آیا شرکت میتواند از کارمند یا طرف قرارداد خود سفته بگیرد؟ بله، درخواست سفته توسط شرکت در ایران اصولاً امکانپذیر است، اما باید علت دریافت، مبلغ، شرایط استفاده و نحوه استرداد آن روشن و مکتوب باشد؛ زیرا سفته سفیدامضا یا سفتهای که بدون درج بابت و شرایط تعهد تحویل شود، میتواند زمینه اختلاف و سوءاستفاده ایجاد کند.
دریافت سفته معمولاً برای تضمین حسن انجام کار، جبران خسارت قراردادی، بازپرداخت بدهی یا اجرای تعهدات مالی انجام میشود. صرف دریافت سفته به معنای بدهکار بودن صادرکننده نیست؛ نتیجه حقوقی آن به متن سفته، قرارداد اصلی و دلیل مطالبه بستگی دارد. شرکت باید بتواند ثابت کند سفته بابت چه تعهدی دریافت شده و مطالبه آن ناشی از تخلف واقعی است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل سفته در تهران را ببینید.
در قرارداد استخدامی نیز گرفتن تضمین، بهخودیخود باعث تبدیل رابطه کاری به بدهی قطعی نمیشود. شرکت نمیتواند صرفاً به دلیل پایان همکاری، سفته را وصول کند؛ بلکه باید تخلف، ورود خسارت و ارتباط آن با تعهد تضمینشده را تا حد لازم اثبات کند.
برای کاهش اختلاف، بهتر است روی سفته یا در رسید جداگانه، علت صدور دقیقاً نوشته شود؛ برای مثال: «بابت تضمین حسن انجام تعهدات قرارداد شماره ...» همچنین مشخصات کامل شرکت، صادرکننده، مبلغ، تاریخ تحویل و شماره سفته باید در رسید درج شود. اگر سفته برای تضمین است، از درج عبارتهایی که آن را شبیه بدهی قطعی نشان میدهد پرهیز کنید.
شرکت شخص حقوقی است و اقدامات آن باید از طریق مقام یا نماینده دارای اختیار انجام شود. بنابراین، رسید دریافت سفته بهتر است با نام، سمت و امضای شخص مجاز شرکت صادر شود. مهر شرکت بهتنهایی همیشه اثباتکننده اختیار امضاکننده نیست و اساسنامه، آگهیهای ثبتی، قرارداد و رویه معاملاتی نیز ممکن است بررسی شود.
در مقابل، صادرکننده سفته باید به امضا و مشخصات مندرج توجه کند. مسئولیت امضاکنندگان دیگر، مانند ضامن یا ظهرنویس، به نوع امضا و حدود تعهد آنان وابسته است. همچنین برای حفظ برخی امتیازات اسناد تجاری، رعایت تشریفات قانونی از جمله اقدام بهموقع برای واخواست اهمیت دارد؛ مهلت و آثار آن باید با توجه به تاریخ سررسید و وضعیت سند بررسی شود.
فرض کنید شرکت «الف» هنگام استخدام نیروی فروش، یک سفته ۵۰۰ میلیون تومانی دریافت و در رسید قید کند که درخواست سفته توسط شرکت فقط بابت خسارت اثباتشده ناشی از نقض تعهدات شغلی است. کارمند پس از مدتی استعفا میدهد و شرکت بدون ارائه دلیل، سفته را مطالبه میکند. کارمند میتواند با قرارداد، رسید و مدارک پایان همکاری دفاع کند. در این وضعیت، نتیجه دعوا قطعی نیست و دادگاه معمولاً متن اسناد، وقوع تخلف، میزان خسارت و رابطه میان خسارت و سفته را بررسی میکند.
اگر شرکت برخلاف توافق از سفته استفاده کند، صادرکننده باید قرارداد، رسید، پیامها، مدارک پرداخت و مستندات انجام تعهد را جمعآوری کند. پاسخ به اظهارنامه، اعتراض به ادعا و انتخاب دعوای مناسب به این بستگی دارد که سفته هنوز نزد شرکت است یا واخواست و مطالبه قضایی انجام شده است. در موارد حساس، بررسی سند توسط وکیل میتواند از پذیرش ناخواسته بدهی جلوگیری کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان سفته را ببینید.
درخواست سفته توسط شرکت زمانی کمخطرتر است که هدف آن مشروع، مبلغ متناسب، شرایط استفاده روشن و رسید معتبر صادر شده باشد. سفته تضمینی با سفته بابت بدهی قطعی تفاوت دارد و شرکت برای وصول آن باید حدود تعهد و تخلف را اثبات کند. مهمترین اقدام صادرکننده نیز خودداری از تحویل سفته سفیدامضا و نگهداری تصویر و رسید کامل است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق پاکدشت را ببینید.