آیا شخصی با استفاده از یک سند جعلی به شما زیان مالی یا حقوقی وارد کرده است؟ بله، دریافت خسارت از سند مجعول امکانپذیر است، اما موفقیت آن به اثبات جعلی بودن سند، انتساب عمل به شخص مشخص، ورود ضرر و رابطه مستقیم میان استفاده از سند و زیان واردشده بستگی دارد. زیاندیده میتواند حسب شرایط، شکایت کیفری مطرح کند و همزمان یا در چارچوب مناسب، جبران خسارت مادی و در موارد قابل اثبات، خسارت معنوی را مطالبه نماید.
صرف ادعای جعلی بودن سند برای مطالبه خسارت کافی نیست. ابتدا باید اصالت سند با بررسی کارشناسی، استعلام از مرجع صادرکننده، تطبیق امضا یا سایر ادله معتبر زیر سؤال برود. سپس باید مشخص شود چه شخصی سند را ساخته، تغییر داده یا با علم به جعلی بودن از آن استفاده کرده است. اگر میان این رفتار و ضرر ایجادشده رابطه مستقیم وجود داشته باشد، مسئولیت کیفری و مدنی قابل طرح خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
برای نمونه، اگر سند جعلی باعث انتقال ملک، دریافت وجه، ایجاد بدهی، محرومیت از حق یا صدور تصمیم زیانبار شده باشد، مبلغ خسارت معمولاً بر اساس زیان واقعی و قابل اثبات تعیین میشود. سود احتمالی یا خسارت ادعاییِ فاقد دلیل، معمولاً بهسادگی پذیرفته نمیشود.
در بسیاری از پروندهها، درخواست ارجاع سند به کارشناس رسمی خط، امضا یا امور اسناد اهمیت زیادی دارد. بااینحال، نظریه کارشناس بهتنهایی درباره همه عناصر مسئولیت تصمیمگیرنده نیست و قاضی مجموع دلایل را بررسی میکند.
در گام نخست، باید شکایت کیفری جعل یا استفاده از سند مجعول، با شرح دقیق زمان، نحوه استفاده و زیان واردشده ثبت شود. مرجع رسیدگی ممکن است سند را توقیف، برای کارشناسی ارسال و از مراجع ذیربط استعلام کند. زیاندیده باید مطالبه جبران خسارت را بهصورت روشن و مستند مطرح کند و تشریفات مربوط به دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم را در مهلت و مرحله قانونی رعایت نماید. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
طرح شکایت کیفری بهتنهایی همیشه به معنای صدور حکم پرداخت خسارت نیست. اگر پرونده کیفری برای اثبات میزان ضرر کافی نباشد، امکان پیگیری حقوقی مستقل نیز با توجه به وضعیت دعوا، اعتبار امر مختوم و تصمیم مرجع رسیدگی بررسی میشود. هزینه دادرسی، کارشناسی و وکیل نیز جدا از اصل خسارت است و الزام طرف مقابل به پرداخت آنها تابع حکم دادگاه و شرایط قانونی خواهد بود.
فرض کنید «الف» با ارائه وکالتنامهای جعلی، ملک «ب» را منتقل و مبلغ معامله را دریافت کند. «ب» پس از استعلام از دفترخانه و کارشناسی، جعلی بودن وکالتنامه را اثبات میکند. در این وضعیت، دریافت خسارت از سند مجعول میتواند شامل مطالبه وجه پرداختی، هزینههای ضروری و زیانهای مستقیم و اثباتشده باشد؛ اما میزان مسئولیت هر شخص به نقش او، علم به جعل، امکان بازگرداندن مال و مدارک پرونده بستگی دارد.
برای دریافت خسارت از سند مجعول باید سه موضوع را جداگانه ثابت کرد: جعلی بودن سند، ارتباط آن با شخص مسئول و میزان ضرر واقعی. اقدام سریع برای حفظ اصل سند، ثبت اعتراض در پروندهای که سند در آن استفاده شده و جمعآوری مدارک مالی، شانس اثبات ادعا را افزایش میدهد. پیش از انتخاب مسیر کیفری یا حقوقی، بررسی نوع سند، مرجع استفادهکننده و وضعیت مالکیت یا تعهد ایجادشده ضروری است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل حقوقی در شهرری را ببینید.