آیا میتوان برای اعتراض به تصمیم یک اداره مستقیماً به رئیس دیوان عدالت اداری مراجعه کرد؟ پاسخ کوتاه این است که رئیس دیوان عدالت اداری عالیترین مقام اجرایی و مدیریتی دیوان است، اما رسیدگی قضایی به شکایت اشخاص معمولاً از طریق شعب یا هیأت عمومی و مطابق تشریفات قانونی انجام میشود، نه با دستور مستقیم رئیس.
دیوان عدالت اداری برای رسیدگی به شکایت مردم از تصمیمها و اقدامات واحدهای دولتی، مأموران دستگاههای دولتی و برخی نهادهای عمومی تشکیل شده است. رئیس دیوان، مسئول اداره این نهاد، نظارت بر عملکرد شعب، هماهنگی بخشهای اداری و قضایی و اجرای سیاستهای مصوب در چارچوب قانون است. انتصاب او در ساختار قوه قضاییه و با حکم رئیس قوه قضاییه انجام میشود و مدت و شرایط تصدی تابع قوانین و مقررات مربوط به دیوان است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان حقوقی قوه قضاییه را ببینید.
با وجود جایگاه مدیریتی، رئیس دیوان عدالت اداری جایگزین شعبه رسیدگیکننده نیست. بنابراین نمیتواند بدون بررسی پرونده و رعایت حق دفاع، نتیجه یک دعوای مشخص را تغییر دهد. استقلال قاضی، صلاحیت قانونی شعبه و امکان اعتراض به آرای قابل اعتراض، از اصول مهمی هستند که حتی مقام ریاست دیوان نیز باید رعایت کند.
اگر شخصی از رد درخواست استخدام، لغو مجوز، تصمیم کمیسیون اداری، مطالبه وجه یا اقدام یک دستگاه دولتی زیان دیده باشد، باید ابتدا موضوع و مرجع صالح را دقیق شناسایی کند. در بسیاری از موارد، ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانههای رسمی قوه قضاییه انجام میشود؛ سپس پرونده برای رسیدگی به شعبه صالح فرستاده خواهد شد.
مراجعه یا ارسال درخواست به رئیس دیوان عدالت اداری ممکن است برای بیان مشکل مدیریتی، گزارش اطاله رسیدگی یا پیگیری موضوعات نظارتی انجام شود؛ اما چنین درخواستی معمولاً جایگزین دادخواست، اعتراض در مهلت قانونی یا ارائه دلیل به شعبه نیست. اگر پرونده در حال رسیدگی باشد، بهتر است دفاعیات و مدارک مستقیماً در همان پرونده ثبت شود. همچنین ثبت چندباره درخواست در مراجع مختلف، بدون توضیح حقوقی و سند جدید، لزوماً باعث تسریع رسیدگی نمیشود.
در پروندههایی که موضوع آن اعتراض به یک مقرره عمومی مانند بخشنامه یا آییننامه است، مرجع رسیدگی ممکن است هیأت عمومی دیوان باشد. تشخیص این موضوع به ماهیت مقرره و خواسته بستگی دارد و با دعوای ابطال یک تصمیم فردی یا مطالبه حق استخدامی تفاوت دارد. رئیس دیوان عدالت اداری در این ساختار نقش مدیریتی و قانونی دارد، اما رأی باید از مرجع صالح و طبق تشریفات صادر شود.
فرض کنید ادارهای بدون ارائه دلیل کافی، پروانه فعالیت یک فروشگاه را لغو کرده است. مالک ابتدا باید متن تصمیم، تاریخ ابلاغ و مدارک فعالیت خود را جمعآوری کند و در صورت وجود مرجع اعتراض اداری، آن مسیر را بررسی کند. سپس، در صورت فراهم بودن شرایط، دادخواست ابطال تصمیم یا الزام به انجام وظیفه را از مسیر رسمی ثبت کند. اگر مالک صرفاً نامهای برای رئیس دیوان عدالت اداری بفرستد، این نامه بهتنهایی جای دادخواست و دلایل لازم را نمیگیرد؛ با این حال، میتواند گزارش جداگانهای درباره تخلف یا تأخیر احتمالی ارائه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی را ببینید.
رئیس دیوان عدالت اداری مدیر عالی دیوان است، نه مرجع صدور دستور برای حل مستقیم همه شکایتها. موفقیت در دعوا بیشتر به انتخاب خواسته درست، رعایت مهلت، شناسایی طرف شکایت و ارائه اسناد معتبر وابسته است. پیش از هر اقدام، باید نوع تصمیم، مرجع صادرکننده و مسیر قانونی اعتراض بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل مهریه در پاکدشت را ببینید.