آیا میتوان در مورد ملک مشاعی و سند به نام زدن اقدام کرد؟ بله، اما فقط به اندازه سهم قانونی و با رعایت وضعیت ثبتی ملک؛ هیچ شریک یا خریدار نمیتواند بدون رضایت سایر مالکان، کل ملک مشاع را به نام خود منتقل کند. در ملک مشاع، هر شریک در تمام اجزای ملک به نسبت سهم خود مالک است، نه اینکه مالک قطعه مشخصی از زمین یا بخش معینی از ساختمان باشد.
ملک مشاع ملکی است که مالکیت آن میان دو یا چند نفر مشترک است و سهم هر شخص در سند مشخص میشود؛ برای مثال، دو دانگ از شش دانگ یا سه سهم از چهار سهم. تا زمانی که افراز انجام نشده باشد، محل دقیق سهم هر شریک از نظر حقوقی جدا نشده است. در مقابل، در ملک مفروز، حدود و موقعیت قطعه متعلق به هر مالک مشخص و مستقل است.
بنابراین، عبارت «سند به نام زدن» درباره ملک مشاع باید با دقت تفسیر شود. انتقال سهم مشاع، با تنظیم سند رسمی یا در برخی شرایط با سند عادی قابل اثبات، با انتقال یک واحد یا قسمت معین از ملک تفاوت دارد. فروشنده نمیتواند بیشتر از سهم واقعی خود را منتقل کند.
اگر مالک رسمی قصد انتقال سهم خود را داشته باشد، معمولاً باید به دفتر اسناد رسمی مراجعه و مدارک مالکیت و هویتی را ارائه کند. دفترخانه وضعیت بازداشت، رهن، محدودیت نقلوانتقال و مالیاتهای مربوط را بررسی میکند. مدارک رایج عبارتاند از: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل دفتر اسناد رسمی در تهران را ببینید.
اگر انتقال بر پایه ارث باشد، گواهی انحصار وراثت، مدارک مالیات بر ارث و اسناد مربوط به همه ورثه نیز اهمیت دارد. در مورد ملک مشاعی و سند به نام زدن، بررسی زنجیره مالکیت پیش از پرداخت کامل ثمن، از اختلافهای بعدی جلوگیری میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
هر شریک اصولاً میتواند سهم مشاع خود را منتقل کند؛ اما حق ندارد سهم دیگران یا کل ملک را بدون اختیار قانونی بفروشد. اگر قرارداد نسبت به سهم فروشنده معتبر باشد، خریدار جای او را در شراکت میگیرد. با این حال، اگر فروشنده مال متعلق به دیگری را نیز منتقل کرده باشد، مالک میتواند معامله نسبت به سهم خود را نپذیرد و حسب شرایط، حقوق قانونی مانند مطالبه خسارت یا پیگیری معامله فضولی را مطرح کند.
همچنین تصرف فیزیکی در قسمت مشخصی از ملک، بدون توافق شرکا یا مجوز قانونی، ممکن است موجب اختلاف و مسئولیت شود. خریدار سهم مشاع باید بداند که مالکیت سهم، الزاماً به معنای امکان تصرف انحصاری در یک اتاق، پارکینگ یا قطعه مشخص نیست.
فرض کنید علی مالک دو دانگ از یک خانه ششدانگی است و آن را با سند رسمی به مریم منتقل میکند. در این وضعیت، مریم مالک دو دانگ مشاع میشود و نمیتواند بدون توافق سایر شرکا کل خانه یا بخش معینی از آن را ملک اختصاصی خود بداند. اگر علی چهار دانگ دیگر را نیز در قرارداد بفروشد، انتقال نسبت به آن بخش نیازمند اجازه مالکان واقعی است. در مورد ملک مشاعی و سند به نام زدن، دفترخانه باید دقیقاً همان سهم قابل انتقال را در سند درج کند.
اگر ملک قابلیت افراز داشته باشد، هر شریک میتواند از اداره ثبت یا مرجع صالح، حسب وضعیت ثبتی ملک، درخواست افراز کند. اگر ملک غیرقابل افراز تشخیص داده شود، فروش ملک و تقسیم بهای آن ممکن است از مسیر قانونی درخواست شود. تشخیص قابلیت افراز به مساحت، کاربری، مقررات شهرداری، حداقلهای ثبتی و وضعیت سند بستگی دارد و صرف توافق شفاهی معمولاً کافی نیست.
در مورد ملک مشاعی و سند به نام زدن، نخست باید سهم رسمی فروشنده، محدودیتهای سند و امکان افراز بررسی شود. انتقال سهم مشاع با انتقال ملک مستقل یکی نیست و رضایت همه شرکا فقط زمانی لازم است که قرار باشد کل ملک یا سهم آنان منتقل شود. پیش از امضای قرارداد، استعلام ثبتی و تنظیم سند رسمی، مشورت با وکیل یا کارشناس ثبتی میتواند از پرداخت وجه به فروشنده فاقد اختیار و طرح دعوای طولانی جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل پایه یک دادگستری در پردیس را ببینید.