آیا با دریافت اظهارنامهای درباره تحویل چک باید فوراً آن را پس بدهید؟ پاسخ به مفاد سند و رابطه حقوقی طرفین بستگی دارد، اما دریافت اظهارنامه مبنی بر تحویل چک بهتنهایی به معنای اثبات مالکیت فرستنده یا الزام قطعی شما به تحویل نیست. اظهارنامه، وسیله رسمی اعلام مطالبه و ثبت موضع یک طرف است و در اختلافات بعدی میتواند بهعنوان قرینه و دلیل مورد توجه قرار گیرد؛ نه اینکه بهخودیخود جایگزین حکم دادگاه یا رسید معتبر تحویل شود.
فرستنده ممکن است مدعی باشد چک را برای وصول، امانت، ضمانت یا انجام معامله در اختیار شما گذاشته و اکنون باید اصل آن را تحویل دهید. گاهی نیز چک تسویه شده، برگشت خورده یا موضوع قرارداد منتفی شده است. بنابراین، قبل از هر واکنش باید مشخص شود چک به چه علت در اختیار شماست، وجه آن پرداخت شده یا خیر، و آیا تعهدی برای استرداد وجود دارد. دریافت اظهارنامه مبنی بر تحویل چک صرفاً آغاز یک مطالبه رسمی است و پاسخ آن باید با اسناد واقعی هماهنگ باشد.
اثبات تحویل معمولاً با رسید کتبی، امضای دریافتکننده، صورتجلسه، پیام قابل انتساب، اقرار، شهادت در حدود مقررات و سایر قرائن انجام میشود. در مقابل، صرف ارسال اظهارنامه ثابت نمیکند که چک قبلاً تحویل شده یا باید حتماً تحویل شود. اگر اختلاف درباره امانی بودن چک، پرداخت دین یا فسخ معامله باشد، دادگاه مجموعه اسناد و دفاعیات را بررسی میکند. در پاسخ خود نیز از عباراتی مانند «اقرار به بدهی» یا «تأیید دریافت چک» استفاده نکنید، مگر آنکه واقعاً قصد و مبنای حقوقی آن را داشته باشید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای چک برگشتی را ببینید.
این موضوع به منشأ تصرف و تعهد طرفین وابسته است. نگهداری چک پس از پرداخت کامل دین، پایان رابطه قراردادی یا تحقق شرط استرداد، ممکن است زمینه مطالبه حقوقی یا ادعاهای دیگر را فراهم کند. در مقابل، اگر چک بابت بدهی واقعی صادر شده و هنوز تعهد پرداخت نشده باشد، ارسال اظهارنامه لزوماً حق مطالبه وجه را از بین نمیبرد. همچنین تحویل اصل چک بدون دریافت رسید روشن میتواند در آینده موجب اختلاف درباره وصول، مفقودی یا انتقال آن شود. اگر چک به شخص دیگری منتقل شده باشد، باید زنجیره انتقال و سمت مطالبهکننده نیز بررسی شود.
فرض کنید «الف» چکی را بابت تضمین اجرای قرارداد به «ب» داده و پس از انجام کامل تعهدات، با دریافت اظهارنامه مبنی بر تحویل چک از سوی الف روبهرو میشود. ب نباید صرفاً بنویسد «چک را پس نمیدهم». بهتر است اعلام کند قرارداد اجرا شده، تعهدات طبق صورتجلسه مورخ مشخص پایان یافته و آماده استرداد چک در برابر تنظیم رسیدی شامل شماره چک، تاریخ، علت تحویل و اقرار به دریافت اصل سند باشد. اگر چک نزد بانک یا شخص دیگری است، باید همین وضعیت را صادقانه و مستند اعلام کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان چک برگشتی را ببینید.
در دریافت اظهارنامه مبنی بر تحویل چک، مهمترین کار تشخیص علت صدور و مبنای نگهداری چک است. اظهارنامه را نادیده نگیرید، اما آن را نیز دلیل قطعی حقانیت فرستنده ندانید. پاسخ مستند، تعیین تکلیف روشن درباره اصل چک و گرفتن رسید هنگام تحویل، از مهمترین اقدامات پیشگیرانه است. در مواردی مانند چک امانی، تضمینی، مفقودشده یا مرتبط با قرارداد فسخشده، بررسی اسناد توسط وکیل پیش از پاسخ میتواند از ایجاد اقرار یا تعهد ناخواسته جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل ورامین را ببینید.