آیا میتوان مهریه را از ارثی که به شوهر رسیده وصول کرد؟ بله، دریافت مهریه از سهم الارث شوهر امکانپذیر است؛ زیرا سهمالارثی که به نام او مستقر شده، در اصل مال متعلق به شوهر محسوب میشود و در صورت وجود شرایط قانونی میتوان آن را توقیف کرد. البته اگر هنوز مالکیت شوهر بر سهم ارث مشخص نشده یا ترکه متوفی تقسیم و تصفیه نشده باشد، ابتدا باید وضعیت دارایی، دیون متوفی و سهم هر وارث روشن شود.
هنگامی که شخصی فوت میکند، پس از پرداخت هزینههای ضروری، دیون و تعهدات متوفی و اجرای وصیت در حدود قانونی، دارایی باقیمانده میان ورثه تقسیم میشود. سهمی که به شوهر تعلق میگیرد، پس از تحقق مالکیت ارثی، از اموال او به شمار میآید و میتواند بابت بدهیهایی مانند مهریه توقیف شود. توقیف فقط نسبت به سهم شوهر انجام میشود و سهم سایر ورثه قابل مطالبه بابت بدهی شخصی او نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
اگر شوهر پیش از دریافت ارث فوت کرده باشد، موضوع تفاوت دارد. در این حالت، مهریه زن طلبی از شوهر متوفی است و باید از اموال باقیمانده او مطالبه شود. بنابراین ممکن است حق زن، پیش از انتقال نهایی دارایی شوهر به ورثه، از ماترک او پرداخت شود؛ اما ورثه اصولاً بیش از ارزش اموالی که از متوفی به آنها رسیده، مسئول پرداخت بدهی نیستند.
مدارک باید هم وجود دین و هم تعلق مال به شوهر را نشان دهد. معمولاً مدارک زیر کاربرد دارد:
در دریافت مهریه از سهم الارث شوهر، صرف ادعای زن درباره وجود ارث کافی نیست؛ مرجع اجرا باید قابل شناسایی بودن مال و تعلق آن به بدهکار را احراز کند. اگر مال هنوز در وضعیت مشاع باشد، امکان توقیف سهم مشاع شوهر وجود دارد و الزاماً نیازی به افراز فوری ملک نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
زن میتواند با استفاده از سند رسمی ازدواج، حسب وضعیت پرونده از اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کند. پس از تشکیل پرونده، درخواست شناسایی و توقیف سهمالارث شوهر مطرح میشود. مرجع اجرا ممکن است از اداره ثبت، بانکها، شرکتها یا مراجع مرتبط درباره داراییهای مورث و سهم بدهکار استعلام کند. پس از توقیف، فروش مال یا انتقال وجه، مطابق تشریفات اجرایی و با رعایت حقوق سایر ورثه انجام میشود.
اگر شوهر توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، ممکن است موضوع اعسار و تقسیط مطرح شود. توقیف ارث، بهخودیخود به معنای فروش فوری مال نیست و ارزش دارایی، میزان بدهی، حقوق مقدم و اعتراض احتمالی ورثه در نتیجه اثر دارد.
فرض کنید شوهر بابت مهریه بدهکار است و پس از فوت پدرش، یکسوم یک ملک میان او و سایر ورثه قرار گرفته است. زن میتواند برای دریافت مهریه از سهم الارث شوهر، با ارائه سند ازدواج و مدارک انحصار وراثت، توقیف سهم مشاع او را درخواست کند. سایر ورثه فقط نسبت به سهم خود حق اعتراض دارند و نمیتوانند مانع توقیف سهم متعلق به شوهر شوند؛ با این حال، اگر ملک پیش از انتقال به شوهر متعلق به متوفی نبوده یا دیون متوفی پرداخت نشده باشد، نتیجه پرونده نیازمند بررسی اسناد و تقدم حقوق مالی است.
اقدام بدون استعلام دقیق، تصور اینکه هر مال خانوادگی متعلق به شوهر است، نادیده گرفتن دیون متوفی و انتقال صوری مال از اشتباهات رایج است. همچنین باید میان توقیف سهمالارث شوهر و مطالبه مستقیم از ماترک پدر یا مادر او تفاوت گذاشت؛ زن معمولاً فقط میتواند مال متعلق به همسر بدهکار خود را هدف قرار دهد، نه سهم دیگر ورثه را.
دریافت مهریه از سهم الارث شوهر از نظر حقوقی ممکن است، اما موفقیت آن به زمان تحقق مالکیت، وضعیت ترکه، قابل شناسایی بودن مال و میزان بدهی بستگی دارد. بررسی اسناد پیش از اقدام و انتخاب مسیر مناسب اجرای ثبت یا دادگاه، از توقیف اشتباه و طولانی شدن فرایند جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در ولیعصر را ببینید.