است. هزینهها به نوع درخواست و ارزش خواسته وابستهاند و بدون بررسی تعرفه جاری و وضعیت مالی متقاضی، نمیتوان مبلغ ثابتی برای همه پروندهها اعلام کرد.
اگر زوج مدعی ناتوانی از پرداخت یکجای مهریه باشد، باید دادخواست اعسار ارائه کند و توان مالی واقعی خود را توضیح دهد. دادگاه معمولا به درآمد، هزینههای ضروری، اموال، حسابها، معاملات و اظهارات شهود یا مطلعان توجه میکند. صرف ادعای بیکاری یا نداشتن نقدینگی، بهتنهایی نتیجه دعوا را مشخص نمیکند.
پذیرش اعسار نیز به معنای از بین رفتن مهریه نیست؛ بلکه ممکن است پرداخت آن به پیشقسط و اقساط دورهای تبدیل شود. اگر بعدا توان مالی زوج افزایش یابد یا مالی از او کشف شود، امکان درخواست تعدیل اقساط یا پیگیری از مال شناساییشده وجود دارد. درباره ضمانت اجرای حبس نیز باید توجه داشت که آثار قانونی به میزان محکومبه، توانایی مالی و شرایط پرونده وابسته است و برای مبالغ بالاتر، صرف مطالبه مهریه نتیجه یکسانی ندارد.
زوجه میتواند برای جلوگیری از انتقال یا مخفی کردن اموال، حسب شرایط قانونی درخواست تأمین خواسته یا توقیف مال را مطرح کند. این اقدام با اصل مطالبه تفاوت دارد: ادعا یعنی درخواست دریافت مهریه، دلیل یعنی سند و مدارک اثباتکننده، و تأمین اقدامی موقت برای حفظ امکان اجرای حکم است. توقیف، مالکیت قطعی زوجه ایجاد نمیکند و پس از رسیدگی، میزان بدهی و قابلیت فروش مال باید مشخص شود.
فرض کنید مریم طبق سند ازدواج، مهریه عندالمطالبه دارد و پس از مطالبه رسمی، همسرش پرداخت نمیکند. او میتواند با استفاده از دادگاه خانواده و مهریه، مطالبه خود را ثبت و در صورت شناسایی خودرو یا حساب بانکی زوج، توقیف آن را درخواست کند. زوج نیز ممکن است دادخواست اعسار بدهد. نتیجه نهایی به ارزش مال، دفاع طرفین، مدارک مالی و تشخیص دادگاه بستگی دارد؛ بنابراین توقیف اولیه یا ثبت دادخواست، بهتنهایی تضمینکننده وصول فوری تمام مهریه نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
در موضوع دادگاه خانواده و مهریه، بررسی سند ازدواج، انتخاب مسیر اجرای ثبت یا دادگاه، شناسایی اموال و آمادهسازی مدارک اهمیت اساسی دارد. همچنین بهتر است پیش از هر اقدام، تفاوت مطالبه مهریه، تأمین خواسته، اعسار و تقسیط بهدرستی مشخص شود تا از طرح درخواست ناقص یا توقیف اشتباه جلوگیری شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دادگستری در پردیس را ببینید.