آیا میتوان طرف مقابل را پس از طرح دعوا به داوری دعوت کرد؟ پاسخ این است که درخواست داوری از طرف مقابل پرونده زمانی اثر الزامآور دارد که پیشتر در قرارداد شرط داوری وجود داشته باشد یا طرفین پس از ایجاد اختلاف، توافقنامه داوری امضا کنند؛ ارسال درخواست بهتنهایی، طرف مقابل را مجبور به پذیرش داوری نمیکند. بنابراین، نخست باید وجود توافق معتبر، موضوع اختلاف و حدود اختیار داور بررسی شود.
مطابق قواعد داوری در قانون آیین دادرسی مدنی، اشخاصی که اهلیت قانونی دارند میتوانند اختلاف خود را با توافق به داوری بسپارند؛ این توافق ممکن است در قرارداد اصلی یا در سندی جداگانه پس از بروز اختلاف درج شود. اگر شرط داوری روشن باشد، باید مشخص شود اختلاف حاضر در محدوده آن قرار میگیرد یا خیر. شرطی که صرفاً درباره مذاکره یا تلاش برای سازش باشد، الزاماً شرط داوری محسوب نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
در مقابل، اگر هیچ شرط یا توافقی وجود نداشته باشد، طرف مقابل حق دارد درخواست را نپذیرد و نمیتوان او را بدون رضایتش به داوری تحمیل کرد. همچنین در برخی اختلافات، به دلیل ارتباط با حقوق اشخاص ثالث، وضعیت شخصی یا محدودیتهای قانونی، داوری ممکن است با مانع مواجه شود. تشخیص این موضوع به ماهیت دعوا و مفاد قرارداد بستگی دارد.
بهتر است درخواست از طریق اظهارنامه رسمی یا روشی انجام شود که رسید و تاریخ ابلاغ آن قابل اثبات باشد. متن درخواست باید محترمانه، دقیق و بدون پذیرش ناخواسته مسئولیت تنظیم شود و موارد زیر را دربرگیرد:
ضمیمه کردن قرارداد، الحاقیهها، مکاتبات، فاکتورها، رسیدهای پرداخت و مدارک هویتی یا ثبتی، به روشن شدن موضوع کمک میکند. درخواست داوری از طرف مقابل پرونده باید میان «پیشنهاد داوری» و «اعلام شروع رسمی رسیدگی» تفاوت بگذارد؛ شروع رسیدگی معمولاً به پذیرش داور و فراهم شدن شرایط مقرر در توافق نیاز دارد.
در نبود شرط داوری، رد درخواست معمولاً پایان مسیر داوری است و متقاضی باید از مرجع قضایی صالح اقدام کند. اما اگر قرارداد شامل شرط معتبر داوری باشد، امتناع طرف مقابل لزوماً شرط را بیاثر نمیکند. در این حالت باید متن شرط، روش تعیین داور و مقررات مربوط به انتخاب داور بررسی شود. اگر داور تعیینشده از قبول مسئولیت خودداری کند یا یکی از طرفین در معرفی داور همکاری نکند، ممکن است امکان مراجعه به دادگاه برای تکمیل فرایند وجود داشته باشد.
همچنین نباید صرف ارسال اظهارنامه را جایگزین ثبت دادخواست یا رعایت مهلتهای قانونی دانست. اگر احتمال از بین رفتن دلیل، انتقال مال یا تأخیر زیانبار وجود دارد، بررسی اقداماتی مانند تأمین دلیل یا تأمین خواسته، با توجه به شرایط پرونده، اهمیت دارد.
فرض کنید شرکت «الف» و پیمانکار «ب» در قرارداد ساخت، شرط کردهاند اختلافات ناشی از قرارداد توسط یک داور مرضیالطرفین حل شود. پس از تأخیر در پرداخت صورتوضعیت، پیمانکار با اظهارنامه، مبلغ مورد مطالبه، اسناد پرداختنشده و شرط داوری را توضیح میدهد و داوری را پیشنهاد میکند. در این نمونه، درخواست داوری از طرف مقابل پرونده بهتنهایی طلب را ثابت نمیکند؛ پیمانکار باید قرارداد، صورتوضعیتهای تأییدشده و مدارک انجام کار را نیز ارائه دهد. اگر شرکت از معرفی داور خودداری کند، پیمانکار میتواند مطابق قرارداد و مقررات قابل اعمال، مسیر تعیین داور را پیگیری کند؛ نتیجه نهایی به اعتبار اسناد و دفاعیات طرفین وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شبانه روزی رایگان را ببینید.
برای تنظیم مؤثر درخواست داوری از طرف مقابل پرونده، ابتدا شرط داوری و صلاحیت طرفین را بررسی کنید، سپس درخواست را مستند و قابل اثبات ارسال نمایید. پذیرش داوری، نحوه تعیین داور و آثار امتناع طرف مقابل باید جداگانه تحلیل شود. در پروندههای مهم، بررسی قرارداد توسط وکیل پیش از ارسال درخواست، از اسقاط حقوق یا انتخاب مسیر نادرست جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل های پرند را ببینید.