آیا ولی قانونی کودک یا محجور، اموال او را برخلاف مصلحتش مصرف کرده است؟ در چنین وضعی، درخواست قیومیت موقت و شکایت خیانت در امانت ولی میتواند همزمان یا جداگانه مطرح شود؛ اما موفقیت هر مسیر به وضعیت قانونی ولی، نوع مال، وجود تعارض منافع و مدارک قابل ارائه بستگی دارد. ولی قهری اصولاً پدر یا جد پدری است و قیم موقت نیز تنها در شرایطی که قانون و دادگاه ضرورت آن را احراز کند، برای حمایت فوری یا انجام امور مشخص تعیین میشود.
اگر محجور ولی قهری صالح و در دسترس داشته باشد، اصل بر اداره امور توسط همان ولی است و صرف اختلاف خانوادگی، بهتنهایی موجب نصب قیم نمیشود. با این حال، در مواردی مانند تعارض منافع ولی با کودک، امتناع از انجام اقدام ضروری، غیبت، ناتوانی عملی یا نگرانی جدی درباره تضییع مال، میتوان موضوع را از طریق دادستان یا دادگاه خانواده پیگیری کرد. دادگاه ممکن است برای اقدام معین، شخصی را بهطور موقت یا محدود منصوب کند؛ این تصمیم با قیمومت دائمی تفاوت دارد و لزوماً به معنای سلب کامل اختیار ولی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خیانت در امانت را ببینید.
عنوان خیانت در امانت زمانی قابل بررسی کیفری است که مال یا سندی به شکل امانی در اختیار شخص قرار گرفته باشد و او آن را به زیان مالک یا متصرف قانونی، تصاحب، تلف، مفقود یا استعمال کرده باشد. بنابراین، هر خرج نامناسب یا تصمیم مالی نادرست ولی، خودبهخود خیانت در امانت محسوب نمیشود. باید رابطه امانی، تعلق مال به محجور، رفتار مجرمانه و سوءنیت، با مجموعهای از قرائن اثبات شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای درخواست قیومیت موقت و شکایت خیانت در امانت ولی ابتدا باید مدارک هویتی، مدارک رابطه خانوادگی، اسناد محجور بودن یا صغر، و مستندات مالی گردآوری شود. درخواست حمایت یا تعیین قیم موقت از مسیر دادگاه خانواده یا دادستانی محل اقامت محجور پیگیری میشود. شکایت کیفری نیز از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای دادسرا ارسال خواهد شد. در متن شکایت، باید زمان، مبلغ، نحوه دسترسی ولی به مال، اقدام انجامشده و زیان واردشده دقیق نوشته شود؛ استفاده از عبارات کلی مانند «همه اموال را برده است» معمولاً قدرت اثباتی کافی ندارد.
فرض کنید پدرِ یک کودک، مبلغ حاصل از فروش ملک متعلق به فرزند را بدون ارائه حساب و بدون هزینهکرد برای نیازهای او برداشت کرده و بخشی از آن را به حساب شخصی خود منتقل کرده است. مادر میتواند درخواست قیومیت موقت و شکایت خیانت در امانت ولی را مطرح کند، اما نتیجه قطعی نیست. دادگاه ابتدا بررسی میکند که فروش با مجوز لازم انجام شده یا نه، پول متعلق به چه کسی بوده، انتقال با چه هدفی صورت گرفته و آیا ادلهای برای تصاحب عمدی وجود دارد. حتی اگر جرم ثابت نشود، امکان مطالبه حسابدهی، جبران خسارت یا پیگیری اقدامات حمایتی، حسب شرایط پرونده، وجود دارد.
درخواست قیومیت موقت و شکایت خیانت در امانت ولی دو اقدام متفاوتاند: اولی برای حفاظت فوری از حقوق محجور و دومی برای رسیدگی به رفتار مجرمانه احتمالی. پیش از ثبت، باید صلاحیت ولی، نوع مال، رابطه امانی و مدارک مالی بررسی شود. همچنین بهتر است از انتساب قطعی جرم بدون دلیل پرهیز و درخواستهای حمایتی، حسابخواهی و جبران خسارت نیز متناسب با واقعیت پرونده مطرح شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در ظفر را ببینید.