آیا خریدار آپارتمان میتواند بابت تأخیر فروشنده در تحویل یا انتقال سند، خسارت قراردادی بگیرد؟ بله؛ دریافت وجه التزام آپارتمان زمانی امکانپذیر است که در قرارداد، برای تخلف مشخص مانند تأخیر در تحویل، تنظیم سند رسمی یا پرداخت بدهیهای ملک، مبلغ یا روش محاسبه خسارت تعیین شده باشد و خریدار نیز انجام تعهدات خود را ثابت کند. وجه التزام معمولاً نیازمند اثبات میزان واقعی خسارت نیست، اما مطالبه آن به متن قرارداد، زمان سررسید و نوع تخلف وابسته است.
وجه التزام، مبلغی است که طرفین پیشاپیش برای نقض تعهد تعیین میکنند. در معاملات آپارتمان، این مبلغ ممکن است بهصورت روزانه، ماهانه یا مبلغی ثابت تعیین شود. برای مثال، قرارداد میتواند مقرر کند فروشنده بابت هر روز تأخیر در تحویل، مبلغ معینی به خریدار بپردازد. بر اساس قواعد عمومی قراردادها و ماده ۲۳۰ قانون مدنی، دادگاه اصولاً به مبلغ مورد توافق توجه میکند و آن را جایگزین مطالبه خسارت واقعی میداند؛ مگر اینکه موضوع از نظر حقوقی باطل، مبهم یا برخلاف مفاد قرارداد باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل دادگاه مدنی را ببینید.
شرط وجه التزام باید ناظر به تعهدی روشن باشد. اگر قرارداد فقط عبارت کلی «فروشنده مسئول خسارت است» را داشته باشد، اثبات و تعیین میزان خسارت دشوارتر میشود. همچنین باید مشخص باشد خسارت بابت تأخیر در تحویل، تأخیر در تنظیم سند، عدم اخذ پایانکار یا تخلف دیگری مطالبه میشود.
مدارک باید هم وجود قرارداد و هم وقوع تخلف را نشان دهند. مهمترین اسناد عبارتاند از:
اگر خریدار بخشی از مبلغ معامله را بدون دلیل قراردادی پرداخت نکرده باشد، فروشنده ممکن است در برابر مطالبه وجه التزام دفاع کند. بنابراین، پرداختها و آمادگی خریدار برای اجرای تعهد باید منظم و قابل اثبات باشد.
ابتدا مفاد قرارداد و تاریخ سررسید باید بررسی شود. سپس بهتر است مطالبه رسمی از طریق اظهارنامه انجام گیرد تا مشخص شود متعهد، پس از اطلاع، همچنان از اجرای تعهد خودداری کرده است. در ادامه، حسب موضوع و صلاحیت مرجع، دادخواست مطالبه وجه التزام، الزام به تنظیم سند رسمی، الزام به تحویل ملک یا ترکیبی از این خواستهها مطرح میشود.
درخواست خسارت باید دقیق باشد؛ یعنی دوره تأخیر، مبلغ روزانه یا ثابت، تعهد نقضشده و مبنای محاسبه در دادخواست ذکر شود. هزینه دادرسی و مرجع رسیدگی به ارزش خواسته و نوع دعوا وابسته است و بدون بررسی قرارداد نمیتوان رقم قطعی اعلام کرد.
فرض کنید در مبایعهنامه، تحویل آپارتمان برای پایان شهریور تعیین شده و فروشنده متعهد شده بابت هر روز تأخیر مبلغ مشخصی بپردازد. خریدار تمام ثمن را طبق برنامه پرداخت کرده، اما فروشنده ملک را دو ماه دیرتر تحویل داده است. در این وضعیت، دریافت وجه التزام آپارتمان برای دوره تأخیر، با ارائه قرارداد و مدارک پرداخت، قابل طرح است. بااینحال اگر قرارداد تحویل را مشروط به اخذ مجوز خاصی کرده باشد یا خریدار نیز در انجام تعهد خود تأخیر داشته باشد، نتیجه میتواند متفاوت شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
دریافت وجه التزام آپارتمان به وجود شرط روشن، اثبات موعد تعهد، تحقق تخلف و انجام تعهدات طرف مطالبهکننده بستگی دارد. وجه التزام با خسارت تأخیر تأدیه، اجرتالمثل یا هزینههای واقعی تعمیرات تفاوت دارد و نباید بدون بررسی متن قرارداد با یکدیگر جمع شوند. پیش از طرح دعوا، تعیین دقیق خواسته، محاسبه دوره تأخیر و بررسی امکان مطالبه همزمان الزام به انجام تعهد اهمیت زیادی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.